Research Article
PDF EndNote BibTex RIS Cite

ANITLARDA ARKİTEKTONİK İFADENİN ANLAM TEMSİLİ

Year 2022, Volume 15, Issue 29, 69 - 88, 30.06.2022
https://doi.org/10.21602/sduarte.1080635

Abstract

Bu çalışmada -algının nesnesi olarak- taşınmaz kültür varlıklarının inşa ediminde etkin olan epistemik yapıyı okumak, niteleyici ve kantiatif özellikler ile nesneye yüklenen anlamsal karşılığı araştırmak hedeflenmektedir. Ülkemizdeki zengin kültürel çeşitliliğin günümüze taşınan yapısal izleri üzerinden anıt algısını yönlendiren baskın öğenin, belleklerde oluşan ilk imajın betimlemesi ve nesnenin imgeleme dönüşümünde görece etkin değerlerin bağıntısı aranmaktadır. Bu amaçla, algısal örgütlenme odaklı kuramlardan yararlanarak anıt statüsündeki tarihi kültür mirasını imgesel görüntüde tanımlı hale getiren kimlik öğeleri araştırılmaktadır. Algının hegemonyasında anıtın yapısallığı sadece konstrüktif ve strüktürel bağlantılarda var olan içeriğiyle değil ayrıca duyularca kavranabilirliğin ortaya çıkardığı hiyerarşik değerler düzeninde, deneyimlenebilir gerçekliğiyle bütünleştirildiğinde okunaklı olabilir. Yapısal öğeler açılımında öze yüklenen anlamsal karşılığın ne şekilde olduğu ve zaman içinde günümüze nasıl taşındığının yanıtı arayışı bu bağlamda geniş bir söz alanı oluşturmaktadır.

