Research Article

Ergenlerde Uyumsuz Şemalar ile Siber Zorbalık Davranışı Arasındaki İlişkide Algılanan Sosyal Desteğin Düzenleyici Rolü

Volume: 10 Number: 1 June 16, 2026
EN TR

Ergenlerde Uyumsuz Şemalar ile Siber Zorbalık Davranışı Arasındaki İlişkide Algılanan Sosyal Desteğin Düzenleyici Rolü

Abstract

Bu çalışmada ergenlerin erken dönem uyumsuz şemaları ile siber zorbalık davranışları arasındaki ilişkide algıladıkları sosyal desteğin düzenleyici rolünü incelemek amaçlanmıştır. Çalışmanın örneklemini 10-14 yaş aralığında, 247 kız (%50,5), 242 erkek (%49,5), toplam 489 ortaokul öğrencisi oluşturmaktadır. Verilerin toplanmasında “10-16 Yaş Çocuk ve Ergenler İçin Erken Dönem Uyumsuz Şema Ölçekler Takımı (ÇEŞÖT)”, “Siber Zorbalık Ölçeği (SZÖ)”, “Çocuk ve Ergenler için Sosyal Destek Değerlendirme Ölçeği (SDDÖ)” ve “Kişisel Bilgi Formu” kullanılmıştır. Veri analizlerinde R programı sürüm 4.4.1 kullanılmıştır. Tanımlayıcı istatistikler hesaplanmış, grup karşılaştırmalarında Kruskal Wallis ve Man Whitney U testleri kullanılmış, düzenleyici etki analizlerinde ise Yapısal Eşitlik Modeli (YEM)’inden yararlanılmıştır. Araştırma sonucunda öğrencilerin siber zorbalık davranışları ile “yapışıklık” ve “dayanıksızlık” şemaları dışındaki tüm şema alanları arasında pozitif; siber zorbalık davranışları ile algılanan sosyal desteğin tüm alt boyutları (aile, arkadaş, öğretmen) arasında negatif yönlü anlamlı bir ilişki saptanmıştır. Ayrıca algılanan sosyal destek düzeyi, zedelenmiş sınırlar şema alanı ile siber zorbalık davranışları arasındaki ilişkide düzenleyici rol üstlenmiştir.

Keywords

Supporting Institution

İstanbul Ticaret Üniversitesi

Ethical Statement

Çalışma için İstanbul Ticaret Üniversitesi Rektörlüğü Etik Kurul’undan (E-65836846-044-339440) 22.11.2024 tarihli etik onayı alınmıştır.

References

  1. Agatston, P.W., Kowalski, R. ve Limber, S. (2007). Student’s perspective on cyberbullying. Journal of Adolescent Health, 41(6), 59-60. https://doi.org/10.1016/j.jadohealth.2007.09.003
  2. Akbulut Y. ve Eristi B. (2011). Cyberbullying and victimisation among Turkish university students. Australasian Journal of Educational Technology. 27(7):1155-70. https://doi.org/10.14742/ajet.910
  3. Alotaibi, N. B. (2019). Cyber bullying and the expected consequences on the students’ academic achievement. IEEE Access, 7, 153417-153431. https://doi.org/10.1109/ACCESS.2019.2947163
  4. Alrajeh, S. M., Hassan, H. M., Al-Ahmed, A. S. ve Alsayed Hassan, D. (2021). An investigation of the relationship between cyberbullying, cybervictimization and depression symptoms: A cross sectional study among university students in Qatar. Plos One, 16(12), e0260263. https://doi.org/10.1371/journal.pone.0260263
  5. Ardahan, M. (2006). Sosyal destek ve hemşirelik. Journal of Anatolia Nursing and Health Sciences, 9(2), 68-75. https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/29313
  6. Arıcak, O. T., Kınay, H. ve Tanrıkulu, T. (2012). Siber Zorbalık Ölçeğinin ilk psikometrik bulguları. Hasan Ali Yücel Eğitim Fakültesi Dergisi, 9(1), 101-114.
  7. Askari, I. (2019). Early maladaptive schemas and cognitive‐behavioral aspect of anger: Schema model perspective. Journal of Rational‐ Emotive & Cognitive‐Behavior Therapy, 37(3), 262–283. https://doi.org/10.1007/s10942-018-0311-9
  8. Bolat, D. ve Korkmaz, Ö. (2021). Ortaokullarda ergenlik çağındaki öğrencilerin siber zorbalık davranışları, sosyal medya bağımlılıkları ve sosyal medya bozuklukları. Türkiye Sosyal Araştırmalar Dergisi, 25(1), 253-268.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Counselling, Wellbeing and Community Services

