Systematic Reviews and Meta Analysis
BibTex RIS Cite

Thematic Review on the Outlook of Mental Health Problems in the Post-Pandemic Period

Year 2026, Issue: Advanced Online Publication, 1 - 25, 26.03.2026
https://doi.org/10.70989/scd.1853918
https://izlik.org/JA59MB59TF

Abstract

The aim of this study is to examine academic research conducted in the field of mental health in the post-pandemic period using a thematic review method, to identify risk groups, to determine the prevalence of mental health problems and associated risk factors, and to develop recommendations for preventive and protective interventions. Studies published between 2022 and 2024 in the Google Scholar, DergiPark, and PubMed databases were reviewed, and research that included empirical data, clearly described methodologies, and focused primarily on mental health was included. Based on the specified criteria, 88 out of 1,890 articles were selected for analysis. The findings indicate that anxiety and depression are the most prevalent mental health problems in the post-pandemic period. Children and adolescents, female university students, women in general, and healthcare workers are identified as the most vulnerable groups. Perceived social support, financial adequacy, regular physical activity, healthy eating habits, effective coping skills, and psychological resilience were found to be negatively associated with mental health problems. The results emphasize the need for risk group–specific, multidimensional preventive interventions supported by social policies. In this context, the importance of interdisciplinary collaboration and sustainable programs is highlighted.

Ethical Statement

We hereby declare that this article has been prepared in accordance with the journal’s submission and writing guidelines; that scientific ethical principles have been observed in the preparation of the manuscript; that, where the works of others have been used, appropriate citations have been made in accordance with scientific norms; that the originality and results presented in the study have not been taken from any other source; that no falsification or manipulation has been carried out on the data used; and that no part of this manuscript has been submitted or published as an academic work in this journal or in any other journal. We further declare that we accept all legal and academic responsibilities and any potential loss of rights that may arise in the event of a contrary situation.

