Research Article

Konfeksiyon Sektöründe Siparişlerin Bölünebilirlik Durumuna Göre İki Amaçlı İlişkisiz Paralel Üretim Hattı Çizelgeleme Probleminin Doğrusal Karma Tamsayılı Modellenmesi

Volume: 29 Number: 1 April 25, 2025
TR EN

Konfeksiyon Sektöründe Siparişlerin Bölünebilirlik Durumuna Göre İki Amaçlı İlişkisiz Paralel Üretim Hattı Çizelgeleme Probleminin Doğrusal Karma Tamsayılı Modellenmesi

Abstract

Özet: Paralel makina çizelgeleme problemlerini ele alan çalışmalardan yola çıkarak tekstil sektöründe konfeksiyon dikim alanında paralel üretim hattı çizelgeleme problemi ele alınmıştır. Çizelgeleme problemlerine baktığımızda genellikle işlerin bölünemediği varsayılmaktadır. Oysaki işlerin bölünmesi, gecikmelerin önlenmesini, müşteri tatminini arttırmayı veya işlerin makinalardaki kapasite doluluklarını da arttırmayı gibi fırsatlar sunabilmektedir. Bu çalışmada, işlerin bölünemediği ve bölünebildiği ilişkisiz paralel makina çizelgeleme problemi için iki farklı çok amaçlı matematiksel model önerilmiştir. Birinci modelde siparişlerin bölünemediği durum ikinci modelde ise bölünebildiği durum gösterilmiştir. İkinci modelde siparişlerin hangi üretim hatlarına atanacağının ve sıralarının yanı sıra işlerin kaça bölüneceği ve hangi oranlarda işleneceği de belirlenmektedir. Her iki modellin amaçları, son işin tamamlanma zamanının ve kullanılacak makine sayısının enküçüklenmesidir. Çok amaçlı modeller Ağırlıklı Toplam yöntemi ve epsilon kısıt yöntemiyle tek amaçlı yapıya dönüştürülmüştür. Rassal türetilen test problemleri, GAMS/Cplex çözücüsü kullanılarak önerilen modeller ile çözülmüş, elde edilen sonuçlar karşılaştırılmıştır. Yapılan testlerde eniyi çözümü elde edilen problemler dikkate alındığında, ikinci modelin birinci modele göre daha iyi sonuçlar verdiği gözlemlenmiştir. Çok amaçlı programlama yöntemlerinin de epsilon kısıt yönteminde daha pareto yüzeyde daha iyi uygun noktalar verildiği görülmüştür. Ayrıca işlerin bölünmesine izin verilen matematiksel modelin çözemediği büyük boyutlu problemlerin çözümü için de ilerleyen çalışmalar da sezgisel yöntemlerin uygulanabileceği de önerilmiştir.

Keywords

References

  1. [1] P. Özfırat M., Üretim çizelgeleme, Manisa: Celal Bayar Üniversitesi Rektörlük Matbaası, 2013, pp. 1-2.
  2. [2] T. Saraç ve B. Tutumlu , «İşlerin bölünebildiği ilişkisiz Paralel Makine Çizelgeleme problemi için iki amaçlı bir matematiksel model,» Journal of the Faculty of Engineering and Gazi University, cilt 37:4, pp. 2293-2307, 2022.
  3. [3] H. Liu, «A multi-swarm approach to multi-objective flexible job-shop scheduling problems,,» Fundamenta Informaticae, pp. 465-489, 2009.
  4. [4] M. L. Pinedo, Schedulıng: Teory, Algorithms, and Systems, Springer, 2016.
  5. [5] P. Brucker , Scheduling Algoritms, Springer, 2001.
  6. [6] A. Allahverdi, C. Ng, T. Cheng ve M. Kovalyov, «A survey of scheduling problems with setup times or costs,» European Journal of Operational Research, cilt 187, no. 3, pp. 985-1032, 2006.
  7. [7] C. O. İ. Ö. Emrah B. Edis, «Paralel makinelerde işlerin ve makine operatörlerinin birlikte çizelgelenmesi problemine çözüm yaklaşımları,» Gazi Üniv. Müh. Mim. Fak. Der., cilt 27, no. 3, pp. 527-535, 2012.
  8. [8] Eroğlu Y. Duygu, H. C. Özmutlu ve S. A. Köksal, «A genetıc algorıthm for the unrelated parallel machıne schedulıng problem wıth job splıttıng and sequence-dependent setup tımes - loom schedulıng,» TEKSTİL ve KONFEKSİYON, no. 29(1), pp. 67-72, 2014.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Optimization in Manufacturing

