OSMANLI’NIN KAPİTALİZME GEÇEMEYİŞİNİN GÜNAH KEÇİSİ OLARAK BATI MÜDAHALESİ: 1960’LAR TÜRKİYE SOSYALİZMİNDEN ÖRNEKLER
Abstract
1960’lar Türkiye solunda o zamana dek görülmemiş entelektüel tartışmaların yaşandığı bir dönem olmuştur. Sol düşünürler ülkenin geri kaldığını ileri sürmüşler ve bunun nedenlerini araştırmaya başlamışlardır. Buna bağlı olarak Osmanlı’nın toprak düzeni, köylünün durumu gibi konular sıkça tartışılmıştır. Tüm bu tartışmaların nihai amacı ise Osmanlı’nın Batı karşısında geri kalışını açıklamak ve kapitalizme neden geçilemediği konusunu aydınlatmak olmuştur. Çok çeşitli gerekçeler öne sürülmüşse de neredeyse tüm düşünürlerin Batı devletlerinin bir şekilde bu geri kalışta etkili olduğu konusunda hemfikir oldukları görülmüştür. Bu çerçevede bu çalışmada Doğan Avcıoğlu, İdris Küçükömer, Niyazi Berkes ve Behice Boran gibi isimlerin Osmanlı’nın geri kalışında Batı’nın etkisini ne şekilde ele aldıkları karşılaştırmalı olarak incelenmiştir. Bu düşünürlerin Osmanlı üzerindeki Batı etkilerini ele alışlarında söz konusu yazarların Osmanlı toprak düzenini değerlendirme biçimleri de etkili olduğundan bu konuya da değinilmiştir. Doğan Avcıoğlu’nun, Batı’nın ekonomik üstünlüğünü Osmanlı’yı uydu haline getirmek için kullandığını, Niyazi Berkes’in Batı’nın askeri üstünlüğünü ekonomik ayrıcalıklar elde etmek için kullanıp Osmanlı’yı engellediğini, İdris Küçükömer’in Batı yanlısı bürokratları kullanarak Batı’nın ayrıcalıklar elde ettiğini ve Behice Boran’ın ise temelde dış etmenlerin iç etmenleri etkileyerek Osmanlı ekonomisini çökerttiğini belirttikleri sonucuna ulaşılmıştır. İnceleme için bu düşünürlerin çeşitli dergilerdeki makalelerinin yanı sıra 1960’lar solunu son derece etkilemiş olan kitapları da metin analizi yöntemiyle ele alınmıştır.
Keywords
References
- AK G. (2015). 1960’larda Niyazi Berkes: Sol kemalist bir düşünürün yeniden doğuş temrinleri, SİYASAL: Journal of Political Sciences. (53), 31-52.
- ALTAY A. A. (2019). 1960’lar Türkiye sosyalist basınında çok partili yaşam ve parlamentarizm tartışmaları, Alternatif Politika. 11(1), 234-262.
- ATILGAN G. (2019). Behice Boran Öğretim Üyesi Siyasetçi Kuramcı, İstanbul, Yordam Kitap.
- AVCIOĞLU D. (1962). Sosyalist Gerçekçilik, Yön. (39), 20.
- AVCIOĞLU D. (1965). 1965 Yılında Atatürkçülük, Yön. (137), 3.
- AVCIOĞLU D. (1976). Türkiye’nin Düzeni Dün-Bugün-Yarın Cilt II, İstanbul, Tekin Yayınevi, Yaylacık Matbaası.
- AVCIOĞLU D. (2013). Osmanlı’nın Düzeni ve Türklerin Tarihi Cilt 6, İstanbul, Kırmızı Kedi Yayınevi
- BERKES N. (1966). Az Gelişmişliğin Tarihsel Nedenleri V, Yön. (186), 9.