References

  • Abazid, H., Basheti, I. A., Farha, A. R., Al-Jomaa, E. E., Barakat, M., Safadi, A. W., & Amer, A. F. M. (2023). Impact of COVID-19 on mental health in the Middle East: A cross-sectional study. Electronic Journal of General Medicine, 20(6). https://doi.org/10.29333/ejgm/13518
  • Abe, C., Ueda, R., Kawashima, Y., Kawashima, S., Yoshioka, N., Fujii, H., Usami, M., & Kodaka, M. (2024). Impact of COVID-19 on the mental health of primary schoolchildren during the later phase of the pandemic: A case report of an 18-month longitudinal survey in a Japanese primary school. Public Health in Practice, 5, 100487. https://doi.org/10.1016/j.puhip.2024.100487
  • Alarcao, V., Candeias, P., Stefanovska-Petkovska, M., Pintassilgo, S., Machado, L. F., Virgolino, A., & Santos, O. (2023). Mental health and well-being of migrant populations in Portugal two years after the COVID-19 pandemic. Behavioral Sciences, 13, 422.
  • Alasqah, I., Alhamdan, A., Alhouri, M., & Alfehaid, M. (2024). Sociodemographic determinants of depression, anxiety, and stress immediately after the COVID-19 pandemic: A cross-sectional study among university students in Saudi Arabia. Frontiers in Public Health. https://doi.org/10.3389/fpubh.2023.1271536
  • Ali, M., Aljounaidi, A., Marzo, R. R., Ateik, A., Fahlevi, M., Ridzuan, R. A., Aljuaid, M., & Waqas, M. (2022). Investigative nexus of depression-anxiety disorder in Pakistan pre and post-pandemic COVID-19: Coro-Nomic analysis. Journal of Coastal Life Medicine, 1(11), 1514–1524.
  • Allen, E. R., Hochard, K. D., Kannangara, C., & Carson, J. (2024). The road to recovery: A two-year longitudinal analysis of mental health among university students during and after the COVID-19 pandemic. Behavioral Sciences, 14, 1146.
  • Aprily, N. M., Lestari, E., Rizqi, A. M., & Mufidah, Z. R. (2023). Diagnostics of COVID-19 post-traumatic anxiety in students. International Journal of Educational Qualitative Quantitative Research, 2(2), 1–8. https://journal.qqrcenter.com/index.php/ijeqqr/article/view/100
  • Ayinde, A. O., Kolawole, O. I., Ohaeri, B., & Babarimisa, O. (2023). Impact of COVID-19 on mental health. International Journal of Medicine, Nursing and Health Sciences. https://doi.org/10.5281/zenodo.10206638
  • Bersia, M., Charrier, L., Zanaga, G., Gaspar, T., Moreno-Maldonado, C., Grimaldi, P., Koumantakis, E., Dalmasso, P., & Comoretto, I. R. (2024). Well-being among university students in the post-COVID-19 era: A cross-country survey. Scientific Reports. https://doi.org/10.1038/s41598-024-69141-9
  • Bianchi, D., Di Tata, D., Di Norcia, A., Pompili, S., Fatta, L. M., & Laghi, F. (2024). Binge eating as an emotional response to the COVID-19 pandemic: A sequential mediation model via the impact of events and social anxiety. Journal of Eating Disorders, 12, 209. https://doi.org/10.1186/s40337-024-01182-x
  • Bouza, E., Arango, C., Moreno, C., Gracia, D., Martin, M., Perez, V., Lazaro, L., Ferre, F., Salazar, G., Tejerina-Picado, F., Navio, M., Revilla, G. J., Palomo, E., & Gil-Monte, R. P. (2023). Impact of the COVID-19 pandemic on the mental health of the general population and health care workers. Revista Española de Quimioterapia. https://doi.org/10.37201/req/018.2023
  • Budak, O., Erdal, N., & Filiz, M. (2023). Measuring the anxiety level in the post-pandemic normalization process: The case of Türkiye. Turkish Research Journal of Academic Social Science, 6(2), 121–128.
  • Bulut, C. G., & Gokce, S. (2023). Problematic social media use, digital gaming addiction and excessive screen time among Turkish adolescents during remote schooling: Implications on mental and academic well-being. Marmara Medical Journal, 36(1), 24–33. https://doi.org/10.5472/marumj.1244628
  • Çağış, G. Z., Güler Öztekin, G., Aziz, A. I., Chirico, F., Rizzo, A., & Yıldırım, M. (2023). Meaning in life and loneliness as mediators between COVID-19 anxiety and life satisfaction in the post-pandemic among the general population in Turkey: A serial mediation model. European Journal of Investigation in Health, Psychology and Education, 13, 2214–2225.
  • Cano-Ramírez, H., García-Torres, E., ve Hoffman, K. L. (2024). Cross-sectional post-pandemic study of the relationship between psychological distress and obsessive-compulsive symptoms in a group of Mexican university students. Research Square. https://doi.org/10.21203/rs.3.rs-3838241/v1
  • Cao, H., Lin, W., & Chen, P. (2022). Counselling services and mental health for international Chinese college students in post-pandemic Thailand. Education Sciences, 12(12), 866. https://doi.org/10.3390/educsci12120866
  • Cattaneo Della Volta, M. F., Vallone, F., & Zurlo, M. C. (2024). COVID-19-related stressors and psychophysical health conditions among Italian university students: A post-pandemic insight. Healthcare, 12(7), 752. https://doi.org/10.3390/healthcare12070752
  • Chavira, A. D., Ponting, C., & Ramos, G. (2022). The impact of COVID-19 on child and adolescent mental health and treatment considerations. Behaviour Research and Therapy. https://doi.org/10.1016/j.brat.2022.104169
  • Cheema, A. W. (2022). Crisis within a crisis: The invisible battle for mental health amidst the COVID-19 pandemic. Journal of Social Informatics and Global Health, 1(1), 38–48.
  • Chen, H., Cao, Y., Lu, Y., Zheng, X., Kong, B., Dong, H., & Zhou, Q. (2022). Factors associated with mental health outcomes among caregivers of older adults in long-term care facilities during COVID-19 post-epidemic era in Shandong, China. Frontiers in Psychiatry, 13, 1011775. https://doi.org/10.3389/fpsyt.2022.1011775
  • Chen, M. Y., Lin, H., Yang, X., Chen, X., & Fu, C. (2024). A longitudinal study of loneliness before the end of the COVID-19 pandemic: Trajectories, predictors, and impact on Chinese adolescent mental health. Psychology Research and Behavior Management, 17, 3993–4008.
  • Chen, Y., Ke, X., Liu, J., Du, J., Zhang, J., Jiang, X., Zhou, T., & Xiao, X. (2024). Trends and factors influencing the mental health of college students in the post-pandemic: Four consecutive cross-sectional surveys. Frontiers in Psychology, 15, 1387983. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2024.1387983
  • de Souza, N. E., Carvalho Moura, K. C., Aparecida de Barros Junqueira, M., Rodrigues da Silva, M., Silveira Miranda, F. J., & Denari Giuliani, C. (2024). The repercussions on the mental health of vulnerable children and adolescents in the post-pandemic period: An integrative review. REFACS, 12(2), 1.
  • Do, T. X., Quach, H.-L., Hoang, T. N. A., Nguyen, T. T. P., Le, L. T. H., Nguyen, T. T., Do, B. N., Pham, K. M., Vu, V. H., Pham, L. V., Nguyen, L. T. H., Nguyen, H. C., Tran, T. V., Nguyen, T. H., Nguyen, A. T., Nguyen, H. V., Nguyen, P. B., Nguyen, H. T. T., Pham, T. T. M., Le, T. T., Tran, C. Q., Nguyen, K. T., Vo, H. T., & Duong, T. V. (2024). Fear and impact of COVID-19 among post-infected adults: Types and associations with quality of life and post-traumatic stress symptoms. Journal of Epidemiology and Global Health, 14, 1748–1763. https://doi.org/10.1007/s44197-024-00333-2
  • Fernández-Martínez, E., Barros-Martínez, A., Martínez-Fernández, M. C., & Quiñones-Pérez, M. (2024). The impact of the COVID-19 pandemic on self-harm attempts observed in a hospital emergency department. Healthcare, 12(3), 385. https://doi.org/10.3390/healthcare12030385
  • Finch, B., & Ong, E. (2024). Exploring coping resiliency and depression among university students in a post-pandemic context. Advances in Mental Health, 22(3), 711–727.
  • Ford, J. D. ve Seedat, S. (2023). On the path to recovery: Traumatic stress research during the COVID-19 pandemic 2021–2023 [Editör yazısı]. European Journal of Psychotraumatology, 14(2), e2281988. https://doi.org/10.1080/20008066.2023.2281988
  • Ghasemi, F., Valizadeh, F., Mohammadi, R., & Goodarzi, H. (2024). The relationship between maternal anxiety due to the COVID-19 pandemic and children’s anxiety following school reopening in the post-pandemic era: An analytical cross-sectional study. Research Square. https://doi.org/10.21203/rs.3.rs-4136604/v1
  • Grünheid, T., & Hazem, A. (2023). Mental wellbeing of frontline health workers post-pandemic: Lessons learned and a way forward. Frontiers in Public Health. https://doi.org/10.3389/fpubh.2023.1204662
  • Guillen-Burgos, F. H., Galvez-Florez, F. J., Moreno-Lopez, S., Gonzales, I., Guillen, M., & Anaya, J. M. (2023). Factors associated with mental health outcomes after COVID-19: A 24-month follow-up longitudinal study. General Hospital Psychiatry, 84, 241–249.
  • Guo, B.-C., Chen, Y.-J., Huang, W.-Y., Lin, M.-J., & Wu, H.-P. (2023). Psychological disorders and suicide attempts in youths during the pre-COVID and post-COVID era in a Taiwan pediatric emergency department. Frontiers in Psychology, 14, 1281806. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2023.1281806
  • Hacıkeleşoğlu, H., Vural, E. M., & Geçer, H. (2024). COVID-19 korkusu, ruh sağlığı ve dini başa çıkma arasındaki ilişki: Risk grubundaki yaşlılar üzerinde ampirik bir araştırma. Marmara Üniversitesi Öneri Dergisi, 19(61), 26–49.
  • Haris, M. S., Rahmat, Z. M., Zamri, F. A. M., Ahmad, N., & Amin, M. H. S. (2024). From open distance learning (ODL) to on-campus: Exploring post-pandemic anxiety among students at UiTM Seremban. International Journal of Academic Research in Business and Social Sciences, 14(8). https://doi.org/10.6007/IJARBSS/v14-i8/22289
  • Hassan, M. N., Salim, S. H., Yunus, I. N., Yusof, A. N., Daud, N., & Fry, D. (2023). Prevalence of mental health problems among children with long COVID: A systematic review and meta-analysis. PLOS ONE, 18(5), 1–27.
  • Hisato, T., Nandy, S., Monga, M. E., Sytek, P., Abouzid, M., & Ahmed, A. A. (2023). Psychological distress among healthcare students in Poland from COVID-19 to war on Ukraine: A cross-sectional exploratory study. Frontiers in Public Health. https://doi.org/10.3389/fpubh.2023.1186442
  • Huang, Y., Hu, Z., Guerrero, A., Brennan, E., & Gonzales, F. X. (2024). Prevalence of depressive symptoms in a predominantly Hispanic/Latinx South Texas community in the aftermath of the COVID-19 pandemic. Healthcare, 12, 2035.
  • Huda, N., Shaw, K. M., Erwin, C. J. H., Putri, T. S., & Pranata, S. (2024). The mediating role of coping styles in the relationship between fear of COVID-19 and mental health problems: A cross-sectional study among nurses. BMC Public Health, 24, 545.
  • Hussaini, A. H. M., Kousar, S., Shah, H. U. T. M., & Munawar, N. (2024). Impact of social isolation on anxiety and depression post COVID-19 pandemic: Challenges and solutions. Journal of Public Health Sciences, 3(2), 99–110.
  • Kemaloğlu, E. (2024). Üniversite öğrencilerinde COVID-19 korku ve sıkıntısı ile duygusal yeme davranışı arasındaki ilişkinin incelenmesi: Pandemi sonrası kesitsel bir çalışma. Nuh’un Gemisi Sağlık Bilimleri Dergisi, 1(2), 11–19. https://doi.org/10.26453/oghs.3997356
  • Kiviruusu, O., Sares-Jaske, L., Therman, S., Lehronen, J., & Suvisaari, J. (2024). Mental health of Finnish cis- and transgender youth before, during and after the COVID-19 pandemic. https://doi.org/10.1093/eurpub/ckae144.1058
  • Ladole, C. A. ve Takalkar, K. S. (2023). The impact of the COVID-19 pandemic on mental health among the general population: A narrative review. Journal of Clinical and Diagnostic Research, 17(9), 1.
  • Li, W., Wan, Z. M., & Xianyu, Y. D. (2023). Factors influencing nurses’ self-efficacy two years after the COVID-19 outbreak: A cross-sectional study in Wuhan, China. Medicine, 102(36), 35059.
  • Lieber, I., ve Werneke, U. (2025). Use of mental health services and psychotropic drugs and suicide rates in Sweden before, during, and after the COVID-19 pandemic. International Review of Psychiatry, 37(3-4), 295–305. https://doi.org/10.1080/09540261.2024.2435985
  • Lin, Y. K. ve Lin, B. Y.-J. (2024). Coronavirus pandemic derived demands and inclusive leadership on junior doctors’ well-being. Occupational Medicine, 74(8), 589–595. https://doi.org/10.1093/occmed/kqae081
  • Liu, D., Zhou, Y., Tao, X., Cheng, Y., & Tao, R. (2024). Mental health symptoms and associated factors among primary healthcare workers in China during the post-pandemic era. Frontiers in Public Health. https://doi.org/10.3389/fpubh.2024.1374667
  • Liu, J., Hao, Q., Li, B., Zhang, R., Luo, G., & Sun, D. (2024). Prevalence and influencing factors of sleep disorders in medical students after the COVID-19 pandemic. BMC Psychiatry, 24, 538. https://doi.org/10.1186/s12888-024-05980-0
  • Lv, F., Zhu, R., Hou, X., Fang, L., Wang, Y., Du, Z., Zhong, X., & Liu, J. (2023). Psychological health and risk factors of college students within the context of the COVID-19 pandemic: A cross-sectional study. Behavioral Sciences, 13, 796.
  • Macalli, M., Castel, L., Jacqmin-Gadda, H., Tournier, M., Galéra, C., Pereira, E. ve Tzourio, C. (2024). Post-pandemic evolution of suicide risk in children and adolescents attending a general hospital accident and emergency department. Healthcare, 12(10), 977. https://doi.org/10.3390/healthcare12100977
  • Magklara, K., & Kyriakopoulos, M. (2023). The impact of the COVID-19 pandemic on children and young people. Psychiatriki, 34, 265–268.
  • Magorokosho, N. K., Heraclides, A., Papaleontiou-Louca, E., & Prodromou, M. (2024). Evaluation of resilience and mental health in the “post-pandemic era” among university students: Protocol for a mixed-methods study. International Journal of Environmental Research and Public Health, 21(8), 825. https://doi.org/10.3390/ijerph21070825
  • Marin, D. (2024). Pediatric emergency department mental health assessments in the 2 years following the COVID-19 outbreak reveal higher vulnerability for eating disorders and suicide risk. Advance online publication. https://doi.org/10.1016/S266691532300224X
  • Martínez-Líbano, J., Torres-Vallejos, J., Oyanedel, C. J., Gonzales-Campusano, N., Calderon-Herrera, G., & Yeomans-Cabrera, M. M. (2023). Prevalence and variables associated with depression, anxiety, and stress among Chilean higher education students, post-pandemic. Frontiers in Psychiatry. https://doi.org/10.3389/fpsyt.2023.1139946
  • Mir, A. I., Ng, K. S., Jamali, M. Z. N. M., Jabbar, A. M., & Humayra, S. (2023). Determinants and predictors of mental health during and after COVID-19 lockdown among university students in Malaysia. PLOS ONE. https://doi.org/10.1371/journal.pone.0280562
  • Mukherjee, S. (2022). Academic stress among the higher secondary level students in post-pandemic era: A major crisis in the present school education system. International Journal of Modern Engineering Research, 11(7), Article 9. https://doi.org/10.34218/IJMER.11.7.2022.009
  • Muschitrello, A., D’Ettorre, G., Galatola, V., Caroli, A., Bruno, G., & Giusti, L. (2024). Burnout symptoms, work motivation and their relationships among Italian ICU’s nurses after COVID19 emergency: A multicenter study. Annali di Igiene: Medicina Preventiva e di Comunità, 36(1), 22-34. https://doi.org/10.7416/ai.2024.3601
  • Ng, M. S. C., & Ng, L. S. S. (2022). Impact of the COVID-19 pandemic on children’s mental health: A systematic review. Frontiers in Psychiatry. https://doi.org/10.3389/fpsyt.2022.975936
  • Ning, X., Luo, X., & Guo, S. (2024). Researching into Chinese university students’ mental health in the post-pandemic era: Problems and causes. Frontiers in Psychology. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2024.1393603
  • Ömercioğlu, E., Hajiyeva, A., Mete Yeşil, A., Zengin Akkuş, P., & Özmert, N. Ö. (2023). The impact of the COVID-19 pandemic on long term behavior problems in typically developing preschool children in Turkey. Turkish Journal of Pediatric Disease. https://doi.org/10.12956/tchd.1232315
  • Paklacı, E., Kaya Aydoğdu, E., & Ören, B. (2023). Pandemi sonrası yoğun bakım hemşirelerinde COVID-19 stres düzeyinin belirlenmesi. Yoğun Bakım Hemşireliği Dergisi, 27(3), 138–146. https://doi.org/10.62111/ybhd.1344490
  • Park, L. J., McArthur, A. B., Plamondon, A., Hewitt, M. A. J., Racine, N., McDonald, S., Tough, S., & Madigan, S. (2024). The course of children’s mental health symptoms during and beyond the COVID-19 pandemic. Psychological Medicine. https://doi.org/10.1017/S0033291724001491
  • Peng, J., He, M., Guo, Y., Diao, J., Chen, K., Deng, Z., Mo, L., & Gao, R. (2024). Recovery trajectories of mental health symptoms among Chinese adolescents following the end of COVID-19. Frontiers in Public Health, 12, 1396911. https://doi.org/10.3389/fpubh.2024.1396911
  • Prado, S. A., Baldofski, S., Kohls, E., & Rummel-Kluge, C. (2024). International and domestic university students’ mental health over the course of the COVID-19 pandemic in Germany: Comparison between 2020, 2021, and 2022. PLOS ONE, 19(2). https://doi.org/10.1371/journal.pone.0299812
  • Qi, L., Yu, Q., Liang, Z., Lu, Y., Ma, Z., Hou, C., Zhu, Z., & Chen, L. (2023). Psychological responses and dietary changes of residents during the local outbreak of COVID-19 in the post-epidemic era: A cross-sectional study. Medicine, 102(5), e32792. https://doi.org/10.1097/MD.0000000000032792
  • Qin, Z., He, Z., Yang, Q., Meng, Z., Lei, Q., Wen, J., Shi, X., Liu, J., & Wang, Z. (2023). Prevalence and correlates of burnout among health professionals during different stages of the COVID-19 pandemic in China. Frontiers in Psychiatry. https://doi.org/10.3389/fpsyt.2023.1156313
  • Ruksee, N., Donjdee, K., Songsiri, N., Deesawas, W., Janjaroen, S., & Yupu, A. (2021). A study of the stress, anxiety and family relationships among Thai people after the Covid-19 pandemic in the early stages. Quality of Life and Law Journal, 17(1), 94–108.
  • Salameh, G., Marais, D., & Khoury, R. (2023). Impact of COVID-19 pandemic on mental health among the population in Jordan [Sistematik derleme]. International Journal of Environmental Research and Public Health, 20(14), 6382. https://doi.org/10.3390/ijerph20146382
  • Simoës-Perlant, A., Barreau, M., & Vezilier, C. (2022). Stress, anxiety, and school burnout post COVID-19: A study of French adolescents. Mind, Brain, and Education, 17(2), 98–106. https://doi.org/10.1111/mbe.12346
  • Smithson, H. (2024). ‘It fked me up bad, man … It fked my head up, bad, man, bad’: The impact of COVID-19 on children’s mental health and well-being in the youth justice system. The Howard Journal of Crime and Justice, 63(2), 182–198.
  • Song, J. ve Estriva, A. (2023). Experience nurses of risks for anxiety and depression in the near post pandemic crisis: A descriptive phenomenology. Social Medicine and Health Management, 4, 1–10. https://doi.org/10.23977/socmhm.2023.040401
  • Sosa, M. J., Lopez-Morales, H., del Valle, V. M., Lopez, C. M., Canet-Juric, L., & Urquijo, S. (2024). Mental health and post-pandemic: Anxiety, depression, and social support in the adult population of Argentina in the post-COVID era. Research Square. https://doi.org/10.21203/rs.3.rs-5201070/v1
  • Stokes, K., Houghton, M., Gato, J., & Tasker, F. (2024). Surveying psychological wellbeing in a post-pandemic world: The role of family and social support for LGBTQ+ and cisgender heterosexual adults in the UK. Healthcare, 12(16), 1634. https://doi.org/10.3390/healthcare12161634
  • Supriyanto, C., Wahyudi, H., Nugraha, T. A., Arief, N. A., Sidik, M. A., & Ahmadi, A. (2024). Physical fitness and mental health of Indonesian university students in the post-pandemic era: A descriptive perspective. International Journal of Multicultural and Multireligious Understanding, 11(4), 1–10. https://doi.org/10.18415/ijmmu.v11i4.5611
  • Takaew, T., Wongrattanakamon, S., Srisookkum, T., Katkhaw, O., Chairinkam, S., & Lamluk, P. (2024). Predictive factors of stress among the population in Pong district, Phayao province, Thailand, after the COVID-19 outbreak. Journal of Health Research, 38(2). https://doi.org/10.56808/2586-940X.1072
  • Teen, S. W., Huei, T. J., Chan, L. T., & Chyi, T. J. (2024). Post-pandemic evaluation: Impact of COVID-19 pandemic on medical students’ mental health, self-esteem, social interactions, and academic progression in Malaysia. SAGE Open, 14(3). https://doi.org/10.1177/21582440241271231
  • Turan, N. (2023). Pandemi sonrası psikolojik stres ile baş etmede öz-belirlenim ve farkındalık. Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi, 24(3), 1744–1786. https://doi.org/10.29299/kefad.1263523
  • Villalba, K., del-Pino-Espejo, M. J., Estevez, I. E., Blasco, P. T., & Attonito, J. (2023). Associated risk and protective factors with mental health and substance use among university students after COVID-19 restrictions were lifted in Spain. Research Square. https://doi.org/10.21203/rs.3.rs-3359663/v1
  • Vindegaard, N., & Benros, M. E. (2020). COVID-19 pandemic and mental health consequences: Systematic review of the current evidence. Brain, Behavior, and Immunity, 89, 531–542.
  • Wang, J. (2024). A longitudinal study of loneliness before the end of COVID-19 among adolescents in Taizhou, Zhejiang Province, China. Psychology Research and Behavior Management, 17, 1–9. https://doi.org/10.2147/PRBM.S484113
  • Wang, L., Nabi, G., Zuo, L., Wu, Y., & Li, D. (2022). Impacts of the COVID-19 pandemic on mental health and potential solutions in different members in an ordinary family unit. Frontiers in Psychiatry. https://doi.org/10.3389/fpsyt.2021.735653
  • Wang, X., Zhang, J., Yang, N., Zou, M., & He, P. (2023). Stress and influencing factors of public health and preventive medicine students in the post-pandemic period: A cross-sectional study in Changsha, China. Frontiers in Public Health, 11, 1227441. https://doi.org/10.3389/fpubh.2023.1227441
  • Wei, Y., Li, Z., Guo, L., Zhang, L., Lian, C., Yuan, C., & Chen, J. (2023). The moderating role of family resilience on the relationship between COVID-19-related psychological distress and mental health among caregivers of individuals with eating disorders in post-pandemic China. International Journal of Environmental Research and Public Health, 20(4), 3417. https://doi.org/10.3390/ijerph20043417
  • WHO. (2020). WHO Director-General’s opening remarks at the media briefing on COVID-19 – 11 March 2020.
  • World Health Organization. (2020). WHO Director-General’s opening remarks at the media briefing on COVID-19 – 11 March 2020. World Health Organization. (2022). Mental health and COVID-19: Early evidence of the pandemic’s impact.
  • Xiao, Q., Huang, X., Huang, L., Wang, J., Huang, Y., Feng, Y., Wang, D., Kou, Y., & Wang, Y. (2024). Coronavirus pandemic: Mental health outcomes and their influencing factors on patients with COVID-19 in the Fangcang shelter hospital in China. Journal of Infection in Developing Countries, 18(1), 1–12. https://jidc.org/index.php/journal/article/download/38484353/3277/198192
  • Xiong, J., Lipsitz, O., Nasri, F., Lui, L., Gill, H., Phan, L., Chen-Li, D., Iacobucci, M., Ho, R., Majeed, A., & McIntyre, R. (2020). Impact of COVID-19 pandemic on mental health in the general population: A systematic review. Journal of Affective Disorders, 277, 55–64.
  • Yue, Y., Li, L., Liu, R., Zhang, Y., Zhang, S., Sang, H., Tang, M., Zou, T., Shah, S. M., Shen, X., & Chu, J. (2023). The dynamic changes of psychosomatic symptoms in three waves of COVID-19 outbreak and fatigue caused by enduring pandemic in China. Journal of Affective Disorders, 331, 17–24. https://doi.org/10.1016/j.jad.2023.02.025
  • Zarowski, B., Giokaris, D., & Green, O. (2024). Effects of the COVID-19 pandemic on university students’ mental health: A literature review. Cureus, 16(2). https://doi.org/10.7759/cureus.54032
  • Zhu, N., Zhang, D., Wang, W., Li, X., Yang, B., Song, J., Zhao, X., Huang, B., Shi, W., Lu, R., Niu, P., Zhan, F., Ma, X., Wang, D., Xu, W., Wu, G., Gao, G. F., & Tan, W. (2020). A novel coronavirus from patients with pneumonia in China, 2019. New England Journal of Medicine, 382, 727–733.
  • Zijlmans, J., van Rijn, L., Alrouh, H., Broek, E., Luijten, M., Tieskens, J., van der Mheen, M., van Oers, H., Chan, W., Schellekens, A., Polderman, J. C. T., & Zinkstok, R. J.. (2025). Mental health changes during and after the COVID-19 pandemic in children and adolescents with mental disorders. European Child & Adolescent Psychiatry, 34(9), 2833-2842.
  • Zvolensky, J. M., Kauffman, Y. B., Garey, L., Viana, G. A., & Matoska, C. T. (2022). Interoceptive anxiety-related processes: Importance for understanding COVID-19 and future pandemic mental health and addictive behaviours and their comorbidity. Behavior Research and Therapy. https://doi.org/10.1016/j.brat.2022.104141