Journal Section

Research Article

Publication Date

April 25, 2025

Submission Date

November 8, 2024

Acceptance Date

March 12, 2025

Published in Issue

Year 2025 Volume: 29 Number: 1

APA
Işık, F., Yılmaz, M., & Üstün, Ö. (2025). Konfeksiyon Sektöründe Siparişlerin Bölünebilirlik Durumuna Göre İki Amaçlı İlişkisiz Paralel Üretim Hattı Çizelgeleme Probleminin Doğrusal Karma Tamsayılı Modellenmesi. Süleyman Demirel Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 29(1), 134-148. https://doi.org/10.19113/sdufenbed.1581567
AMA
1.Işık F, Yılmaz M, Üstün Ö. Konfeksiyon Sektöründe Siparişlerin Bölünebilirlik Durumuna Göre İki Amaçlı İlişkisiz Paralel Üretim Hattı Çizelgeleme Probleminin Doğrusal Karma Tamsayılı Modellenmesi. J. Nat. Appl. Sci. 2025;29(1):134-148. doi:10.19113/sdufenbed.1581567
Chicago
Işık, Filiz, Mustafa Yılmaz, and Özden Üstün. 2025. “Konfeksiyon Sektöründe Siparişlerin Bölünebilirlik Durumuna Göre İki Amaçlı İlişkisiz Paralel Üretim Hattı Çizelgeleme Probleminin Doğrusal Karma Tamsayılı Modellenmesi”. Süleyman Demirel Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi 29 (1): 134-48. https://doi.org/10.19113/sdufenbed.1581567.
EndNote
Işık F, Yılmaz M, Üstün Ö (April 1, 2025) Konfeksiyon Sektöründe Siparişlerin Bölünebilirlik Durumuna Göre İki Amaçlı İlişkisiz Paralel Üretim Hattı Çizelgeleme Probleminin Doğrusal Karma Tamsayılı Modellenmesi. Süleyman Demirel Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi 29 1 134–148.
IEEE
[1]F. Işık, M. Yılmaz, and Ö. Üstün, “Konfeksiyon Sektöründe Siparişlerin Bölünebilirlik Durumuna Göre İki Amaçlı İlişkisiz Paralel Üretim Hattı Çizelgeleme Probleminin Doğrusal Karma Tamsayılı Modellenmesi”, J. Nat. Appl. Sci., vol. 29, no. 1, pp. 134–148, Apr. 2025, doi: 10.19113/sdufenbed.1581567.
ISNAD
Işık, Filiz - Yılmaz, Mustafa - Üstün, Özden. “Konfeksiyon Sektöründe Siparişlerin Bölünebilirlik Durumuna Göre İki Amaçlı İlişkisiz Paralel Üretim Hattı Çizelgeleme Probleminin Doğrusal Karma Tamsayılı Modellenmesi”. Süleyman Demirel Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi 29/1 (April 1, 2025): 134-148. https://doi.org/10.19113/sdufenbed.1581567.
JAMA
1.Işık F, Yılmaz M, Üstün Ö. Konfeksiyon Sektöründe Siparişlerin Bölünebilirlik Durumuna Göre İki Amaçlı İlişkisiz Paralel Üretim Hattı Çizelgeleme Probleminin Doğrusal Karma Tamsayılı Modellenmesi. J. Nat. Appl. Sci. 2025;29:134–148.
MLA
Işık, Filiz, et al. “Konfeksiyon Sektöründe Siparişlerin Bölünebilirlik Durumuna Göre İki Amaçlı İlişkisiz Paralel Üretim Hattı Çizelgeleme Probleminin Doğrusal Karma Tamsayılı Modellenmesi”. Süleyman Demirel Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, vol. 29, no. 1, Apr. 2025, pp. 134-48, doi:10.19113/sdufenbed.1581567.
Vancouver
1.Filiz Işık, Mustafa Yılmaz, Özden Üstün. Konfeksiyon Sektöründe Siparişlerin Bölünebilirlik Durumuna Göre İki Amaçlı İlişkisiz Paralel Üretim Hattı Çizelgeleme Probleminin Doğrusal Karma Tamsayılı Modellenmesi. J. Nat. Appl. Sci. 2025 Apr. 1;29(1):134-48. doi:10.19113/sdufenbed.1581567

e-ISSN :1308-6529
Linking ISSN (ISSN-L): 1300-7688

All published articles in the journal can be accessed free of charge and are open access under the Creative Commons CC BY-NC (Attribution-NonCommercial) license. All authors and other journal users are deemed to have accepted this situation. Click here to access detailed information about the CC BY-NC license.