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
-
Journal Section
Research Article
Publication Date
August 31, 2021
Submission Date
February 12, 2021
Acceptance Date
August 16, 2021
Published in Issue
Year 2021 Number: 40
APA
Altay, A. A., & Çelen, G. (2021). OSMANLI’NIN KAPİTALİZME GEÇEMEYİŞİNİN GÜNAH KEÇİSİ OLARAK BATI MÜDAHALESİ: 1960’LAR TÜRKİYE SOSYALİZMİNDEN ÖRNEKLER. Süleyman Demirel Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 40, 356-377. https://izlik.org/JA26GD43SW
AMA
1.Altay AA, Çelen G. OSMANLI’NIN KAPİTALİZME GEÇEMEYİŞİNİN GÜNAH KEÇİSİ OLARAK BATI MÜDAHALESİ: 1960’LAR TÜRKİYE SOSYALİZMİNDEN ÖRNEKLER. JISS. 2021;(40):356-377. https://izlik.org/JA26GD43SW
Chicago
Altay, Ahmet Aykut, and Gökhan Çelen. 2021. “OSMANLI’NIN KAPİTALİZME GEÇEMEYİŞİNİN GÜNAH KEÇİSİ OLARAK BATI MÜDAHALESİ: 1960’LAR TÜRKİYE SOSYALİZMİNDEN ÖRNEKLER”. Süleyman Demirel Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, nos. 40: 356-77. https://izlik.org/JA26GD43SW.
EndNote
Altay AA, Çelen G (August 1, 2021) OSMANLI’NIN KAPİTALİZME GEÇEMEYİŞİNİN GÜNAH KEÇİSİ OLARAK BATI MÜDAHALESİ: 1960’LAR TÜRKİYE SOSYALİZMİNDEN ÖRNEKLER. Süleyman Demirel Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 40 356–377.
IEEE
[1]A. A. Altay and G. Çelen, “OSMANLI’NIN KAPİTALİZME GEÇEMEYİŞİNİN GÜNAH KEÇİSİ OLARAK BATI MÜDAHALESİ: 1960’LAR TÜRKİYE SOSYALİZMİNDEN ÖRNEKLER”, JISS, no. 40, pp. 356–377, Aug. 2021, [Online]. Available: https://izlik.org/JA26GD43SW
ISNAD
Altay, Ahmet Aykut - Çelen, Gökhan. “OSMANLI’NIN KAPİTALİZME GEÇEMEYİŞİNİN GÜNAH KEÇİSİ OLARAK BATI MÜDAHALESİ: 1960’LAR TÜRKİYE SOSYALİZMİNDEN ÖRNEKLER”. Süleyman Demirel Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 40 (August 1, 2021): 356-377. https://izlik.org/JA26GD43SW.
JAMA
1.Altay AA, Çelen G. OSMANLI’NIN KAPİTALİZME GEÇEMEYİŞİNİN GÜNAH KEÇİSİ OLARAK BATI MÜDAHALESİ: 1960’LAR TÜRKİYE SOSYALİZMİNDEN ÖRNEKLER. JISS. 2021;:356–377.
MLA
Altay, Ahmet Aykut, and Gökhan Çelen. “OSMANLI’NIN KAPİTALİZME GEÇEMEYİŞİNİN GÜNAH KEÇİSİ OLARAK BATI MÜDAHALESİ: 1960’LAR TÜRKİYE SOSYALİZMİNDEN ÖRNEKLER”. Süleyman Demirel Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, no. 40, Aug. 2021, pp. 356-77, https://izlik.org/JA26GD43SW.
Vancouver
1.Ahmet Aykut Altay, Gökhan Çelen. OSMANLI’NIN KAPİTALİZME GEÇEMEYİŞİNİN GÜNAH KEÇİSİ OLARAK BATI MÜDAHALESİ: 1960’LAR TÜRKİYE SOSYALİZMİNDEN ÖRNEKLER. JISS [Internet]. 2021 Aug. 1;(40):356-77. Available from: https://izlik.org/JA26GD43SW
Journal of Suleyman Demirel University Institute of Social Sciences (SDU-JS), is licensed under the is licensed under the