Araştırma Makalesi

Ergenlerde Uyumsuz Şemalar ile Siber Zorbalık Davranışı Arasındaki İlişkide Algılanan Sosyal Desteğin Düzenleyici Rolü

Cilt: 10 Sayı: 1 16 Haziran 2026
PDF İndir
EN TR

Ergenlerde Uyumsuz Şemalar ile Siber Zorbalık Davranışı Arasındaki İlişkide Algılanan Sosyal Desteğin Düzenleyici Rolü

Öz

Bu çalışmada ergenlerin erken dönem uyumsuz şemaları ile siber zorbalık davranışları arasındaki ilişkide algıladıkları sosyal desteğin düzenleyici rolünü incelemek amaçlanmıştır. Çalışmanın örneklemini 10-14 yaş aralığında, 247 kız (%50,5), 242 erkek (%49,5), toplam 489 ortaokul öğrencisi oluşturmaktadır. Verilerin toplanmasında “10-16 Yaş Çocuk ve Ergenler İçin Erken Dönem Uyumsuz Şema Ölçekler Takımı (ÇEŞÖT)”, “Siber Zorbalık Ölçeği (SZÖ)”, “Çocuk ve Ergenler için Sosyal Destek Değerlendirme Ölçeği (SDDÖ)” ve “Kişisel Bilgi Formu” kullanılmıştır. Veri analizlerinde R programı sürüm 4.4.1 kullanılmıştır. Tanımlayıcı istatistikler hesaplanmış, grup karşılaştırmalarında Kruskal Wallis ve Man Whitney U testleri kullanılmış, düzenleyici etki analizlerinde ise Yapısal Eşitlik Modeli (YEM)’inden yararlanılmıştır. Araştırma sonucunda öğrencilerin siber zorbalık davranışları ile “yapışıklık” ve “dayanıksızlık” şemaları dışındaki tüm şema alanları arasında pozitif; siber zorbalık davranışları ile algılanan sosyal desteğin tüm alt boyutları (aile, arkadaş, öğretmen) arasında negatif yönlü anlamlı bir ilişki saptanmıştır. Ayrıca algılanan sosyal destek düzeyi, zedelenmiş sınırlar şema alanı ile siber zorbalık davranışları arasındaki ilişkide düzenleyici rol üstlenmiştir.

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

İstanbul Ticaret Üniversitesi

Etik Beyan

Çalışma için İstanbul Ticaret Üniversitesi Rektörlüğü Etik Kurul’undan (E-65836846-044-339440) 22.11.2024 tarihli etik onayı alınmıştır.

Kaynakça

  1. Agatston, P.W., Kowalski, R. ve Limber, S. (2007). Student’s perspective on cyberbullying. Journal of Adolescent Health, 41(6), 59-60. https://doi.org/10.1016/j.jadohealth.2007.09.003
  2. Akbulut Y. ve Eristi B. (2011). Cyberbullying and victimisation among Turkish university students. Australasian Journal of Educational Technology. 27(7):1155-70. https://doi.org/10.14742/ajet.910
  3. Alotaibi, N. B. (2019). Cyber bullying and the expected consequences on the students’ academic achievement. IEEE Access, 7, 153417-153431. https://doi.org/10.1109/ACCESS.2019.2947163
  4. Alrajeh, S. M., Hassan, H. M., Al-Ahmed, A. S. ve Alsayed Hassan, D. (2021). An investigation of the relationship between cyberbullying, cybervictimization and depression symptoms: A cross sectional study among university students in Qatar. Plos One, 16(12), e0260263. https://doi.org/10.1371/journal.pone.0260263
  5. Ardahan, M. (2006). Sosyal destek ve hemşirelik. Journal of Anatolia Nursing and Health Sciences, 9(2), 68-75. https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/29313
  6. Arıcak, O. T., Kınay, H. ve Tanrıkulu, T. (2012). Siber Zorbalık Ölçeğinin ilk psikometrik bulguları. Hasan Ali Yücel Eğitim Fakültesi Dergisi, 9(1), 101-114.
  7. Askari, I. (2019). Early maladaptive schemas and cognitive‐behavioral aspect of anger: Schema model perspective. Journal of Rational‐ Emotive & Cognitive‐Behavior Therapy, 37(3), 262–283. https://doi.org/10.1007/s10942-018-0311-9
  8. Bolat, D. ve Korkmaz, Ö. (2021). Ortaokullarda ergenlik çağındaki öğrencilerin siber zorbalık davranışları, sosyal medya bağımlılıkları ve sosyal medya bozuklukları. Türkiye Sosyal Araştırmalar Dergisi, 25(1), 253-268.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Danışmanlık, Refah ve Toplum Hizmetleri

