Post-Pandemi Dönemi Mental Sağlık Problemlerinin Görünümüne Dair Tematik Bir Derleme
Öz
Bu çalışmanın amacı, post-pandemi döneminde mental sağlık alanında yürütülen akademik çalışmaları tematik derleme yöntemiyle inceleyerek risk gruplarını belirlemek, mental sağlık problemlerinin yaygınlığını ve ilişkili risk faktörlerini ortaya koymak ve koruyucu-önleyici uygulamalara yönelik öneriler geliştirmektir. 2022–2024 yılları arasında Google Scholar, DergiPark ve PubMed veri tabanlarında yayımlanan çalışmalar taranmış; ampirik veri içeren, yöntemi açık ve temel konusu mental sağlık olan araştırmalar dahil edilmiştir. Belirlenen kriterler doğrultusunda 1890 makaleden 88’i analize alınmıştır. Bulgular, post-pandemi döneminde en yaygın mental sağlık problemlerinin anksiyete ve depresyon olduğunu göstermektedir. Çocuklar ve ergenler, kadın üniversite öğrencileri, kadınlar ve sağlık çalışanları en yüksek risk altında olan gruplardır. Algılanan sosyal destek, finansal yeterlilik, düzenli fiziksel aktivite, sağlıklı beslenme, etkili baş etme becerileri ve psikolojik esneklik mental sağlık problemleriyle negatif ilişkili bulunmuştur. Sonuçlar, risk gruplarına özgü, çok boyutlu ve sosyal politikalarla desteklenen koruyucu-önleyici müdahalelerin gerekliliğini vurgulamaktadır. Bu bağlamda disiplinlerarası iş birliği ve sürdürülebilir programların önemi öne çıkmaktadır.
Anahtar Kelimeler
Etik Beyan
Kaynakça
- Abazid, H., Basheti, I. A., Farha, A. R., Al-Jomaa, E. E., Barakat, M., Safadi, A. W., & Amer, A. F. M. (2023). Impact of COVID-19 on mental health in the Middle East: A cross-sectional study. Electronic Journal of General Medicine, 20(6). https://doi.org/10.29333/ejgm/13518
- Abe, C., Ueda, R., Kawashima, Y., Kawashima, S., Yoshioka, N., Fujii, H., Usami, M., & Kodaka, M. (2024). Impact of COVID-19 on the mental health of primary schoolchildren during the later phase of the pandemic: A case report of an 18-month longitudinal survey in a Japanese primary school. Public Health in Practice, 5, 100487. https://doi.org/10.1016/j.puhip.2024.100487
- Alarcao, V., Candeias, P., Stefanovska-Petkovska, M., Pintassilgo, S., Machado, L. F., Virgolino, A., & Santos, O. (2023). Mental health and well-being of migrant populations in Portugal two years after the COVID-19 pandemic. Behavioral Sciences, 13, 422.
- Alasqah, I., Alhamdan, A., Alhouri, M., & Alfehaid, M. (2024). Sociodemographic determinants of depression, anxiety, and stress immediately after the COVID-19 pandemic: A cross-sectional study among university students in Saudi Arabia. Frontiers in Public Health. https://doi.org/10.3389/fpubh.2023.1271536
- Ali, M., Aljounaidi, A., Marzo, R. R., Ateik, A., Fahlevi, M., Ridzuan, R. A., Aljuaid, M., & Waqas, M. (2022). Investigative nexus of depression-anxiety disorder in Pakistan pre and post-pandemic COVID-19: Coro-Nomic analysis. Journal of Coastal Life Medicine, 1(11), 1514–1524.
- Allen, E. R., Hochard, K. D., Kannangara, C., & Carson, J. (2024). The road to recovery: A two-year longitudinal analysis of mental health among university students during and after the COVID-19 pandemic. Behavioral Sciences, 14, 1146.
- Aprily, N. M., Lestari, E., Rizqi, A. M., & Mufidah, Z. R. (2023). Diagnostics of COVID-19 post-traumatic anxiety in students. International Journal of Educational Qualitative Quantitative Research, 2(2), 1–8. https://journal.qqrcenter.com/index.php/ijeqqr/article/view/100
- Ayinde, A. O., Kolawole, O. I., Ohaeri, B., & Babarimisa, O. (2023). Impact of COVID-19 on mental health. International Journal of Medicine, Nursing and Health Sciences. https://doi.org/10.5281/zenodo.10206638
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Sosyal Hizmetler (Diğer)
Bölüm
Sistematik Derlemeler ve Meta Analiz
Erken Görünüm Tarihi
26 Mart 2026
Yayımlanma Tarihi
26 Mart 2026
Gönderilme Tarihi
5 Ocak 2026
Kabul Tarihi
16 Mart 2026
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2026 Sayı: Advanced Online Publication