TR
EN
Sporcularda Çift Kariyer Yetkinliği: Bireysel ve Durumsal Faktörlerin Rolü
Öz
Araştırmanın amacı çift kariyer yetkinliğinin belirlenmesinde hedef yönelimi ile antrenör tarafından oluşturulan güdüsel iklimin rolünü başarı hedefi yaklaşımı ile araştırmak ve bu yetkinliklerin; cinsiyet ve spor deneyimine göre farklılaşıp farklılaşmadığını incelemektir. Bu bağlamda araştırmaya, 194 kız (X ̅yaş =15.09±1.53) ve 210 erkek (X ̅yaş =15.46±1.44) olmak üzere 404 (X ̅yaş =15.28±1.49) öğrenci-sporcu gönüllü olarak katılmıştır. Katılımcılara “Kişisel Bilgi Formu”, “Sporcular için Çift Kariyer Yetkinliği Ölçeği”, “Başarı Algısı Envanteri” ve “Antrenör Kaynaklı Destekleyici ve Kısıtlayıcı Güdüsel İklim Ölçeği” uygulanmıştır. Yapılan hiyerarşik regresyon analiz sonuçları, görev yöneliminin ve destekleyici güdüsel iklim algısının çift kariyer yetkinlik algılarının tümünü yordadığını göstermektedir (p<0.05). Ayrıca, analiz sonuçları ile ego yöneliminin, çift kariyer yetkinliğinin duygusal farkındalık (β=-0.16, p<0.01) ve sosyal zeka ve uyum boyutlarının (β=-0.13, p<0.05) negatif yordayıcısı olduğu ortaya konmuştur. Öte yandan, antrenör tarafından oluşturulan kısıtlayıcı güdüsel iklim algısının çift kariyer yetkinliklerinin belirleyicisi olmadığı bulunmuştur (p>0.05). Bağımsız örneklemlerde t test analizi sonuçlarına göre çift kariyer yetkinliklerinden sadece duygusal farkındalık (t(373)= 3.43; p<0.05) alt boyutunda cinsiyete göre istatistiksel olarak anlamlı fark vardır. Sporcuların çift kariyer yetkinlik puanlarında spor deneyimine göre de istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmamıştır (p>0.05). Sonuç olarak, görev yöneliminin ve antrenörün yarattığı destekleyici güdüsel iklim algısının çift kariyer yetkinliklerini belirlemede rol oynadığı; sporcuların çift kariyer yetkinliklerinin cinsiyet değişkeni açısından farklılık gösterdiği söylenebilir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- 1. Adie, J.W., Duda, J.L., ve Ntoumanis, N. (2010). Achievement goals, competition appraisals, and the well-and ill-being of elite youth soccer players over two competitive seasons. Journal of Sport and Exercise Psychology, 32(4), 555-579.
- 2. Ak, S. (2020). Başarı hedefleri üzerine bir inceleme: Basketbol oyuncularının kendine güvenini, psikolojik temel gereksinimlerini ve iyi oluşunu nasıl etkiler?[Yüksek Lisans Tezi, Çorum].
- 3. Ames, C. (1992). Classrooms: Goals, structures, and student motivation. Journal of Educational Psychology, 84, 261-271.
- 4. Amorose, A.J., ve Horn, T.S. (2001). Pre-to post-season changes in the intrinsic motivation of first year college athletes: Relationships with coaching behavior and scholarship status. Journal of Applied Sport Psychology, 13(4), 355-373.
- 5. Alfermann, D., ve Stambulova, N. (2007). Career transitions and career termination. In: Tenenbaum G, Eklund RC, eds. Handbook of Sport Psychology. 3rd ed. New York: Wiley, 712-736.
- 6. Appleton, P.R., Ntoumanis, N., Quested, E., Viadrich, C., ve Duda, J.L. (2016). Initial validation of the coach-created Empowering and Disempowering Motivational Climate Questionnaire (EDMCQ-C). Psychology of Sport and Exercise, 22, 53-65.