Post-Pandemi Dönemi Mental Sağlık Problemlerinin Görünümüne Dair Tematik Bir Derleme

Year 2026, Issue: Advanced Online Publication, 1 - 25, 26.03.2026
https://doi.org/10.70989/scd.1853918
https://izlik.org/JA59MB59TF

Abstract

Bu çalışmanın amacı, post-pandemi döneminde mental sağlık alanında yürütülen akademik çalışmaları tematik derleme yöntemiyle inceleyerek risk gruplarını belirlemek, mental sağlık problemlerinin yaygınlığını ve ilişkili risk faktörlerini ortaya koymak ve koruyucu-önleyici uygulamalara yönelik öneriler geliştirmektir. 2022–2024 yılları arasında Google Scholar, DergiPark ve PubMed veri tabanlarında yayımlanan çalışmalar taranmış; ampirik veri içeren, yöntemi açık ve temel konusu mental sağlık olan araştırmalar dahil edilmiştir. Belirlenen kriterler doğrultusunda 1890 makaleden 88’i analize alınmıştır. Bulgular, post-pandemi döneminde en yaygın mental sağlık problemlerinin anksiyete ve depresyon olduğunu göstermektedir. Çocuklar ve ergenler, kadın üniversite öğrencileri, kadınlar ve sağlık çalışanları en yüksek risk altında olan gruplardır. Algılanan sosyal destek, finansal yeterlilik, düzenli fiziksel aktivite, sağlıklı beslenme, etkili baş etme becerileri ve psikolojik esneklik mental sağlık problemleriyle negatif ilişkili bulunmuştur. Sonuçlar, risk gruplarına özgü, çok boyutlu ve sosyal politikalarla desteklenen koruyucu-önleyici müdahalelerin gerekliliğini vurgulamaktadır. Bu bağlamda disiplinlerarası iş birliği ve sürdürülebilir programların önemi öne çıkmaktadır.

Ethical Statement

Derginiz yazım kurallarına uygun olarak hazırlanan bu makalenin yazılmasında bilimsel ahlak kurallarına uyulduğunu, başkalarının eserlerinden yararlanılması durumunda bilimsel normlara uygun olarak atıfta bulunulduğunu, çalışmanın içerdiği yenilik ve sonuçların başka bir yerden alınmadığını, kullanılan verilerde herhangi bir tahrifat yapılmadığını, makalenin herhangi bir kısmının bu dergi veya başka bir dergideki başka bir akademik çalışma olarak sunulmadığını beyan eder, aksi bir durumda aleyhime doğabilecek tüm hak kayıplarını kabullendiğimi beyan ederiz.

