ÖZ
İktidar
yapıları özellikle batı ülkelerinin sosyo-kültürel ve ekonomik alanda
yaşadıkları değişimler ile biçimlenmiştir. Modernizm sonrası iktidar yapıları
üzerine birçok çalışma yapmış olan M. Focuault’nun teorileri iktidarların
totaliter yanlarını açıklamada yol göstericidir. İktidar kavramı, hem feodal dönemin köleci anlayışı, hem de
modern iktidarların, sözde özgürlük vaat eden çağdaş yaklaşımlarından izler
taşır. Foucault’a göre modern iktidarlar,
özgürlük yerine özgürlük illüzyonu kuran, aslında bireyleri
köleleştiren, bunu sağlamak için de aklın ve bilimin getirilerini kullanarak,
ustalıkla hazırlanmış, çok çeşitli kontrol mekanizmaları kuran bir doğaya
sahiptir. Feodal dönemin iktidarlarının, somutlanabilen, doğrudan yapısına
karşılık olarak kendisini gizler ve en küçük toplumsal birime kadar yayar. Modern iktidar, varlığını hem mümkün kılmak
hem de korumak üzere disiplin ve gözetim tekniklerine başvurur. İktidarın bu
temel karakteristikleri, distopya başlığında değerlendirilebilecek birçok yazın
ve sinema kurgusuna da ilham kaynağı olmuştur.
Bu
çalışmada iktidar mekanizmaları, Focuault’un saptamaları ve kavramlaştırması
çerçevesinde incelenmiştir. İktidarın modern zamanlardaki soyut varlığı,
gözetim, denetim ve disiplin pratikleri, distopik yazın ve sinemadan örnekler
eşliğinde, Sam Shepard’ın Görünmeyen El oyunu odağında ele alınmıştır.
Journal Section | Makaleler |
---|---|
Authors | |
Publication Date | December 31, 2017 |
Submission Date | November 6, 2017 |
Acceptance Date | November 28, 2017 |
Published in Issue | Year 2017 |