- 7. Aquilina, D. (2013). A study of the relationship between elite athletes' educational development and sporting performance. The International Journal of the History of Sport, 30(4), 374-392.
- 8. Bandura, A. (2006). Toward a psychology of human agency. Perspectives on Psychological Science, 1(2), 164-180.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Spor Hekimliği
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
11 Nisan 2023
Gönderilme Tarihi
1 Mart 2022
Kabul Tarihi
20 Mart 2023
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2023 Cilt: 34 Sayı: 1
APA
Karadağ, D., & Aşçı, F. H. (2023). Sporcularda Çift Kariyer Yetkinliği: Bireysel ve Durumsal Faktörlerin Rolü. Spor Bilimleri Dergisi, 34(1), 42-58. https://doi.org/10.17644/sbd.1081129
AMA
1.Karadağ D, Aşçı FH. Sporcularda Çift Kariyer Yetkinliği: Bireysel ve Durumsal Faktörlerin Rolü. SBD. 2023;34(1):42-58. doi:10.17644/sbd.1081129
Chicago
Karadağ, Duygu, ve F. Hülya Aşçı. 2023. “Sporcularda Çift Kariyer Yetkinliği: Bireysel ve Durumsal Faktörlerin Rolü”. Spor Bilimleri Dergisi 34 (1): 42-58. https://doi.org/10.17644/sbd.1081129.
EndNote
Karadağ D, Aşçı FH (01 Nisan 2023) Sporcularda Çift Kariyer Yetkinliği: Bireysel ve Durumsal Faktörlerin Rolü. Spor Bilimleri Dergisi 34 1 42–58.
IEEE
[1]D. Karadağ ve F. H. Aşçı, “Sporcularda Çift Kariyer Yetkinliği: Bireysel ve Durumsal Faktörlerin Rolü”, SBD, c. 34, sy 1, ss. 42–58, Nis. 2023, doi: 10.17644/sbd.1081129.
ISNAD
Karadağ, Duygu - Aşçı, F. Hülya. “Sporcularda Çift Kariyer Yetkinliği: Bireysel ve Durumsal Faktörlerin Rolü”. Spor Bilimleri Dergisi 34/1 (01 Nisan 2023): 42-58. https://doi.org/10.17644/sbd.1081129.
JAMA
1.Karadağ D, Aşçı FH. Sporcularda Çift Kariyer Yetkinliği: Bireysel ve Durumsal Faktörlerin Rolü. SBD. 2023;34:42–58.
MLA
Karadağ, Duygu, ve F. Hülya Aşçı. “Sporcularda Çift Kariyer Yetkinliği: Bireysel ve Durumsal Faktörlerin Rolü”. Spor Bilimleri Dergisi, c. 34, sy 1, Nisan 2023, ss. 42-58, doi:10.17644/sbd.1081129.
Vancouver
1.Duygu Karadağ, F. Hülya Aşçı. Sporcularda Çift Kariyer Yetkinliği: Bireysel ve Durumsal Faktörlerin Rolü. SBD. 01 Nisan 2023;34(1):42-58. doi:10.17644/sbd.1081129
Cited By
Antrenör Kaynaklı Destekleyici ve Kısıtlayıcı Güdüsel İklimin Sporcuların Temel Psikolojik İhtiyaç Tatmini, Özerk Güdülenmesi ve Optimal Performans Duygu Durumu İle İlişkisi
The Online Journal of Recreation and Sports
https://doi.org/10.22282/tojras.1433309Eğitim ve Sporu Bir Arada Yürütebilmek: Sporcuların Çift Kariyer Yetkinliklerinin İncelenmesi
Spor ve Performans Araştırmaları Dergisi
https://doi.org/10.17155/omuspd.1455073The Relationship of Sport Engagement and Athlete Value Orientations
Akdeniz Spor Bilimleri Dergisi
https://doi.org/10.38021/asbid.1829653