Research Article

İlaç - İlaç Etkileşimi Tahmini için Konvolüsyonel Sinir Ağı Tabanlı Yeni Bir Yaklaşım

Volume: 27 Number: 1 April 25, 2023
TR EN

İlaç - İlaç Etkileşimi Tahmini için Konvolüsyonel Sinir Ağı Tabanlı Yeni Bir Yaklaşım

Abstract

Aynı anda birden fazla ilaç kullanımında özellikle son yıllarda büyük artış görülmektedir. Bu durum ilaçlar arası reaksiyon olarak tanımlanan ilaç – ilaç etkileşimlerine yol açabilmektedir. Hastalarda oluşabilecek olumsuz durumların engellenmesi için ilaçlar arasındaki etkileşimlerin tahmin edilmesi gerekmektedir. İlaç – ilaç etkileşimlerinin tahmini genelde deneyler ile gerçekleştirmekte ve yoğun iş yükü gerektirmektedir. Klinisyenlerin daha doğru kararlar alması ve uygun tedavi programları oluşturması için literatürde otomatik ilaç – ilaç etkileşimi tahmini gerçekleştiren yaklaşımlar sıklıkla gerçekleştirilmiştir. Literatürde ilaç – ilaç etkileşimi tahmini için birçok çalışma geliştirilmesine rağmen, bu alanda hala belirgin kısıtlamalar mevcuttur. İlaç – ilaç etkileşimi tahmini alanında karşılaşılan kısıtlamaları minimize etmek amacıyla bu çalışmada ilaçların yapısal özellikleri kullanılarak literatürdeki çalışmalardan daha gelişmiş konvolüsyon sinir ağı modeli önerilmektedir. Önerilen yaklaşım, özellik çıkarma ve konvolüsyon sinir ağı modelinin tasarımı olmak üzere iki ana aşamada gerçekleştirilmektedir. Çalışmada kullanılan performans değerlendirme prosedürleri açısından, önerilen yaklaşımın başarısının ilaç – ilaç etkileşimi tahmini için tatmin edici olduğu açıkça görülmektedir.

Keywords

References

  1. [1] Patton, K., Borshoff, D. C. 2018. Adverse drug reactions. Anaesthesia, 73, 76-84.
  2. [2] Niu, J., Straubinger, R. M., Mager, D. E. 2019. Pharmacodynamic drug–drug interactions. Clinical Pharmacology & Therapeutics, 105(6), 1395-1406.
  3. [3] Zhang, T., Leng, J., Liu, Y. 2020. Deep learning for drug–drug interaction extraction from the literature: a review. Briefings in bioinformatics, 21(5), 1609-1627.
  4. [4] Han, K., Cao, P., Wang, Y., Xie, F., Ma, J., Yu, M., ... & Wan, J. 2021. A Review of Approaches for Predicting Drug-Drug Interactions Based on Machine Learning. Frontiers in Pharmacology, 12, 814858-814858.
  5. [5] Sridhar, D., Fakhraei, S., Getoor, L. 2016. A probabilistic approach for collective similarity-based drug–drug interaction prediction. Bioinformatics, 32(20), 3175-3182.
  6. [6] Fokoue, A., Sadoghi, M., Hassanzadeh, O., Zhang, P. 2016, May. Predicting drug-drug interactions through large-scale similarity-based link prediction. In European Semantic Web Conference, pp. 774-789. Springer, Cham.
  7. [7] Ferdousi, R., Safdari, R., Omidi, Y. 2017. Computational prediction of drug-drug interactions based on drugs functional similarities. Journal of biomedical informatics, 70, 54-64.
  8. [8] Zheng, Y., Peng, H., Zhang, X., Zhao, Z., Gao, X., Li, J. 2019. DDI-PULearn: a positive-unlabeled learning method for large-scale prediction of drug-drug interactions. BMC bioinformatics, 20(19), 1-12.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Engineering

Journal Section

Research Article

Publication Date

April 25, 2023

Submission Date

October 4, 2022

Acceptance Date

January 19, 2023

Published in Issue

Year 2023 Volume: 27 Number: 1

APA
Doğan, R. Ö., Doğan, H., & Sezen, F. S. (2023). İlaç - İlaç Etkileşimi Tahmini için Konvolüsyonel Sinir Ağı Tabanlı Yeni Bir Yaklaşım. Süleyman Demirel Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 27(1), 137-144. https://doi.org/10.19113/sdufenbed.1182333
AMA
1.Doğan RÖ, Doğan H, Sezen FS. İlaç - İlaç Etkileşimi Tahmini için Konvolüsyonel Sinir Ağı Tabanlı Yeni Bir Yaklaşım. J. Nat. Appl. Sci. 2023;27(1):137-144. doi:10.19113/sdufenbed.1182333
Chicago
Doğan, Ramazan Özgür, Hülya Doğan, and Feride Sena Sezen. 2023. “İlaç - İlaç Etkileşimi Tahmini Için Konvolüsyonel Sinir Ağı Tabanlı Yeni Bir Yaklaşım”. Süleyman Demirel Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi 27 (1): 137-44. https://doi.org/10.19113/sdufenbed.1182333.
EndNote
Doğan RÖ, Doğan H, Sezen FS (April 1, 2023) İlaç - İlaç Etkileşimi Tahmini için Konvolüsyonel Sinir Ağı Tabanlı Yeni Bir Yaklaşım. Süleyman Demirel Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi 27 1 137–144.
IEEE
[1]R. Ö. Doğan, H. Doğan, and F. S. Sezen, “İlaç - İlaç Etkileşimi Tahmini için Konvolüsyonel Sinir Ağı Tabanlı Yeni Bir Yaklaşım”, J. Nat. Appl. Sci., vol. 27, no. 1, pp. 137–144, Apr. 2023, doi: 10.19113/sdufenbed.1182333.
ISNAD
Doğan, Ramazan Özgür - Doğan, Hülya - Sezen, Feride Sena. “İlaç - İlaç Etkileşimi Tahmini Için Konvolüsyonel Sinir Ağı Tabanlı Yeni Bir Yaklaşım”. Süleyman Demirel Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi 27/1 (April 1, 2023): 137-144. https://doi.org/10.19113/sdufenbed.1182333.
JAMA
1.Doğan RÖ, Doğan H, Sezen FS. İlaç - İlaç Etkileşimi Tahmini için Konvolüsyonel Sinir Ağı Tabanlı Yeni Bir Yaklaşım. J. Nat. Appl. Sci. 2023;27:137–144.
MLA
Doğan, Ramazan Özgür, et al. “İlaç - İlaç Etkileşimi Tahmini Için Konvolüsyonel Sinir Ağı Tabanlı Yeni Bir Yaklaşım”. Süleyman Demirel Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, vol. 27, no. 1, Apr. 2023, pp. 137-44, doi:10.19113/sdufenbed.1182333.
Vancouver
1.Ramazan Özgür Doğan, Hülya Doğan, Feride Sena Sezen. İlaç - İlaç Etkileşimi Tahmini için Konvolüsyonel Sinir Ağı Tabanlı Yeni Bir Yaklaşım. J. Nat. Appl. Sci. 2023 Apr. 1;27(1):137-44. doi:10.19113/sdufenbed.1182333

e-ISSN :1308-6529
Linking ISSN (ISSN-L): 1300-7688

All published articles in the journal can be accessed free of charge and are open access under the Creative Commons CC BY-NC (Attribution-NonCommercial) license. All authors and other journal users are deemed to have accepted this situation. Click here to access detailed information about the CC BY-NC license.