Bölüm

Araştırma Makalesi

Erken Görünüm Tarihi

16 Haziran 2026

Yayımlanma Tarihi

16 Haziran 2026

Gönderilme Tarihi

2 Nisan 2026

Kabul Tarihi

16 Haziran 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 10 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Doğan, T., & Deniz, D. (2026). Ergenlerde Uyumsuz Şemalar ile Siber Zorbalık Davranışı Arasındaki İlişkide Algılanan Sosyal Desteğin Düzenleyici Rolü. Sosyal Çalışma Dergisi, 10(1), 30-52. https://doi.org/10.70989/scd.1921911
AMA
1.Doğan T, Deniz D. Ergenlerde Uyumsuz Şemalar ile Siber Zorbalık Davranışı Arasındaki İlişkide Algılanan Sosyal Desteğin Düzenleyici Rolü. SÇD. 2026;10(1):30-52. doi:10.70989/scd.1921911
Chicago
Doğan, Tuğba, ve Derya Deniz. 2026. “Ergenlerde Uyumsuz Şemalar ile Siber Zorbalık Davranışı Arasındaki İlişkide Algılanan Sosyal Desteğin Düzenleyici Rolü”. Sosyal Çalışma Dergisi 10 (1): 30-52. https://doi.org/10.70989/scd.1921911.
EndNote
Doğan T, Deniz D (01 Haziran 2026) Ergenlerde Uyumsuz Şemalar ile Siber Zorbalık Davranışı Arasındaki İlişkide Algılanan Sosyal Desteğin Düzenleyici Rolü. Sosyal Çalışma Dergisi 10 1 30–52.
IEEE
[1]T. Doğan ve D. Deniz, “Ergenlerde Uyumsuz Şemalar ile Siber Zorbalık Davranışı Arasındaki İlişkide Algılanan Sosyal Desteğin Düzenleyici Rolü”, SÇD, c. 10, sy 1, ss. 30–52, Haz. 2026, doi: 10.70989/scd.1921911.
ISNAD
Doğan, Tuğba - Deniz, Derya. “Ergenlerde Uyumsuz Şemalar ile Siber Zorbalık Davranışı Arasındaki İlişkide Algılanan Sosyal Desteğin Düzenleyici Rolü”. Sosyal Çalışma Dergisi 10/1 (01 Haziran 2026): 30-52. https://doi.org/10.70989/scd.1921911.
JAMA
1.Doğan T, Deniz D. Ergenlerde Uyumsuz Şemalar ile Siber Zorbalık Davranışı Arasındaki İlişkide Algılanan Sosyal Desteğin Düzenleyici Rolü. SÇD. 2026;10:30–52.
MLA
Doğan, Tuğba, ve Derya Deniz. “Ergenlerde Uyumsuz Şemalar ile Siber Zorbalık Davranışı Arasındaki İlişkide Algılanan Sosyal Desteğin Düzenleyici Rolü”. Sosyal Çalışma Dergisi, c. 10, sy 1, Haziran 2026, ss. 30-52, doi:10.70989/scd.1921911.
Vancouver
1.Tuğba Doğan, Derya Deniz. Ergenlerde Uyumsuz Şemalar ile Siber Zorbalık Davranışı Arasındaki İlişkide Algılanan Sosyal Desteğin Düzenleyici Rolü. SÇD. 01 Haziran 2026;10(1):30-52. doi:10.70989/scd.1921911

Sosyal Çalışma Dergisi açık erişim politikasına sahiptir ve içerikler CC BY-NC 4.0 lisansı ile lisanslanmaktadır.