Journal Section

Research Article

Early Pub Date

June 16, 2026

Publication Date

June 16, 2026

Submission Date

April 2, 2026

Acceptance Date

June 16, 2026

Published in Issue

Year 2026 Volume: 10 Number: 1

APA
Doğan, T., & Deniz, D. (2026). Ergenlerde Uyumsuz Şemalar ile Siber Zorbalık Davranışı Arasındaki İlişkide Algılanan Sosyal Desteğin Düzenleyici Rolü. Sosyal Çalışma Dergisi, 10(1), 30-52. https://doi.org/10.70989/scd.1921911
AMA
1.Doğan T, Deniz D. Ergenlerde Uyumsuz Şemalar ile Siber Zorbalık Davranışı Arasındaki İlişkide Algılanan Sosyal Desteğin Düzenleyici Rolü. TRJSW. 2026;10(1):30-52. doi:10.70989/scd.1921911
Chicago
Doğan, Tuğba, and Derya Deniz. 2026. “Ergenlerde Uyumsuz Şemalar Ile Siber Zorbalık Davranışı Arasındaki İlişkide Algılanan Sosyal Desteğin Düzenleyici Rolü”. Sosyal Çalışma Dergisi 10 (1): 30-52. https://doi.org/10.70989/scd.1921911.
EndNote
Doğan T, Deniz D (June 1, 2026) Ergenlerde Uyumsuz Şemalar ile Siber Zorbalık Davranışı Arasındaki İlişkide Algılanan Sosyal Desteğin Düzenleyici Rolü. Sosyal Çalışma Dergisi 10 1 30–52.
IEEE
[1]T. Doğan and D. Deniz, “Ergenlerde Uyumsuz Şemalar ile Siber Zorbalık Davranışı Arasındaki İlişkide Algılanan Sosyal Desteğin Düzenleyici Rolü”, TRJSW, vol. 10, no. 1, pp. 30–52, June 2026, doi: 10.70989/scd.1921911.
ISNAD
Doğan, Tuğba - Deniz, Derya. “Ergenlerde Uyumsuz Şemalar Ile Siber Zorbalık Davranışı Arasındaki İlişkide Algılanan Sosyal Desteğin Düzenleyici Rolü”. Sosyal Çalışma Dergisi 10/1 (June 1, 2026): 30-52. https://doi.org/10.70989/scd.1921911.
JAMA
1.Doğan T, Deniz D. Ergenlerde Uyumsuz Şemalar ile Siber Zorbalık Davranışı Arasındaki İlişkide Algılanan Sosyal Desteğin Düzenleyici Rolü. TRJSW. 2026;10:30–52.
MLA
Doğan, Tuğba, and Derya Deniz. “Ergenlerde Uyumsuz Şemalar Ile Siber Zorbalık Davranışı Arasındaki İlişkide Algılanan Sosyal Desteğin Düzenleyici Rolü”. Sosyal Çalışma Dergisi, vol. 10, no. 1, June 2026, pp. 30-52, doi:10.70989/scd.1921911.
Vancouver
1.Tuğba Doğan, Derya Deniz. Ergenlerde Uyumsuz Şemalar ile Siber Zorbalık Davranışı Arasındaki İlişkide Algılanan Sosyal Desteğin Düzenleyici Rolü. TRJSW. 2026 Jun. 1;10(1):30-52. doi:10.70989/scd.1921911
Turkish Journal of Social Work is open access and licensed under Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International (CC BY NC).