References

  • Ahunbay, Z. (1997). “Anıtmezar”, Eczacıbaşı Sanat Ansiklopedisi, İstanbul: YEM, Cilt 1, s.101.
  • Aksoy, İ.H. (1986). “Büyükçekmece Köprüsü Temel İnşaatı”, II. Uluslararası TIBTT Kongresi, 28 Nisan-02 Mayıs, İstanbul: İ.T.Ü. Teknoloji ve Bilim Tarihi Araştırma Merkezi, Cilt 2, s.145-153.
  • Arnheim, R. (2007). Görsel Düşünme, çev. Rahmi Öğdül, İstanbul: Metis Yayınevi.
  • Baran, M. (2006). “Halk Mimarisinin Halkbilimi Bağlamında Değerlendirilmesine Harran Evleri Örneği”, Milli Folklor Dergisi, Sayı:72, s.142-156.
  • Başgelen, N. (1998). “İstanbul’da Antik Su Mimarisi: Sarnıçlar”, İlgi Dergisi, İstanbul: Kültür Sanat Mimarlık, Sayı 92, s.13-24.
  • Berger, J. (2019). Görme Biçimleri, çev. Yurdanur Salman, İstanbul: Metis Yayınevi.
  • Bilgin, İ. (1985). “Eco’nun Sütun Eleştirisi Üzerine”, Mimarlık Dergisi, İstanbul: TMMOB Yayınları, Sayı 211, s.19-20.
  • Eco, U. (2019). Mimarlık Göstergebilimi, çev. Fatma Akerson, İstanbul: Daimon Yayınları.
  • Eyice, S. (1988). "Bizans Mimarisi" Mimarbaşı Koca Sinan: Yaşadığı Çağ ve Eserleri, s.45-51.
  • Eyice, S. (1989). “İstanbul’un Bizans Su Tesisleri”, Sanat Tarihi Araştırmaları Dergisi, İstanbul: Örünç Matbaası, Cilt 2, Sayı 5, s.3-14.
  • Genç, A. vd. (1990). Görsel Algılama-Sanatta Yaratıcı Süreç. İzmir: Sergi Yayınevi.
  • Gevgili, A. vd. (1997). “Arkitektonik”, Eczacıbaşı Sanat Ansiklopedisi, İstanbul: YEM, Cilt 1, s.134.
  • Giedion, L. S. vd. (1958). “Nine Points on Monumentality”, Architecture: The Diary of a Development, Cambridge: Harvard University Press, s.48-51.
  • Grant, M. (2000). Roma’dan Bizans’a İ.S. 5. Yüzyıl, çev. Zühre İlkgelen, İstanbul: Homer Kitapevi.
  • Gurlitt, C. (1999). İstanbul’un Mimari Sanatı, çev. Rezan Kızıltan, Ankara: Enformasyon ve Dokümantasyon Hizmetleri Vakfı Yayınları.
  • Gyllius, P. (1997). İstanbul’un Tarihi Eserleri, çev. Erendiz Özbayoğlu, İstanbul: Eren Yayıncılık.
  • Heidegger, M. (2011). Sanat Eserinin Kökeni, çev. Fatih Tepebaşılı, Ankara: De Ki Basım Yayım.
  • İzbudak, V.Ç. (2010). Mesnevi, İstanbul: Doğan Kitapevi.
  • Jung, C.G. (2009). İnsan ve Sembolleri, çev. Ali Nahit Babaoğlu, 4. Basım, İstanbul: Okuyan Us.
  • Kahvecioğlu, H. (1998). Mimarlıkta İmaj: Mekânsal İmajın Oluşumu ve Yapısı Üzerine Bir Model, Doktora Tezi, İ.T.Ü. Fen Bilimleri Enstitüsü, Mimarlık Anabilim Dalı, İstanbul.
  • Kanizsa, G. (1986). Gramática de la Visión, Barcelona: Societá Editrice II Mulino.
  • Karamağralı, B. (1972). Ahlat Mezar Taşları, Selçuk Tarih ve Medeniyet Enstitüsü, Sanat Tarihi Serisi 1, Ankara: Güven Matbaası.
  • Kortan, E. (1987). “Le Corbusier ve Türk-Osmanlı Mimarlığı”, Yapı Dergisi, İstanbul: YEM, Sayı 76, s.54-58.
  • Kuban, D. (1973). “Anıt Kavramı Üzerine Düşünceler”, Mimarlık Dergisi, İstanbul: TMMOB Yayınları, Sayı 7, s.5-6.
  • Kuban, D. (2010). Cennetin Kapıları/Divriği Ulucamisi ve Şifahanesi'nde Hürremşah'ın Yontu Sanatı, İstanbul: YEM.
  • Lynch, K. (2020). Kent İmgesi, çev. İrem Başaran, İstanbul: Türkiye İş Bankası Yayınları.
  • Necipoğlu, G. (2013). Sinan Çağı: Osmanlı İmparatorluğu'nda Mimari Kültür, 3. Basım, İstanbul: İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları.
  • Nora, P. (2006). Hafıza Mekanları, çev. Mehmet Emin Özcan, Ankara: Dost Yayınları.
  • Ousterhout, R. (2008). Master Builders of Byzantium, Philadelphia: Publishing of University of Pennsylvania Museum of Archaeology and Anthropology.
  • Özer, B. (2018). Kültür Sanat Mimarlık, İstanbul: YEM.
  • Pallasmaa, J. (2011). Tenin Gözleri: Mimarlık ve Duyular, çev. Aziz Ufuk Kılıç, İstanbul: YEM.
  • Peker, A.U. (2007). “Konya Mevlâna Külliyesi”, Tasarım Merkezi Dergisi, Ankara: Anadolu Tasarım Merkezi, Sayı 6, s.24-32.
  • Riegl, A. (2015). Modern Anıt Kültü, çev. Erdem Ceylan, İstanbul: Daimon Yayınları.
  • Sartre, J.P. (2009). İmgelem, çev. Alp Tümertekin, 2. Basım, İstanbul: İthaki Yayınları.
  • Schmidt, K. (2007). Taş Çağı Avcılarının Gizemli Kutsal Alanı Göbekli Tepe En Eski Tapınağı Yapanlar, çev. Rüstem Aslan, İstanbul: Arkeoloji ve Sanat Yayınları.
  • Simmel, G. (2009). Sociology: Inquiries into the Construction of Social Forms. Leiden: Brill.
  • Sözen, M. (1973). “Türklerde Anıt”, Mimarlık Dergisi, İstanbul: TMMOB Yayınları, Sayı 7, s.7-20.
  • Strocka, M. (1979). “Efes Celsus Kitaplığı Onarım Çalışmaları”, Belleten Dergisi, Ankara: Türk Tarih Kurumu, Sayı 172, s.809-825.
  • Tunalı, İ. (1998). Estetik, 5. Basım, İstanbul: Remzi Kitabevi.
  • Wenger, R. (1997). “Visual Art, Archaelogy and Gestalt”, Leonardo, Volume 30, p.35-46.
  • URL-1 (2022). “Nemrut Dağı Anıtı”, UNESCO World Heritage List, https://whc.unesco.org/en/list/448/ Erişim tarihi: 02.02.2022.