References

  • Abazid, H., Basheti, I. A., Farha, A. R., Al-Jomaa, E. E., Barakat, M., Safadi, A. W., & Amer, A. F. M. (2023). Impact of COVID-19 on mental health in the Middle East: A cross-sectional study. Electronic Journal of General Medicine, 20(6). https://doi.org/10.29333/ejgm/13518
  • Abe, C., Ueda, R., Kawashima, Y., Kawashima, S., Yoshioka, N., Fujii, H., Usami, M., & Kodaka, M. (2024). Impact of COVID-19 on the mental health of primary schoolchildren during the later phase of the pandemic: A case report of an 18-month longitudinal survey in a Japanese primary school. Public Health in Practice, 5, 100487. https://doi.org/10.1016/j.puhip.2024.100487
  • Alarcao, V., Candeias, P., Stefanovska-Petkovska, M., Pintassilgo, S., Machado, L. F., Virgolino, A., & Santos, O. (2023). Mental health and well-being of migrant populations in Portugal two years after the COVID-19 pandemic. Behavioral Sciences, 13, 422.
  • Alasqah, I., Alhamdan, A., Alhouri, M., & Alfehaid, M. (2024). Sociodemographic determinants of depression, anxiety, and stress immediately after the COVID-19 pandemic: A cross-sectional study among university students in Saudi Arabia. Frontiers in Public Health. https://doi.org/10.3389/fpubh.2023.1271536
  • Ali, M., Aljounaidi, A., Marzo, R. R., Ateik, A., Fahlevi, M., Ridzuan, R. A., Aljuaid, M., & Waqas, M. (2022). Investigative nexus of depression-anxiety disorder in Pakistan pre and post-pandemic COVID-19: Coro-Nomic analysis. Journal of Coastal Life Medicine, 1(11), 1514–1524.
  • Allen, E. R., Hochard, K. D., Kannangara, C., & Carson, J. (2024). The road to recovery: A two-year longitudinal analysis of mental health among university students during and after the COVID-19 pandemic. Behavioral Sciences, 14, 1146.
  • Aprily, N. M., Lestari, E., Rizqi, A. M., & Mufidah, Z. R. (2023). Diagnostics of COVID-19 post-traumatic anxiety in students. International Journal of Educational Qualitative Quantitative Research, 2(2), 1–8. https://journal.qqrcenter.com/index.php/ijeqqr/article/view/100
  • Ayinde, A. O., Kolawole, O. I., Ohaeri, B., & Babarimisa, O. (2023). Impact of COVID-19 on mental health. International Journal of Medicine, Nursing and Health Sciences. https://doi.org/10.5281/zenodo.10206638
  • Bersia, M., Charrier, L., Zanaga, G., Gaspar, T., Moreno-Maldonado, C., Grimaldi, P., Koumantakis, E., Dalmasso, P., & Comoretto, I. R. (2024). Well-being among university students in the post-COVID-19 era: A cross-country survey. Scientific Reports. https://doi.org/10.1038/s41598-024-69141-9
  • Bianchi, D., Di Tata, D., Di Norcia, A., Pompili, S., Fatta, L. M., & Laghi, F. (2024). Binge eating as an emotional response to the COVID-19 pandemic: A sequential mediation model via the impact of events and social anxiety. Journal of Eating Disorders, 12, 209. https://doi.org/10.1186/s40337-024-01182-x
  • Bouza, E., Arango, C., Moreno, C., Gracia, D., Martin, M., Perez, V., Lazaro, L., Ferre, F., Salazar, G., Tejerina-Picado, F., Navio, M., Revilla, G. J., Palomo, E., & Gil-Monte, R. P. (2023). Impact of the COVID-19 pandemic on the mental health of the general population and health care workers. Revista Española de Quimioterapia. https://doi.org/10.37201/req/018.2023
  • Budak, O., Erdal, N., & Filiz, M. (2023). Measuring the anxiety level in the post-pandemic normalization process: The case of Türkiye. Turkish Research Journal of Academic Social Science, 6(2), 121–128.
  • Bulut, C. G., & Gokce, S. (2023). Problematic social media use, digital gaming addiction and excessive screen time among Turkish adolescents during remote schooling: Implications on mental and academic well-being. Marmara Medical Journal, 36(1), 24–33. https://doi.org/10.5472/marumj.1244628
  • Çağış, G. Z., Güler Öztekin, G., Aziz, A. I., Chirico, F., Rizzo, A., & Yıldırım, M. (2023). Meaning in life and loneliness as mediators between COVID-19 anxiety and life satisfaction in the post-pandemic among the general population in Turkey: A serial mediation model. European Journal of Investigation in Health, Psychology and Education, 13, 2214–2225.
  • Cano-Ramírez, H., García-Torres, E., ve Hoffman, K. L. (2024). Cross-sectional post-pandemic study of the relationship between psychological distress and obsessive-compulsive symptoms in a group of Mexican university students. Research Square. https://doi.org/10.21203/rs.3.rs-3838241/v1
  • Cao, H., Lin, W., & Chen, P. (2022). Counselling services and mental health for international Chinese college students in post-pandemic Thailand. Education Sciences, 12(12), 866. https://doi.org/10.3390/educsci12120866
  • Cattaneo Della Volta, M. F., Vallone, F., & Zurlo, M. C. (2024). COVID-19-related stressors and psychophysical health conditions among Italian university students: A post-pandemic insight. Healthcare, 12(7), 752. https://doi.org/10.3390/healthcare12070752
  • Chavira, A. D., Ponting, C., & Ramos, G. (2022). The impact of COVID-19 on child and adolescent mental health and treatment considerations. Behaviour Research and Therapy. https://doi.org/10.1016/j.brat.2022.104169
  • Cheema, A. W. (2022). Crisis within a crisis: The invisible battle for mental health amidst the COVID-19 pandemic. Journal of Social Informatics and Global Health, 1(1), 38–48.
  • Chen, H., Cao, Y., Lu, Y., Zheng, X., Kong, B., Dong, H., & Zhou, Q. (2022). Factors associated with mental health outcomes among caregivers of older adults in long-term care facilities during COVID-19 post-epidemic era in Shandong, China. Frontiers in Psychiatry, 13, 1011775. https://doi.org/10.3389/fpsyt.2022.1011775
  • Chen, M. Y., Lin, H., Yang, X., Chen, X., & Fu, C. (2024). A longitudinal study of loneliness before the end of the COVID-19 pandemic: Trajectories, predictors, and impact on Chinese adolescent mental health. Psychology Research and Behavior Management, 17, 3993–4008.
  • Chen, Y., Ke, X., Liu, J., Du, J., Zhang, J., Jiang, X., Zhou, T., & Xiao, X. (2024). Trends and factors influencing the mental health of college students in the post-pandemic: Four consecutive cross-sectional surveys. Frontiers in Psychology, 15, 1387983. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2024.1387983
  • de Souza, N. E., Carvalho Moura, K. C., Aparecida de Barros Junqueira, M., Rodrigues da Silva, M., Silveira Miranda, F. J., & Denari Giuliani, C. (2024). The repercussions on the mental health of vulnerable children and adolescents in the post-pandemic period: An integrative review. REFACS, 12(2), 1.
  • Do, T. X., Quach, H.-L., Hoang, T. N. A., Nguyen, T. T. P., Le, L. T. H., Nguyen, T. T., Do, B. N., Pham, K. M., Vu, V. H., Pham, L. V., Nguyen, L. T. H., Nguyen, H. C., Tran, T. V., Nguyen, T. H., Nguyen, A. T., Nguyen, H. V., Nguyen, P. B., Nguyen, H. T. T., Pham, T. T. M., Le, T. T., Tran, C. Q., Nguyen, K. T., Vo, H. T., & Duong, T. V. (2024). Fear and impact of COVID-19 among post-infected adults: Types and associations with quality of life and post-traumatic stress symptoms. Journal of Epidemiology and Global Health, 14, 1748–1763. https://doi.org/10.1007/s44197-024-00333-2
  • Fernández-Martínez, E., Barros-Martínez, A., Martínez-Fernández, M. C., & Quiñones-Pérez, M. (2024). The impact of the COVID-19 pandemic on self-harm attempts observed in a hospital emergency department. Healthcare, 12(3), 385. https://doi.org/10.3390/healthcare12030385
  • Finch, B., & Ong, E. (2024). Exploring coping resiliency and depression among university students in a post-pandemic context. Advances in Mental Health, 22(3), 711–727.
  • Ford, J. D. ve Seedat, S. (2023). On the path to recovery: Traumatic stress research during the COVID-19 pandemic 2021–2023 [Editör yazısı]. European Journal of Psychotraumatology, 14(2), e2281988. https://doi.org/10.1080/20008066.2023.2281988
  • Ghasemi, F., Valizadeh, F., Mohammadi, R., & Goodarzi, H. (2024). The relationship between maternal anxiety due to the COVID-19 pandemic and children’s anxiety following school reopening in the post-pandemic era: An analytical cross-sectional study. Research Square. https://doi.org/10.21203/rs.3.rs-4136604/v1
  • Grünheid, T., & Hazem, A. (2023). Mental wellbeing of frontline health workers post-pandemic: Lessons learned and a way forward. Frontiers in Public Health. https://doi.org/10.3389/fpubh.2023.1204662
  • Guillen-Burgos, F. H., Galvez-Florez, F. J., Moreno-Lopez, S., Gonzales, I., Guillen, M., & Anaya, J. M. (2023). Factors associated with mental health outcomes after COVID-19: A 24-month follow-up longitudinal study. General Hospital Psychiatry, 84, 241–249.
  • Guo, B.-C., Chen, Y.-J., Huang, W.-Y., Lin, M.-J., & Wu, H.-P. (2023). Psychological disorders and suicide attempts in youths during the pre-COVID and post-COVID era in a Taiwan pediatric emergency department. Frontiers in Psychology, 14, 1281806. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2023.1281806
  • Hacıkeleşoğlu, H., Vural, E. M., & Geçer, H. (2024). COVID-19 korkusu, ruh sağlığı ve dini başa çıkma arasındaki ilişki: Risk grubundaki yaşlılar üzerinde ampirik bir araştırma. Marmara Üniversitesi Öneri Dergisi, 19(61), 26–49.
  • Haris, M. S., Rahmat, Z. M., Zamri, F. A. M., Ahmad, N., & Amin, M. H. S. (2024). From open distance learning (ODL) to on-campus: Exploring post-pandemic anxiety among students at UiTM Seremban. International Journal of Academic Research in Business and Social Sciences, 14(8). https://doi.org/10.6007/IJARBSS/v14-i8/22289
  • Hassan, M. N., Salim, S. H., Yunus, I. N., Yusof, A. N., Daud, N., & Fry, D. (2023). Prevalence of mental health problems among children with long COVID: A systematic review and meta-analysis. PLOS ONE, 18(5), 1–27.
  • Hisato, T., Nandy, S., Monga, M. E., Sytek, P., Abouzid, M., & Ahmed, A. A. (2023). Psychological distress among healthcare students in Poland from COVID-19 to war on Ukraine: A cross-sectional exploratory study. Frontiers in Public Health. https://doi.org/10.3389/fpubh.2023.1186442
  • Huang, Y., Hu, Z., Guerrero, A., Brennan, E., & Gonzales, F. X. (2024). Prevalence of depressive symptoms in a predominantly Hispanic/Latinx South Texas community in the aftermath of the COVID-19 pandemic. Healthcare, 12, 2035.
  • Huda, N., Shaw, K. M., Erwin, C. J. H., Putri, T. S., & Pranata, S. (2024). The mediating role of coping styles in the relationship between fear of COVID-19 and mental health problems: A cross-sectional study among nurses. BMC Public Health, 24, 545.
  • Hussaini, A. H. M., Kousar, S., Shah, H. U. T. M., & Munawar, N. (2024). Impact of social isolation on anxiety and depression post COVID-19 pandemic: Challenges and solutions. Journal of Public Health Sciences, 3(2), 99–110.
  • Kemaloğlu, E. (2024). Üniversite öğrencilerinde COVID-19 korku ve sıkıntısı ile duygusal yeme davranışı arasındaki ilişkinin incelenmesi: Pandemi sonrası kesitsel bir çalışma. Nuh’un Gemisi Sağlık Bilimleri Dergisi, 1(2), 11–19. https://doi.org/10.26453/oghs.3997356
  • Kiviruusu, O., Sares-Jaske, L., Therman, S., Lehronen, J., & Suvisaari, J. (2024). Mental health of Finnish cis- and transgender youth before, during and after the COVID-19 pandemic. https://doi.org/10.1093/eurpub/ckae144.1058
  • Ladole, C. A. ve Takalkar, K. S. (2023). The impact of the COVID-19 pandemic on mental health among the general population: A narrative review. Journal of Clinical and Diagnostic Research, 17(9), 1.
  • Li, W., Wan, Z. M., & Xianyu, Y. D. (2023). Factors influencing nurses’ self-efficacy two years after the COVID-19 outbreak: A cross-sectional study in Wuhan, China. Medicine, 102(36), 35059.
  • Lieber, I., ve Werneke, U. (2025). Use of mental health services and psychotropic drugs and suicide rates in Sweden before, during, and after the COVID-19 pandemic. International Review of Psychiatry, 37(3-4), 295–305. https://doi.org/10.1080/09540261.2024.2435985
  • Lin, Y. K. ve Lin, B. Y.-J. (2024). Coronavirus pandemic derived demands and inclusive leadership on junior doctors’ well-being. Occupational Medicine, 74(8), 589–595. https://doi.org/10.1093/occmed/kqae081
  • Liu, D., Zhou, Y., Tao, X., Cheng, Y., & Tao, R. (2024). Mental health symptoms and associated factors among primary healthcare workers in China during the post-pandemic era. Frontiers in Public Health. https://doi.org/10.3389/fpubh.2024.1374667
  • Liu, J., Hao, Q., Li, B., Zhang, R., Luo, G., & Sun, D. (2024). Prevalence and influencing factors of sleep disorders in medical students after the COVID-19 pandemic. BMC Psychiatry, 24, 538. https://doi.org/10.1186/s12888-024-05980-0
  • Lv, F., Zhu, R., Hou, X., Fang, L., Wang, Y., Du, Z., Zhong, X., & Liu, J. (2023). Psychological health and risk factors of college students within the context of the COVID-19 pandemic: A cross-sectional study. Behavioral Sciences, 13, 796.
  • Macalli, M., Castel, L., Jacqmin-Gadda, H., Tournier, M., Galéra, C., Pereira, E. ve Tzourio, C. (2024). Post-pandemic evolution of suicide risk in children and adolescents attending a general hospital accident and emergency department. Healthcare, 12(10), 977. https://doi.org/10.3390/healthcare12100977
  • Magklara, K., & Kyriakopoulos, M. (2023). The impact of the COVID-19 pandemic on children and young people. Psychiatriki, 34, 265–268.
  • Magorokosho, N. K., Heraclides, A., Papaleontiou-Louca, E., & Prodromou, M. (2024). Evaluation of resilience and mental health in the “post-pandemic era” among university students: Protocol for a mixed-methods study. International Journal of Environmental Research and Public Health, 21(8), 825. https://doi.org/10.3390/ijerph21070825
  • Marin, D. (2024). Pediatric emergency department mental health assessments in the 2 years following the COVID-19 outbreak reveal higher vulnerability for eating disorders and suicide risk. Advance online publication. https://doi.org/10.1016/S266691532300224X
  • Martínez-Líbano, J., Torres-Vallejos, J., Oyanedel, C. J., Gonzales-Campusano, N., Calderon-Herrera, G., & Yeomans-Cabrera, M. M. (2023). Prevalence and variables associated with depression, anxiety, and stress among Chilean higher education students, post-pandemic. Frontiers in Psychiatry. https://doi.org/10.3389/fpsyt.2023.1139946
  • Mir, A. I., Ng, K. S., Jamali, M. Z. N. M., Jabbar, A. M., & Humayra, S. (2023). Determinants and predictors of mental health during and after COVID-19 lockdown among university students in Malaysia. PLOS ONE. https://doi.org/10.1371/journal.pone.0280562
  • Mukherjee, S. (2022). Academic stress among the higher secondary level students in post-pandemic era: A major crisis in the present school education system. International Journal of Modern Engineering Research, 11(7), Article 9. https://doi.org/10.34218/IJMER.11.7.2022.009
  • Muschitrello, A., D’Ettorre, G., Galatola, V., Caroli, A., Bruno, G., & Giusti, L. (2024). Burnout symptoms, work motivation and their relationships among Italian ICU’s nurses after COVID19 emergency: A multicenter study. Annali di Igiene: Medicina Preventiva e di Comunità, 36(1), 22-34. https://doi.org/10.7416/ai.2024.3601
  • Ng, M. S. C., & Ng, L. S. S. (2022). Impact of the COVID-19 pandemic on children’s mental health: A systematic review. Frontiers in Psychiatry. https://doi.org/10.3389/fpsyt.2022.975936
  • Ning, X., Luo, X., & Guo, S. (2024). Researching into Chinese university students’ mental health in the post-pandemic era: Problems and causes. Frontiers in Psychology. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2024.1393603
  • Ömercioğlu, E., Hajiyeva, A., Mete Yeşil, A., Zengin Akkuş, P., & Özmert, N. Ö. (2023). The impact of the COVID-19 pandemic on long term behavior problems in typically developing preschool children in Turkey. Turkish Journal of Pediatric Disease. https://doi.org/10.12956/tchd.1232315
  • Paklacı, E., Kaya Aydoğdu, E., & Ören, B. (2023). Pandemi sonrası yoğun bakım hemşirelerinde COVID-19 stres düzeyinin belirlenmesi. Yoğun Bakım Hemşireliği Dergisi, 27(3), 138–146. https://doi.org/10.62111/ybhd.1344490
  • Park, L. J., McArthur, A. B., Plamondon, A., Hewitt, M. A. J., Racine, N., McDonald, S., Tough, S., & Madigan, S. (2024). The course of children’s mental health symptoms during and beyond the COVID-19 pandemic. Psychological Medicine. https://doi.org/10.1017/S0033291724001491
  • Peng, J., He, M., Guo, Y., Diao, J., Chen, K., Deng, Z., Mo, L., & Gao, R. (2024). Recovery trajectories of mental health symptoms among Chinese adolescents following the end of COVID-19. Frontiers in Public Health, 12, 1396911. https://doi.org/10.3389/fpubh.2024.1396911
  • Prado, S. A., Baldofski, S., Kohls, E., & Rummel-Kluge, C. (2024). International and domestic university students’ mental health over the course of the COVID-19 pandemic in Germany: Comparison between 2020, 2021, and 2022. PLOS ONE, 19(2). https://doi.org/10.1371/journal.pone.0299812
  • Qi, L., Yu, Q., Liang, Z., Lu, Y., Ma, Z., Hou, C., Zhu, Z., & Chen, L. (2023). Psychological responses and dietary changes of residents during the local outbreak of COVID-19 in the post-epidemic era: A cross-sectional study. Medicine, 102(5), e32792. https://doi.org/10.1097/MD.0000000000032792
  • Qin, Z., He, Z., Yang, Q., Meng, Z., Lei, Q., Wen, J., Shi, X., Liu, J., & Wang, Z. (2023). Prevalence and correlates of burnout among health professionals during different stages of the COVID-19 pandemic in China. Frontiers in Psychiatry. https://doi.org/10.3389/fpsyt.2023.1156313
  • Ruksee, N., Donjdee, K., Songsiri, N., Deesawas, W., Janjaroen, S., & Yupu, A. (2021). A study of the stress, anxiety and family relationships among Thai people after the Covid-19 pandemic in the early stages. Quality of Life and Law Journal, 17(1), 94–108.
  • Salameh, G., Marais, D., & Khoury, R. (2023). Impact of COVID-19 pandemic on mental health among the population in Jordan [Sistematik derleme]. International Journal of Environmental Research and Public Health, 20(14), 6382. https://doi.org/10.3390/ijerph20146382
  • Simoës-Perlant, A., Barreau, M., & Vezilier, C. (2022). Stress, anxiety, and school burnout post COVID-19: A study of French adolescents. Mind, Brain, and Education, 17(2), 98–106. https://doi.org/10.1111/mbe.12346
  • Smithson, H. (2024). ‘It fked me up bad, man … It fked my head up, bad, man, bad’: The impact of COVID-19 on children’s mental health and well-being in the youth justice system. The Howard Journal of Crime and Justice, 63(2), 182–198.
  • Song, J. ve Estriva, A. (2023). Experience nurses of risks for anxiety and depression in the near post pandemic crisis: A descriptive phenomenology. Social Medicine and Health Management, 4, 1–10. https://doi.org/10.23977/socmhm.2023.040401
  • Sosa, M. J., Lopez-Morales, H., del Valle, V. M., Lopez, C. M., Canet-Juric, L., & Urquijo, S. (2024). Mental health and post-pandemic: Anxiety, depression, and social support in the adult population of Argentina in the post-COVID era. Research Square. https://doi.org/10.21203/rs.3.rs-5201070/v1
  • Stokes, K., Houghton, M., Gato, J., & Tasker, F. (2024). Surveying psychological wellbeing in a post-pandemic world: The role of family and social support for LGBTQ+ and cisgender heterosexual adults in the UK. Healthcare, 12(16), 1634. https://doi.org/10.3390/healthcare12161634
  • Supriyanto, C., Wahyudi, H., Nugraha, T. A., Arief, N. A., Sidik, M. A., & Ahmadi, A. (2024). Physical fitness and mental health of Indonesian university students in the post-pandemic era: A descriptive perspective. International Journal of Multicultural and Multireligious Understanding, 11(4), 1–10. https://doi.org/10.18415/ijmmu.v11i4.5611
  • Takaew, T., Wongrattanakamon, S., Srisookkum, T., Katkhaw, O., Chairinkam, S., & Lamluk, P. (2024). Predictive factors of stress among the population in Pong district, Phayao province, Thailand, after the COVID-19 outbreak. Journal of Health Research, 38(2). https://doi.org/10.56808/2586-940X.1072
  • Teen, S. W., Huei, T. J., Chan, L. T., & Chyi, T. J. (2024). Post-pandemic evaluation: Impact of COVID-19 pandemic on medical students’ mental health, self-esteem, social interactions, and academic progression in Malaysia. SAGE Open, 14(3). https://doi.org/10.1177/21582440241271231
  • Turan, N. (2023). Pandemi sonrası psikolojik stres ile baş etmede öz-belirlenim ve farkındalık. Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi, 24(3), 1744–1786. https://doi.org/10.29299/kefad.1263523
  • Villalba, K., del-Pino-Espejo, M. J., Estevez, I. E., Blasco, P. T., & Attonito, J. (2023). Associated risk and protective factors with mental health and substance use among university students after COVID-19 restrictions were lifted in Spain. Research Square. https://doi.org/10.21203/rs.3.rs-3359663/v1
  • Vindegaard, N., & Benros, M. E. (2020). COVID-19 pandemic and mental health consequences: Systematic review of the current evidence. Brain, Behavior, and Immunity, 89, 531–542.
  • Wang, J. (2024). A longitudinal study of loneliness before the end of COVID-19 among adolescents in Taizhou, Zhejiang Province, China. Psychology Research and Behavior Management, 17, 1–9. https://doi.org/10.2147/PRBM.S484113
  • Wang, L., Nabi, G., Zuo, L., Wu, Y., & Li, D. (2022). Impacts of the COVID-19 pandemic on mental health and potential solutions in different members in an ordinary family unit. Frontiers in Psychiatry. https://doi.org/10.3389/fpsyt.2021.735653
  • Wang, X., Zhang, J., Yang, N., Zou, M., & He, P. (2023). Stress and influencing factors of public health and preventive medicine students in the post-pandemic period: A cross-sectional study in Changsha, China. Frontiers in Public Health, 11, 1227441. https://doi.org/10.3389/fpubh.2023.1227441
  • Wei, Y., Li, Z., Guo, L., Zhang, L., Lian, C., Yuan, C., & Chen, J. (2023). The moderating role of family resilience on the relationship between COVID-19-related psychological distress and mental health among caregivers of individuals with eating disorders in post-pandemic China. International Journal of Environmental Research and Public Health, 20(4), 3417. https://doi.org/10.3390/ijerph20043417
  • WHO. (2020). WHO Director-General’s opening remarks at the media briefing on COVID-19 – 11 March 2020.
  • World Health Organization. (2020). WHO Director-General’s opening remarks at the media briefing on COVID-19 – 11 March 2020. World Health Organization. (2022). Mental health and COVID-19: Early evidence of the pandemic’s impact.
  • Xiao, Q., Huang, X., Huang, L., Wang, J., Huang, Y., Feng, Y., Wang, D., Kou, Y., & Wang, Y. (2024). Coronavirus pandemic: Mental health outcomes and their influencing factors on patients with COVID-19 in the Fangcang shelter hospital in China. Journal of Infection in Developing Countries, 18(1), 1–12. https://jidc.org/index.php/journal/article/download/38484353/3277/198192
  • Xiong, J., Lipsitz, O., Nasri, F., Lui, L., Gill, H., Phan, L., Chen-Li, D., Iacobucci, M., Ho, R., Majeed, A., & McIntyre, R. (2020). Impact of COVID-19 pandemic on mental health in the general population: A systematic review. Journal of Affective Disorders, 277, 55–64.
  • Yue, Y., Li, L., Liu, R., Zhang, Y., Zhang, S., Sang, H., Tang, M., Zou, T., Shah, S. M., Shen, X., & Chu, J. (2023). The dynamic changes of psychosomatic symptoms in three waves of COVID-19 outbreak and fatigue caused by enduring pandemic in China. Journal of Affective Disorders, 331, 17–24. https://doi.org/10.1016/j.jad.2023.02.025
  • Zarowski, B., Giokaris, D., & Green, O. (2024). Effects of the COVID-19 pandemic on university students’ mental health: A literature review. Cureus, 16(2). https://doi.org/10.7759/cureus.54032
  • Zhu, N., Zhang, D., Wang, W., Li, X., Yang, B., Song, J., Zhao, X., Huang, B., Shi, W., Lu, R., Niu, P., Zhan, F., Ma, X., Wang, D., Xu, W., Wu, G., Gao, G. F., & Tan, W. (2020). A novel coronavirus from patients with pneumonia in China, 2019. New England Journal of Medicine, 382, 727–733.
  • Zijlmans, J., van Rijn, L., Alrouh, H., Broek, E., Luijten, M., Tieskens, J., van der Mheen, M., van Oers, H., Chan, W., Schellekens, A., Polderman, J. C. T., & Zinkstok, R. J.. (2025). Mental health changes during and after the COVID-19 pandemic in children and adolescents with mental disorders. European Child & Adolescent Psychiatry, 34(9), 2833-2842.
  • Zvolensky, J. M., Kauffman, Y. B., Garey, L., Viana, G. A., & Matoska, C. T. (2022). Interoceptive anxiety-related processes: Importance for understanding COVID-19 and future pandemic mental health and addictive behaviours and their comorbidity. Behavior Research and Therapy. https://doi.org/10.1016/j.brat.2022.104141
There are 90 citations in total.