Year 2022, Volume 15, Issue 29, 69 - 88, 30.06.2022
https://doi.org/10.21602/sduarte.1080635

Abstract

References

  • Ahunbay, Z. (1997). “Anıtmezar”, Eczacıbaşı Sanat Ansiklopedisi, İstanbul: YEM, Cilt 1, s.101.
  • Aksoy, İ.H. (1986). “Büyükçekmece Köprüsü Temel İnşaatı”, II. Uluslararası TIBTT Kongresi, 28 Nisan-02 Mayıs, İstanbul: İ.T.Ü. Teknoloji ve Bilim Tarihi Araştırma Merkezi, Cilt 2, s.145-153.
  • Arnheim, R. (2007). Görsel Düşünme, çev. Rahmi Öğdül, İstanbul: Metis Yayınevi.
  • Baran, M. (2006). “Halk Mimarisinin Halkbilimi Bağlamında Değerlendirilmesine Harran Evleri Örneği”, Milli Folklor Dergisi, Sayı:72, s.142-156.
  • Başgelen, N. (1998). “İstanbul’da Antik Su Mimarisi: Sarnıçlar”, İlgi Dergisi, İstanbul: Kültür Sanat Mimarlık, Sayı 92, s.13-24.
  • Berger, J. (2019). Görme Biçimleri, çev. Yurdanur Salman, İstanbul: Metis Yayınevi.
  • Bilgin, İ. (1985). “Eco’nun Sütun Eleştirisi Üzerine”, Mimarlık Dergisi, İstanbul: TMMOB Yayınları, Sayı 211, s.19-20.
  • Eco, U. (2019). Mimarlık Göstergebilimi, çev. Fatma Akerson, İstanbul: Daimon Yayınları.
  • Eyice, S. (1988). "Bizans Mimarisi" Mimarbaşı Koca Sinan: Yaşadığı Çağ ve Eserleri, s.45-51.
  • Eyice, S. (1989). “İstanbul’un Bizans Su Tesisleri”, Sanat Tarihi Araştırmaları Dergisi, İstanbul: Örünç Matbaası, Cilt 2, Sayı 5, s.3-14.
  • Genç, A. vd. (1990). Görsel Algılama-Sanatta Yaratıcı Süreç. İzmir: Sergi Yayınevi.
  • Gevgili, A. vd. (1997). “Arkitektonik”, Eczacıbaşı Sanat Ansiklopedisi, İstanbul: YEM, Cilt 1, s.134.
  • Giedion, L. S. vd. (1958). “Nine Points on Monumentality”, Architecture: The Diary of a Development, Cambridge: Harvard University Press, s.48-51.
  • Grant, M. (2000). Roma’dan Bizans’a İ.S. 5. Yüzyıl, çev. Zühre İlkgelen, İstanbul: Homer Kitapevi.
  • Gurlitt, C. (1999). İstanbul’un Mimari Sanatı, çev. Rezan Kızıltan, Ankara: Enformasyon ve Dokümantasyon Hizmetleri Vakfı Yayınları.
  • Gyllius, P. (1997). İstanbul’un Tarihi Eserleri, çev. Erendiz Özbayoğlu, İstanbul: Eren Yayıncılık.
  • Heidegger, M. (2011). Sanat Eserinin Kökeni, çev. Fatih Tepebaşılı, Ankara: De Ki Basım Yayım.
  • İzbudak, V.Ç. (2010). Mesnevi, İstanbul: Doğan Kitapevi.
  • Jung, C.G. (2009). İnsan ve Sembolleri, çev. Ali Nahit Babaoğlu, 4. Basım, İstanbul: Okuyan Us.
  • Kahvecioğlu, H. (1998). Mimarlıkta İmaj: Mekânsal İmajın Oluşumu ve Yapısı Üzerine Bir Model, Doktora Tezi, İ.T.Ü. Fen Bilimleri Enstitüsü, Mimarlık Anabilim Dalı, İstanbul.
  • Kanizsa, G. (1986). Gramática de la Visión, Barcelona: Societá Editrice II Mulino.
  • Karamağralı, B. (1972). Ahlat Mezar Taşları, Selçuk Tarih ve Medeniyet Enstitüsü, Sanat Tarihi Serisi 1, Ankara: Güven Matbaası.
  • Kortan, E. (1987). “Le Corbusier ve Türk-Osmanlı Mimarlığı”, Yapı Dergisi, İstanbul: YEM, Sayı 76, s.54-58.
  • Kuban, D. (1973). “Anıt Kavramı Üzerine Düşünceler”, Mimarlık Dergisi, İstanbul: TMMOB Yayınları, Sayı 7, s.5-6.
  • Kuban, D. (2010). Cennetin Kapıları/Divriği Ulucamisi ve Şifahanesi'nde Hürremşah'ın Yontu Sanatı, İstanbul: YEM.
  • Lynch, K. (2020). Kent İmgesi, çev. İrem Başaran, İstanbul: Türkiye İş Bankası Yayınları.
  • Necipoğlu, G. (2013). Sinan Çağı: Osmanlı İmparatorluğu'nda Mimari Kültür, 3. Basım, İstanbul: İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları.
  • Nora, P. (2006). Hafıza Mekanları, çev. Mehmet Emin Özcan, Ankara: Dost Yayınları.
  • Ousterhout, R. (2008). Master Builders of Byzantium, Philadelphia: Publishing of University of Pennsylvania Museum of Archaeology and Anthropology.
  • Özer, B. (2018). Kültür Sanat Mimarlık, İstanbul: YEM.
  • Pallasmaa, J. (2011). Tenin Gözleri: Mimarlık ve Duyular, çev. Aziz Ufuk Kılıç, İstanbul: YEM.
  • Peker, A.U. (2007). “Konya Mevlâna Külliyesi”, Tasarım Merkezi Dergisi, Ankara: Anadolu Tasarım Merkezi, Sayı 6, s.24-32.
  • Riegl, A. (2015). Modern Anıt Kültü, çev. Erdem Ceylan, İstanbul: Daimon Yayınları.
  • Sartre, J.P. (2009). İmgelem, çev. Alp Tümertekin, 2. Basım, İstanbul: İthaki Yayınları.
  • Schmidt, K. (2007). Taş Çağı Avcılarının Gizemli Kutsal Alanı Göbekli Tepe En Eski Tapınağı Yapanlar, çev. Rüstem Aslan, İstanbul: Arkeoloji ve Sanat Yayınları.
  • Simmel, G. (2009). Sociology: Inquiries into the Construction of Social Forms. Leiden: Brill.
  • Sözen, M. (1973). “Türklerde Anıt”, Mimarlık Dergisi, İstanbul: TMMOB Yayınları, Sayı 7, s.7-20.
  • Strocka, M. (1979). “Efes Celsus Kitaplığı Onarım Çalışmaları”, Belleten Dergisi, Ankara: Türk Tarih Kurumu, Sayı 172, s.809-825.
  • Tunalı, İ. (1998). Estetik, 5. Basım, İstanbul: Remzi Kitabevi.
  • Wenger, R. (1997). “Visual Art, Archaelogy and Gestalt”, Leonardo, Volume 30, p.35-46.
  • URL-1 (2022). “Nemrut Dağı Anıtı”, UNESCO World Heritage List, https://whc.unesco.org/en/list/448/ Erişim tarihi: 02.02.2022.