Details

Primary Language Turkish
Subjects Social Work (Other)
Journal Section Systematic Reviews and Meta Analysis
Authors

Fatma Mısır 0000-0003-1057-6815

Veli Duyan 0000-0003-4316-5756

Submission Date January 5, 2026
Acceptance Date March 16, 2026
Early Pub Date March 26, 2026
Publication Date March 26, 2026
DOI https://doi.org/10.70989/scd.1853918
IZ https://izlik.org/JA59MB59TF
Published in Issue Year 2026 Issue: Advanced Online Publication

Cite

APA Mısır, F., & Duyan, V. (2026). Post-Pandemi Dönemi Mental Sağlık Problemlerinin Görünümüne Dair Tematik Bir Derleme. Sosyal Çalışma Dergisi, Advanced Online Publication, 1-25. https://doi.org/10.70989/scd.1853918

Aim & Scope

Sosyal Çalışma Dergisi, 2017 yılında yayın hayatına başlayan, kör hakemli ve elektronik bir dergidir. Dergi, klasik ve çağdaş sosyal çalışma perspektiflerini inceleyerek, sosyal hizmet alanlarına yönelik yapılan araştırmaları yayımlamayı ve bu çalışmaları bilim insanlarının hizmetine sunmayı amaçlamaktadır. Yılda iki kez, Haziran ve Aralık aylarında yayımlanan dergide makaleler Türkçe veya İngilizce dillerinde kabul edilmektedir.

Açık Erişim Politikası
Sosyal Çalışma Dergisi, açık erişimli bir dergidir. İçeriğe ücretsiz ve sınırsız erişim imkânı sunarak bilginin küresel düzeyde paylaşımını desteklemektedir.

Anahtar Kelimeler
Sosyal Hizmet, Sosyal İçerme, Sosyal Dışlanma, Sosyal Politika, Sosyal Güvenlik, Sosyal Psikoloji, Engellilik, Aile, Çocuk, Kadın, Yaşlılık, Göç, Yoksulluk, İstihdam, İnsani Gelişme, Toplumsal Yapı

Yayın Dili
Tam metin yayın dili Türkçe ve İngilizce'dir.

Makale Başvuruları
Gönderilen makaleler derginin amaç ve kapsamına uygun, orijinal ve daha önce yayımlanmamış olmalıdır. Başka bir dergide değerlendirme sürecinde olmayan ve tüm yazarlar tarafından içeriği ve gönderimi onaylanmış çalışmalar değerlendirmeye kabul edilir.

Okur Kitlesi
Dergimizin hedef kitlesi; akademisyenler, araştırmacılar, öğrenciler ve ilgili meslekî ile akademik kurum ve kuruluşlardır.

Ücret Politikası
Yazarlar veya kurumlarından herhangi bir ad altında ücret alınmaz.

  • Dergide makale gönderim veya süreç işletim ücreti bulunmamaktadır.
  • Yayımlanan makaleler için yazarlara ücret ödenmez.
  • Çevirilerin tüm mali ve hukuki telif hakkı işlemleri çevirmen sorumluluğundadır.
  • Telif hakkı bedeli ve diğer hiçbir ücret için çeviri sahibine mali destek sağlanmaz.
Telif Hakkı
Sosyal Çalışma Dergisi'nde yayımlanan çalışmaların telif hakları yazarlarına aittir. Yazarlar, gönderdikleri eserlerin Sosyal Çalışma Dergisi tarafından Creative Commons Atıf-GayriTicari 4.0 Uluslararası (CC BY-NC 4.0) lisansı ile yayımlanmasına izin verirler.