Details

Primary Language Turkish
Subjects Art
Journal Section Makaleler
Authors

Sevda Duygu KOLBAY> (Primary Author)
GEDİK ÜNİVERSİTESİ
0000-0001-7558-7385
Türkiye


Pınar ERKAN BURSA>
GEDİK ÜNİVERSİTESİ
0000-0002-2870-5614
Türkiye

Early Pub Date June 29, 2022
Publication Date June 30, 2022
Acceptance Date May 23, 2022
Published in Issue Year 2022, Volume 15, Issue 29

Cite

Bibtex @research article { sduarte1080635, journal = {Art-e Sanat Dergisi}, eissn = {1308-2698}, address = {}, publisher = {Süleyman Demirel University}, year = {2022}, volume = {15}, number = {29}, pages = {69 - 88}, doi = {10.21602/sduarte.1080635}, title = {ANITLARDA ARKİTEKTONİK İFADENİN ANLAM TEMSİLİ}, key = {cite}, author = {Kolbay, Sevda Duygu and Erkan Bursa, Pınar} }
APA Kolbay, S. D. & Erkan Bursa, P. (2022). ANITLARDA ARKİTEKTONİK İFADENİN ANLAM TEMSİLİ . Art-e Sanat Dergisi , 15 (29) , 69-88 . DOI: 10.21602/sduarte.1080635
MLA Kolbay, S. D. , Erkan Bursa, P. "ANITLARDA ARKİTEKTONİK İFADENİN ANLAM TEMSİLİ" . Art-e Sanat Dergisi 15 (2022 ): 69-88 <https://dergipark.org.tr/en/pub/sduarte/issue/70476/1080635>
Chicago Kolbay, S. D. , Erkan Bursa, P. "ANITLARDA ARKİTEKTONİK İFADENİN ANLAM TEMSİLİ". Art-e Sanat Dergisi 15 (2022 ): 69-88
RIS TY - JOUR T1 - ANITLARDA ARKİTEKTONİK İFADENİN ANLAM TEMSİLİ AU - Sevda DuyguKolbay, PınarErkan Bursa Y1 - 2022 PY - 2022 N1 - doi: 10.21602/sduarte.1080635 DO - 10.21602/sduarte.1080635 T2 - Art-e Sanat Dergisi JF - Journal JO - JOR SP - 69 EP - 88 VL - 15 IS - 29 SN - -1308-2698 M3 - doi: 10.21602/sduarte.1080635 UR - https://doi.org/10.21602/sduarte.1080635 Y2 - 2022 ER -
EndNote %0 Art-e Sanat Dergisi ANITLARDA ARKİTEKTONİK İFADENİN ANLAM TEMSİLİ %A Sevda Duygu Kolbay , Pınar Erkan Bursa %T ANITLARDA ARKİTEKTONİK İFADENİN ANLAM TEMSİLİ %D 2022 %J Art-e Sanat Dergisi %P -1308-2698 %V 15 %N 29 %R doi: 10.21602/sduarte.1080635 %U 10.21602/sduarte.1080635
ISNAD Kolbay, Sevda Duygu , Erkan Bursa, Pınar . "ANITLARDA ARKİTEKTONİK İFADENİN ANLAM TEMSİLİ". Art-e Sanat Dergisi 15 / 29 (June 2022): 69-88 . https://doi.org/10.21602/sduarte.1080635
AMA Kolbay S. D. , Erkan Bursa P. ANITLARDA ARKİTEKTONİK İFADENİN ANLAM TEMSİLİ. Art-e. 2022; 15(29): 69-88.
Vancouver Kolbay S. D. , Erkan Bursa P. ANITLARDA ARKİTEKTONİK İFADENİN ANLAM TEMSİLİ. Art-e Sanat Dergisi. 2022; 15(29): 69-88.
IEEE S. D. Kolbay and P. Erkan Bursa , "ANITLARDA ARKİTEKTONİK İFADENİN ANLAM TEMSİLİ", Art-e Sanat Dergisi, vol. 15, no. 29, pp. 69-88, Jun. 2022, doi:10.21602/sduarte.1080635
Art-e 12/1/2011 yılından sonraki sayıları tam metin olarak, 12/1/2008 yılından sonraki sayıları ise indeks olarak EBSCO'da Art Source isimli veri tabanında yer almaktadır.