Makalelerin Özgünlüğü
Sosyal Çalışma Dergisi, sosyal çalışma ve ilişkili alanlarda daha önce başka bir yerde yayımlanmamış ve dergimizin amaç ve kapsamına uygun çalışmaları kabul eder. Amaç ve kapsam dışında kalan çalışmalar yayımlanmaz. Gerektiğinde, yabancı dilde yayımlanmış makaleler de değerlendirmeye alınabilir.

 

Dil: Türkçe ve İngilizce
Makale Türleri: Araştırma, Sistematik Derleme

Makale Formatı: Microsoft Word
Şekil Formatı: PNG
Kaynak Gösterim Stili: APA7

 



 

Genel Hususlar

  • Dergiye gönderilen yazıların başka bir dergide yayınlanmamış ya da yayınlanmak üzere gönderilmemiş olması gerekir. 
  • ORCİD numarası olmayan yazarların makalesi kabul edilmemektedir.
  • Dergiye gönderilen makaleler intihal programında taranmakta olup %20' nin üzerinde benzerlik oranı olan makaleler değerlendirme aşamasına alınmadan reddedilmektedir.
  • Araştırma makaleleri için etik kurul onay belgesi gerekmesi halinde  etik kurul onay belgesinin sorumlu yazar tarafından sisteme yüklenmesi zorunludur. Ayrıca makalenin birinci sayfanın alt kısmında kurul adı, tarih ve sayı numarası yer almalıdır. 

 

Makalenin Hazırlanması

  • Aşağıdaki makale tüm yazım kurallarını 📝 Makale Şablonu.docx  üzerinden takip edebilirsiniz (aşağıdaki bilgilerle Makale Şablonu içindeki bilgiler aynıdır). 
  • Word dosyaları yazarlı (tüm bilgiler girilmiş şekilde) ve yazarsız olarak iki şekilde yüklenmelidir.
  • Makalenin Türkçe özeti en az 130 ve en fazla 145 kelimeden oluşmalıdır. İngilizcesi de Türkçeye göre belirlenebilir.
  • Makale içerisindeki başlıklar numaralandırılmalıdır (1. GİRİŞ,   2. BULGULAR,     2.1. Alt Başlık,     2.1.1 Alt Başlık). 
  • Kaynakça; APA7

 

 

Yayın Etiği İlkeleri
Makale gönderimi sırasında aşağıda belirtilen hususlara dikkat edilmesi, sağlıklı ve bilimsel bir değerlendirme sürecinin temini açısından önem arz etmektedir.

1-Dergiye gönderilecek makalenin daha önce herhangi bir yerde yayımlanmamış olması ve başka bir derginin yayım süreci dâhilinde bulunmaması gerekmektedir. Makalenin, süreci tamamlanmadan derginin bilgisi haricinde başka bir yayın organına gönderilmesi etik karşılanmamaktadır. Bu durumun tespiti halinde söz konusu makale sahibinin sonraki süreçteki hiçbir makalesi değerlendirmeye alınmayacaktır.

2- Dergiye gönderilen makale, yayıma uygunluk açısından incelendikten sonra (yayıma uygun görülmeyen makaleler sürece dâhil edilmez) iki hakeme gönderilir. Hakemlerin değerlendirmeleri sonucunda iki yayımlanabilir raporu alan makale, dergi yönetimince uygun görülen bir sayıda yayımlanır. Hakem raporlarının birisinin olumlu, diğerinin olumsuz olması durumunda makale üçüncü bir hakeme gönderilir. Bu durumda makalenin yayımlanıp yayımlanmamasına üçüncü hakemin raporuna göre karar verilir.

3- Yazılar daha önce bir kongre, sempozyum ve toplantıda bildiri şeklinde sunulmuşsa, tarih ve yer belirtmek şartıyla; yayın kurulu tarafından uygun görülmesi durumunda yayımlanabilir. Bu konudaki her türlü sorumluluk yazarlara aittir.

4- Yazılar, notlar, tablo, şekil, grafik ve dipnotlar dâhil kaynakça hariç en fazla 9.000 kelime olmalıdır. 9.000 kelimeyi geçen yazılar editörlerin değerlendirilmesine tabi kılınır. Şekil, fotoğraf, grafik ve çizimlere sıra numarası verilmeli ve metin içinde yeri geldikçe bu sıra belirtilip üzerine başlığı, nakledildiyse alt yazıda kaynağı yazılmalıdır.

5- Makale akademik çalışmalardan (Yüksek Lisans, Doktora, Doçentlik veya Bilimsel Toplantılardan) üretilmiş ise muhakkak belirtilmelidir.

6- Dergiye gönderilen çalışmalarda dil bilgisi kurallarına (imla, noktalama, açıklık, anlaşılırlık vs.) riayet etme mecburiyeti vardır. Bu nedenle oluşabilecek problemler ve eleştirilerden tamamen yazar sorumludur.

7- Hakem süreci tamamlanan makaleler, yayımına karar verilen sayıdan 1 ay önce yazarlara bildirilir; makalelerin kontrol edilerek son halinin gönderilmesi istenir.

8- Sosyal Çalışma Dergisi, gönderilen makaleleri yayımlayıp yayımlamama, gerekli gördüğü durumlarda makaleler üzerinde düzeltmeler yapma hakkına sahiptir. Dergide yayımlanmış bir yazının hukukî sorumluluğu ise yazarına aittir ve dergiyi bağlamaz. Dergiye makale gönderen yazar, bu ilkeleri kabul etmiş sayılır. Bu ilkelere uymayan makaleler değerlendirmeye alınmayacaktır.

9- Dergimizin internet sitesinde ilan ettiğimiz tarih aralıkları arasında gelmeyen makaleler değerlendirmeye alınmamaktadır.

10- Sosyal Çalışma Dergisi, incelenmeye sunulan çalışmalarda intihal olup olmadığını kontrol eder: Ön kontrolden geçirilen makaleler, iThenticate yazılımı kullanılarak intihal için taranır. İntihal/kendi kendine intihal tespit edilirse yazarlar bilgilendirilir. Editörler, gerekli olması halinde makaleyi değerlendirme ya da üretim sürecinin çeşitli aşamalarında intihal kontrolüne tabi tutabilirler. Yüksek benzerlik oranları, bir makalenin kabul edilmeden önce ve hatta kabul edildikten sonra reddedilmesine neden olabilir. Bu oranın %20’ten az olması beklenir. Benzerlik oranı %30 ve üzeri çıkanlar doğrudan reddedilir. iThenticate raporunun "alıntıları çıkar" kısmında en fazla %5'lik bir oran tolere edilmektedir.

11- Makalelerde kullanılan verilerin manipüle edilmesi, çarpıtılması ve uydurma verilerin kullanılması gibi durumlar tespit edilirse, makale yazarının çalıştığı kuruma bu durum resmi yollardan bildirilecek ve makale reddedilecektir. Sosyal Çalışma Dergisi editör ve/veya hakemler tarafından verilen dönütlere göre yazarlardan analiz sonuçlarına ilişkin çıktı dosyalarını isteme hakkına sahiptir.

12- Yayına hazırlanan çalışma; kitap bölümü, yayınlanmamış tebliğ metni ile yüksek lisans veya doktora tezinden üretilmiş ise mutlaka çalışmanın ilk sayfasında bu husus belirtilmelidir.

13- Sosyal Çalışma Dergisinde uygulanan yayın süreçleri, bilginin tarafsız ve saygın bir şekilde gelişimine ve dağıtımına temel teşkil etmektedir. Bu doğrultuda uygulanan süreçler, yazarların ve yazarları destekleyen kurumların çalışmalarının kalitesine doğrudan yansımaktadır. Hakemli çalışmalar bilimsel yöntemi somutlaştıran ve destekleyen çalışmalardır. Bu noktada sürecin bütün paydaşlarının (yazarlar, okuyucular ve araştırmacılar, yayıncı, hakemler ve editörler) etik ilkelere yönelik standartlara uyması önem taşımaktadır.

14- Tebliğden üretilen makalelerin değerlendirmeye alınabilmesi için yazarın makalesini, “Çalışmam, daha önce yayımlanmamıştır ve yayımlanmayacaktır." şeklinde ıslak imzalı taahhütname ile birlikte göndermesi gereklidir. Zira duplication/tekrar yayın/bilimsel yanıltma/çoklu yayın suçtur. TÜBİTAK Yayın Etik Kurulu'na göre tekrar yayın, aynı araştırma sonuçlarını birden fazla dergiye yayım için göndermek veya yayımlamaktır. Bir makale önceden değerlendirilmiş ve yayımlanmışsa bunun dışındaki yayınlar tekrar yayın sayılmaktadır.

15- Yayın kurulu gerekli gördüğü durumlarda üst kelime sınırını aşan makalelerin yayınlanmasına onay verebilir.

Yayın İlkeleri

Dergi, araştırma ve yayın etiği konusunda ulusal ve uluslararası standartlara bağlıdır. Basın Kanunu (a), Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu (b) ile Yükseköğretim Kurumları Bilimsel Araştırma ve Yayın Etiği Yönergesi'ne (c) uymaktadır. Ayrıca Committee on Publication Ethics (COPE), Directory of Open Access Journals (DOAJ), Open Access Scholarly Publishers Association (OASPA) tarafından yayınlanan Uluslararası Etik Yayıncılık İlkeleri’ni (d) benimsemiştir.

a) Basın Kanunu
b) Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu
c) Yükseköğretim Kurumları Bilimsel Araştırma ve Yayın Etiği Yönergesi
d) Akademik Yayıncılıkta Şeffaflık ve En İyi Uygulama İlkeleri

Aşağıda yer alan etik görev ve sorumluluklar, açık erişim olarak Committee on Publication Ethics (COPE) tarafından yayınlanan rehberler ve politikalar dikkate alınarak hazırlanmıştır (Bk. COPE Yönerge) COPE İş Akış Diyagramları (Türkçe).

Yayın Etiği Beyanı
Düzeltme, Geri Çekme, Endişe İfadesi
Editörler, yayınlanan makalede, bulguları, yorumları ve sonuçları etkilemeyen küçük hatalar tespit edilirse düzeltme yayınlamayı düşünebilirler. Editörler, bulguları ve sonuçları geçersiz kılan büyük hatalar / ihlaller söz konusu olduğunda, makaleyi geri çekmeyi düşünmelidir. Yazarlar tarafından araştırma veya yayını kötüye kullanmaya yönelik olasılık söz konusu ise; bulguların güvenilir olmadığına ve yazarların kurumlarının olayı soruşturmadığına dair kanıtlar var veya olası soruşturma haksız veya sonuçsuz görünüyor ise, editörler endişe ifadesi yayınlamayı düşünmelidir. Düzeltme, geri çekme veya endişe ifadesi ile ilgili olarak COPE yönergeleri dikkate alınır.

İntihal Eylem Planı ve Derginin Önlemleri
Dergi fikri mülkiyete saygı duyar ve yazarlarının özgün çalışmalarını korumayı ve teşvik etmeyi amaçlar. İntihal içerikli yazılar kalite, araştırma ve yenilik standartlarına aykırıdır. Bu nedenle, dergiye makale gönderen tüm yazarların etik standartlara uyması ve herhangi bir biçimde intihalden kaçınması beklenir. Gönderilen veya yayınlanan bir yazıda bir yazarın intihalden şüphelenilmesi durumunda, öncelikle çalışmayı derginin Etik Editörü inceler. Sonrasında bu çalışma Editörler Kurulu'nda incelenir. Daha sonra Dergi iki hafta içinde açıklamalarını göndermek için yazar(lar)la iletişime geçer. Dergi, belirtilen süre içinde yazardan herhangi bir yanıt almazsa, yazarın bağlı olduğu üniversite ile iletişime geçerek iddianın araştırılmasını talep eder.

Dergi, intihal içerdiği tespit edilen yayınlanmış yazılara karşı aşağıda belirtilen ciddi önlemleri alacaktır:
1. Dergi, ilgili yazar hakkında kesin işlem yapılması için yazar(lar)ın bağlı olduğu üniversite ile derhal iletişime geçecektir.
2. Dergi, yayınlanan makalenin PDF kopyasını web sitesinden kaldıracak ve tam metin makaleye tüm bağlantıları devre dışı bırakacaktır. İntihal Edilmiş Makale ibaresi yayınlanan makalenin başlığına eklenecektir.
3. Dergi, yazar hesabını devre dışı bırakacak ve yazarın gelecekteki tüm gönderilerini 3 yıl süreyle reddedecektir.

Bu dergi, incelenmeye sunulan çalışmalarda intihal olup olmadığını kontrol eder: Ön kontrolden geçirilen makaleler, iThenticate yazılımı kullanılarak intihal için taranır. İntihal/kendi kendine intihal tespit edilirse yazarlar bilgilendirilir. Editörler, gerekli olması halinde makaleyi değerlendirme ya da üretim sürecinin çeşitli aşamalarında intihal kontrolüne tabi tutabilirler. Yüksek benzerlik oranları, bir makalenin kabul edilmeden önce ve hatta kabul edildikten sonra reddedilmesine neden olabilir. Bu oranın %20’den az olması beklenir.

Anket ve Mülakata Dayanan Çalışmaların Yayını
Sosyal Çalışma Dergisi, bilimsel süreli yayıncılıkta etik güvence oluşturmak amacıyla, Yayın Etiği Komitesi’nin (COPE) “Dergi Editörleri için Davranış Kuralları ve En İyi Uygulama Rehber İlkeleri” ve “Dergi Yayıncıları için Davranış Kuralları” ilkelerini benimsemektedir. Bu kapsamda dergiye gönderilen çalışmalarda aşağıdaki hususlara uyulmalıdır:
1) Etik kurul izni gerektiren, tüm bilim dallarında yapılan araştırmalar için (etik kurul onayı alınmış olmalı, bu onay makalede belirtilmeli ve belgelendirilmelidir.
2) Etik kurul izni gerektiren araştırmalarda, izinle ilgili bilgilere (kurul adı, tarih ve sayı no) yöntem bölümünde, ayrıca makalenin ilk/son sayfalarından birinde; olgu sunumlarında, bilgilendirilmiş gönüllü olur/onam formunun imzalatıldığına dair bilgiye makalede yer verilmelidir.

Özel Sayı Yayımlama Politikası
Dergimizde Yayın Kurulu'nun talebi üzerine yılda bir kez özel sayı yayımlanabilir. Özel sayıda yer alması için gönderilen makaleler önce Editöryal ön incelemeye tabi tutulur. Sonra derginin yazım kurallarına uygunluk açısından incelenir ve intihali önlemek için benzerlik tarama yapılır. Bu aşamalardan sonra çift taraflı körleme modelinin kullanıldığı akran değerlendirmesi sürecine alınır.

Bilim araştırma ve yayın etiğine aykırı eylemler şunlardır:

İntihal: Başkalarının fikirlerini, metotlarını, verilerini, uygulamalarını, yazılarını, şekillerini veya eserlerini sahiplerine bilimsel kurallara uygun biçimde atıf yapmadan kısmen veya tamamen kendi eseriymiş gibi sunmak,

Sahtecilik: Araştırmaya dayanmayan veriler üretmek, sunulan veya yayınlanan eseri gerçek olmayan verilere dayandırarak düzenlemek veya değiştirmek, bunları rapor etmek veya yayımlamak, yapılmamış bir araştırmayı yapılmış gibi göstermek,

Çarpıtma: Araştırma kayıtları ve elde edilen verileri tahrif etmek, araştırmada kullanılmayan yöntem, cihaz ve materyalleri kullanılmış gibi göstermek, araştırma hipotezine uygun olmayan verileri değerlendirmeye almamak, ilgili teori veya varsayımlara uydurmak için veriler ve/veya sonuçlarla oynamak, destek alınan kişi ve kuruluşların çıkarları doğrultusunda araştırma sonuçlarını tahrif etmek veya şekillendirmek,

Tekrar yayım: Bir araştırmanın aynı sonuçlarını içeren birden fazla eseri doçentlik sınavı değerlendirmelerinde ve akademik terfilerde ayrı eserler olarak sunmak,

Dilimleme: Bir araştırmanın sonuçlarını araştırmanın bütünlüğünü bozacak şekilde, uygun olmayan biçimde parçalara ayırarak ve birbirine atıf yapmadan çok sayıda yayın yaparak doçentlik sınavı değerlendirmelerinde ve akademik terfilerde ayrı eserler olarak sunmak,

Haksız yazarlık: Aktif katkısı olmayan kişileri yazarlar arasına dâhil etmek, aktif katkısı olan kişileri yazarlar arasına dâhil etmemek, yazar sıralamasını gerekçesiz ve uygun olmayan bir biçimde değiştirmek, aktif katkısı olanların isimlerini yayım sırasında veya sonraki baskılarda eserden çıkarmak, aktif katkısı olmadığı halde nüfuzunu kullanarak ismini yazarlar arasına dahil ettirmek.

Diğer etik ihlal türleri şunlardır:
1) Destek alınarak yürütülen araştırmalar sonucu yapılan yayınlarda destek veren kişi, kurum veya kuruluşlar ile bunların katkılarını belirtmemek,
2) Henüz sunulmamış veya savunularak kabul edilmemiş tez veya çalışmaları, sahibinin izni olmadan kaynak olarak kullanmak,
3) İnsan ve hayvanlar üzerinde yapılan araştırmalarda etik kurallara uymamak, yayınlarında hasta haklarına saygı göstermemek,
4) İnsanlarla ilgili biyomedikal araştırmalarda ve diğer klinik araştırmalarda ilgili mevzuat hükümlerine aykırı davranmak,
5) İncelemek üzere görevlendirildiği bir eserde yer alan bilgileri eser sahibinin açık izni olmaksızın yayımlanmadan önce başkalarıyla paylaşmak,
6) Bilimsel araştırma için sağlanan veya ayrılan kaynakları, mekânları, imkânları ve cihazları amaç dışı kullanmak,
7) Dayanaksız, yersiz ve kasıtlı olarak etik ihlal isnadında bulunmak,
8) Bilimsel bir çalışma kapsamında yapılan anket ve tutum araştırmalarında katılımcıların açık rızasını almadan ya da araştırma bir kurumda yapılacaksa ayrıca kurumun iznini almadan elde edilen verileri yayımlamak,
9) Araştırma ve deneylerde, hayvan sağlığına ve ekolojik dengeye zarar vermek,
10) Araştırma ve deneylerde, çalışmalara başlamadan önce alınması gereken izinleri yetkili birimlerden yazılı olarak almamak,
11)Araştırma ve deneylerde mevzuatın veya Türkiye'nin taraf olduğu uluslararası sözleşmelerin ilgili araştırma ve deneylere dair hükümlerine aykırı çalışmalarda bulunmak,
12) Araştırmacılar ve yetkililerce, yapılan bilimsel araştırma ile ilgili olarak muhtemel zararlı uygulamalar konusunda ilgilileri bilgilendirme ve uyarma yükümlüğüne uymamak,
13) Bilimsel çalışmalarda, diğer kişi ve kurumlardan temin edilen veri ve bilgileri, izin verildiği ölçüde ve şekilde kullanmamak, bu bilgilerin gizliliğine riayet etmemek ve korunmasını sağlamamak,
14) Akademik atama ve yükseltmelerde bilimsel araştırma ve yayınlara ilişkin yanlış veya yanıltıcı beyanda bulunmak (YÖK Bilimsel Araştırma ve Yayın Etiği Yönergesi, Madde 4).

Paydaşların Sorumlulukları
Okuyucularımız ve paydaşlarımız Sosyal Çalışma Dergisinde yayımlanan yazılarda gördükleri önemli bir yanlışlığı veya bilimsel araştırma ve yayın etiğine ilişkin ihlalleri istam@izu.edu.tr adresine mail atarak bildirimde bulunabilir. Bu tür bildirimler gelişmemiz için fırsat sağlayacağından memnuniyetle karşılar, hızlı ve yapıcı bir şekilde geri dönüş yapmayı amaçlarız.

a) Editörlerin Sorumlulukları
Sosyal Çalışma Dergisi, editörleri ve alan editörleri, Davranış Kuralları ve Dergi Editörleri İçin En İyi Uygulama Kuralları’na (COPE Code of Conduct and Best Practice Guidelines for Journal Editors), Committee on PublicationEthics (COPE) 'nin yayınladığı Dergi Editörleri İçin En İyi Uygulama Kuralları’na (COPE Best Practice Guidelines for Journal Editors) ve yayın etiğinin kötüye kullanımı ya da ihlali ile ilgili olası durumlarda COPE tarafından geliştirilen Yayın Etiği Akış Şemaları ilkelerine dayanarak aşağıdaki etik görev ve sorumlulukları sağlayacaktır:

Tarafsızlık ve Yayıncıya Ait Özgürlük: Editörler gönderilen makale önerilerini derginin kapsamına uygun olması ve çalışmalarının önemi ve orijinalliğini dikkate alarak değerlendirirler. Editörler, makale önerisini sunan yazarların ırk, cinsiyet, cinsel yönelim, etnik köken, uyruk veya politik görüşlerini dikkate almazlar. Düzeltme ya da yayınlama kararına dergi editör kurulu dışında diğer kurumlar etki edemez. Editörler, yayımlanan sayıların okuyucuya, araştırmacıya, uygulayıcıya ve bilimsel alana katkıda bulunmasına ve özgün nitelikte olmasına özen gösterir.

Bağımsızlık: Editörler, (Editör ve Yardımcı Editörler) ile yayıncı arasındaki ilişki editör bağımsızlığı ilkesine dayanmaktadır. Editörler ve yayıncı arasındaki yazılı anlaşmaya göre, editörlerin tüm kararları yayıncıdan ve dergi sahibinden bağımsızdır. Editörler, dergi politikası, yayım kuralları ve seviyesine uymayan eksik ve hatalı araştırmaları hiçbir etki altında kalmadan reddetmelidir.

Gizlilik: Editörler gönderilen bir yazıyla ilgili bilgileri, sorumlu yazar, hakemler ve yayın kurulu dışında başka herhangi biriyle paylaşmazlar. En az iki hakem tarafından değerlendirilen makalelerin çift taraflı kör hakemlik sistemine göre değerlendirilmesini sağlar ve hakemleri gizli tutar.

Bilgilendirme ve Görüş Ayrılıkları: Editörler ve yayın kurulu üyeleri, yazarların açık yazılı izni olmaksızın kendi araştırma amaçları için sunulan bir makalede yayınlanmamış bilgileri kullanmazlar. Editörler, kabul ya da reddettiği makalelerle ilgili çıkar çatışması içerisinde olmamalıdır.

Yayın Kararı: Editörler, yayınlanmak üzere kabul edilen tüm makalelerin, alanında uzman olan en az iki hakem tarafından hakem değerlendirmesine tabi tutulmasını sağlar. Editörler, dergiye gönderilen makalelerden hangi eserin yayınlanacağına, söz konusu çalışmanın geçerliliğine, araştırmacılara ve okurlara olan önemine, hakemlerin yorumlarına ve bu gibi yasal şartlara göre karar vermekten sorumludur. Editörler, makaleleri kabul etmek ya da reddetmek sorumluluk ve yetkisine sahiptir. Dolayısıyla sorumluluk ve yetkisini yerinde ve zamanında kullanmak zorundadır.

Etik Kaygılar: Editörler sunulan bir yazıya veya yayınlanmış makaleye ilişkin etik kaygılar ortaya çıktığında tedbirler alacaktır. Nitekim fikri mülkiyet haklarından ve etik standartlardan ödün vermeden iş süreçlerine devam ederler. Yayınlandıktan yıllar sonra ortaya çıksa bile, bildirilen her etik olmayan yayınlama davranışı incelenecektir. Editörler, etik kaygılar oluşması durumunda COPE Flowcharts'ı takip eder. Etik sorunların önemli olması durumunda düzeltme, geri çekme uygulanabilir veya konu ile ilgili endişeler dergide yayınlanabilir.
Dergi Kurullarıyla İşbirliği: Editörler, danışma komitesi üyelerinin tümünün yayın politikalarına ve yönergelerine uygun olarak süreçleri ilerletmesini sağlar. Danışma kurulu üyelerine yayın politikaları hakkında bilgi verir. Danışma kurulu üyelerinin çalışmalarını bağımsız olarak değerlendirmesini sağlar. Yeni danışma kurulu üyelerine katkıda bulunabilir ve uygun şekilde karar verir. Değerlendirme için danışma kurulu üyelerinin uzmanlığına uygun çalışmaları göndermelidir. Danışma kurulu ile düzenli olarak etkileşime geçer. Yayın politikaları ve dergi gelişimi için yayın kurulu ile düzenli toplantılar düzenler.

b) Yazarların Sorumlulukları

Raporlaştırma standartları: Orijinal araştırmanın yazarları, yapılan çalışmanın ve sonuçların doğru bir şekilde sunulmasını ve ardından çalışmanın öneminin objektif bir şekilde tartışılmasını sağlamalıdır. Makale önerisi yeterli detay ve referans içermelidir.

Veri erişimi ve saklama: Yazarların, çalışmalarının ham verilerini saklamaları gerekmektedir. Gerektiğinde, dergi tarafından talep edilmesi durumunda editör incelemesi için sunmalıdırlar.

Özgünlük ve intihal: Yazarlar, tamamen orijinal eserler göndermelidirler ve başkalarının çalışmalarını veya sözlerini kullanmışlarsa, bu uygun şekilde alıntılanmış olmalıdır. İntihal, tüm biçimlerinde etik olmayan yayıncılık davranışını oluşturur ve kabul edilemez. Bu nedenle dergiye makale gönderen tüm yazarlardan benzerlik oranı raporu istenmektedir.

Birden çok, yinelenen, yedekli veya eşzamanlı gönderim / yayın: Yazarlar başka bir dergide daha önce yayınlanmış bir makaleyi değerlendirilmek için göndermemelidir. Bir makalenin birden fazla dergiye eşzamanlı olarak sunulması etik olmayan yayıncılık davranışıdır ve kabul edilemez.

Makalenin yazarlığı: Sadece yazarlık kriterlerini yerine getiren kişiler, yazının içeriğinde yazar olarak listelenmelidir. Bu yazarlık kriterleri şu şekildedir; (i) tasarım, uygulama, veri toplama veya analiz aşamalarına katkı sağlamıştır (ii) yazıyı hazırlamış veya önemli entelektüel katkı sağlamış veya eleştirel olarak revize etmiştir veya (iii) makalenin son halini görmüş, onaylamış ve yayınlanmak üzere teslim edilmesini kabul etmiştir. Sorumlu yazar, tüm yazarların (yukarıdaki tanıma göre) yazar listesine dâhil edilmesini sağlamalı ve yazarların makalenin son halini gördüklerini ve yayınlanmak üzere sunulmasını kabul ettiklerini beyan etmelidir.

Beyan ve çıkar çatışmaları: Yazarlar, mümkün olan en erken aşamada (genellikle makale gönderimi sırasında bir bildirme formu sunarak ve makalede bir beyanı dâhil ederek) çıkar çatışmalarını açığa çıkarmalıdır. Çalışma için tüm mali destek kaynakları beyan edilmelidir (varsa hibe/fon numarası veya diğer lisans numarası dâhil).

Hakem değerlendirme süreci: Yazarlar hakem değerlendirme sürecine katılmakla yükümlüdürler ve editörlerin ham veri taleplerine, açıklamalara ve etik onayının kanıtlarına ve telif hakkı izinlerine derhal yanıt vererek tam olarak iş birliği yapmakla yükümlüdürler. İlk olarak "gerekli revizyon" kararı verilmesi durumunda, yazarlar hakemlerin yorumlarına sistematik bir şekilde verilen son tarihe kadar yazılarını gözden geçirip yeniden ibraz etmelidir.

Yayınlanan eserlerde temel hatalar: Yazarlar kendi yayınladıkları çalışmalarında önemli hatalar veya yanlışlıklar bulduklarında, dergi editörlerini veya yayıncılarını derhal bilgilendirmek ve makale üzerinde bir dizgi hatası (erratum) düzeltmek veya makaleyi yayımdan çıkarmak için dergi editörleriyle veya yayıncılarıyla iş birliği yapmakla yükümlüdür. Editörler veya yayıncı, yayınlanan bir çalışmanın önemli bir hata veya yanlışlık içerdiğini üçüncü bir şahıstan öğrenirse, yazarın makaleyi derhal düzeltme veya geri çekme veya derginin editörlerine kâğıdın doğruluğuna dair kanıt sunma yükümlülüğünü almalıdır.

c) Hakemlerin Sorumlulukları

Editoryal kararlara katkı: Editör kararlarında editörlere yardımcı olur ve editoryal iletişim yoluyla yazarlara makalelerini iyileştirmede yardımcı olur. Makale ile ilgili diğer makale, eser, kaynak, atıf, kural ve benzeri eksiklerin tamamlanmasını işaret edilmelidir.

Sürat: Makale önerisini incelemek için yeterli nitelikte hissetmeyen veya makale incelemesinin zamanında gerçekleşemeyeceğini bilen herhangi bir hakem, derhal editörleri haberdar etmeli ve gözden geçirme davetini reddetmeli, böylece yeni hakem atamasının yapılması sağlanmalıdır.

Gizlilik: Gözden geçirilmek üzere gönderilen tüm makale önerileri gizli belgelerdir ve bu şekilde ele alınmalıdır. Editör tarafından yetkilendirilmedikçe başkalarına gösterilmemeli veya tartışılmamalıdır. Bu durum inceleme davetini reddeden hakemler için de geçerlidir.

Tarafsızlık standartları: Makale önerisi ile ilgili yorumlar tarafsız olarak yapılmalı ve yazarların makaleyi geliştirmek için kullanabileceği şekilde öneriler yapılmalıdır. Yazarlara yönelik kişisel eleştiriler uygun değildir.

Kaynakların kabulü: Hakemler, yazarlar tarafından alıntılanmayan ilgili yayınlanmış çalışmaları tanımlamalıdır. Hakem ayrıca, incelenen yazı ile başka herhangi bir makalenin (yayınlanmış veya yayınlanmamış) herhangi bir önemli benzerliğini editörüne bildirmelidir.

Çıkar çatışmaları: Çıkar çatışmaları editöre bildirilmelidir. Hakemler ile değerlendirme konusu makalenin paydaşları arasında çıkar çatışması olmamalıdır.

Kör Hakemlik Süreçleri
Editörler; dergi yayın politikalarında yer alan "Kör Hakemlik ve Değerlendirme Süreci" politikalarını uygulamakla yükümlüdür. Bu bağlamda editörler her çalışmanın adil, tarafsız ve zamanında değerlendirme sürecinin tamamlanmasını sağlar.

Kalite Güvencesi
Editörler; dergide yayınlanan her makalenin dergi yayın politikaları ve uluslararası standartlara uygun olarak yayınlanmasından sorumludur.

Kişisel Verilerin Korunması
Editörler; değerlendirilen çalışmalarda yer alan deneklere veya görsellere ilişkin kişisel verilerin korunmasını sağlamakla yükümlüdür. Çalışmalarda kullanılan bireylerin açık rızası belgeli olmadığı sürece çalışmayı reddetmekle görevlidir. Ayrıca editörler; yazar, hakem ve okuyucuların bireysel verilerini korumaktan sorumludur.

Olası Suistimal ve Görevi Kötüye Kullanmaya Karşı Önlem
Editörler; olası suistimal ve görevi kötüye kullanma işlemlerine karşı önlem almakla yükümlüdür. Bu duruma yönelik şikâyetlerin belirlenmesi ve değerlendirilmesi konusunda titiz ve nesnel bir soruşturma yapmanın yanı sıra, konuyla ilgili bulguların paylaşılması editörün sorumlulukları arasında yer almaktadır.

Akademik Yayın Bütünlüğünü Sağlamak
Editörler çalışmalarda yer alan hata, tutarsızlık ya da yanlış yönlendirme içeren yargıların hızlı bir şekilde düzeltilmesini sağlamalıdır.

Fikrî Mülkiyet Haklarının Korunması
Editörler; yayınlanan tüm makalelerin fikri mülkiyet hakkını korumakla, olası ihlallerde derginin ve yazar(lar)ın haklarını savunmakla yükümlüdür. Ayrıca editörler yayınlanan tüm makalelerdeki içeriklerin başka yayınların fikri mülkiyet haklarını ihlal etmemesi adına gerekli önlemleri almakla yükümlüdür.

Yapıcılık ve Tartışmaya Açıklık
Editörler; Dergide yayınlanan eserlere ilişkin ikna edici eleştirileri dikkate almalı ve bu eleştirilere yönelik yapıcı bir tutum sergilemelidir. Eleştirilen çalışmaların yazar(lar)ına cevap hakkı tanımalıdır. Olumsuz sonuçlar içeren çalışmaları göz ardı etmemeli ya da dışlamamalıdır.

Şikâyetler
Editörler; yazar, hakem veya okuyuculardan gelen şikâyetleri dikkatlice inceleyerek aydınlatıcı ve açıklayıcı bir şekilde yanıt vermekle yükümlüdür.

Çıkar Çatışmaları
Editörler; yazar(lar), hakemler ve diğer editörler arasındaki çıkar çatışmalarını göz önünde bulundurarak, çalışmaların yayın sürecinin bağımsız ve tarafsız bir şekilde tamamlamasını garanti eder. Birden fazla yazarlı çalışmalarda, hakem süreci tamamlanan çalışmanın sonunda katkı oranı beyanı, varsa destek ve teşekkür beyanı, çatışma beyanına yer verilmelidir. Ayrıca hakem süreci tamamlanınca yazarlardan çıkar çatışması beyan formunu doldurup sisteme yüklemeleri istenir.
Dergi kurullarımızda görev yapanların dergimizde makale yayınlaması durumunda ilgili sayıdaki bütün görevleri askıya alınır. Kör hakemlik sisteminin ihlal edilmesine hiçbir şekilde izin verilmez. Bu türden yayınlar sayıdaki toplam makalelerin 1/3’ünü aşamaz.

- Dergide makale gönderim veya süreç işletim ücreti bulunmamaktadır.
- Yayımlanan makaleler için yazarlara ücret ödenmez.
- Yazar, çeviriyi Sosyal Çalışma Dergisi'ne gönderdiği andan itibaren tüm mali, hukuki ve akademik sorumluluğu kabul etmiş sayılır.

İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi Adına İmtiyaz Sahibi

Higher Education Policies, Higher Education Systems, Higher Education Management, Human Resources Management, Strategy, Management and Organisational Behaviour (Other)

Yazı İşleri Müdürü

Curriculum Evaluation in Education, Lifelong learning

Baş Editör

Migration, Social Work (Other), Sociology of Aging

Editör Yardımcısı

Anthropology of Gender and Sexuality, Social Work, Family Resources Education, Clinical Social Work Practice, Social Policy

Alan Editörü

Social Work, Family Resources Education, Counselling, Wellbeing and Community Services, Clinical Social Work Practice, Social Work (Other)
Counselling, Wellbeing and Community Services, Social Work (Other), Disabled Groups
Family Counseling, Drug Addiction Consultancy, Clinical Social Work Practice, Social Work (Other), Subtance Abuse, Mental Health Services
Social Work, Social Work (Other), Social Policy (Other)
Social Work, Sociology

İstatistik Editörü

Geriatrics and Gerontology, Social Work (Other), Statistical Analysis Methods, Aged Health Care

Dil Editörü-Türkçe

Language Studies, Linguistic Structures (Incl. Phonology, Morphology and Syntax), Lexicography and Semantics, Turkish Language and Literature, Old Turkic Language (Orhon, Uyghur, Karahan), Classical Turkish Literature of Ottoman Field, New Turkish Language (Turkish of Old Anatolia, Ottoman, Turkiye)

Dil Editörü-İngilizce

Counselling, Wellbeing and Community Services, Clinical Social Work Practice

Yayın Kurulu

Social and Cultural Anthropology, Migration Sociology, International Migration
Social Work, Sociology, Migration Sociology
Family Counseling, Social Work, Social Policy, Migration Sociology, Qualitative Methods in Sociology
Social Work, Counselling, Wellbeing and Community Services, Social Program Evaluation, Disabled Groups, Regional Development and Globalisation in Social Policy
Social Work (Other), Labor Economics and Industrial Relations, Disabled Groups, Social Security
Migration, Social Work, Counselling, Wellbeing and Community Services, Clinical Social Work Practice, Social Work (Other)
Social Work, Counselling, Wellbeing and Community Services, Clinical Social Work Practice

Danışma Kurulu

Sociolinguistics
International Finance, Financial Economy, Ecology, Sustainability and Energy, Financial Risk Management
Geriatrics and Gerontology, Nefroloji
History of Ottoman Economy, History of Ottoman Education, History of Ottoman Socio-Economy, Ottoman Institutions and Civilization (Other)
Psychiatry, Family Resources Education, Family Psychology , Community Psychology
Social Work, Cognitive Development, Clinical Psychology, Family Psychology , Testing, Assessment and Psychometrics
Emergency Medicine, Health Sciences, Health Management, Disaster and Emergency Management

Mizanpaj Editörü

New Media, Music Performance, Music (Other)

Sosyal Medya Editörü

Yayın Sekreteri

Clinical Social Work Practice, Social Work (Other)

Sayı Editör Kurulu

Migration, Social Work (Other), Sociology of Aging
Turkish Journal of Social Work is open access and licensed under Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International (CC BY NC).