Farklı İmmünsupresiflerin Böbrek Nakilli Hastaların Dental ve Periodontal Sağlığına Etkisi
Abstract
Amaç: Böbrek nakli, son dönem böbrek hastalığının renal replasman tedavisinde en etkili tedavi seçeneği olarak kabul edilmektedir. Böbrek nakline ihtiyacı olan ve böbrek nakli geçirmiş olan bireylerin sayısı günümüzde artmaktadır. Transplantasyon sonrası hastalar tarafından kullanılmakta olan immünsupresif ilaçlar, dental ve periodontal sağlığı etkileyebilir. Bu çalışmanın amacı böbrek nakli olan ve farklı immünsupresif ilaç kullanan hastaların dental ve periodontal sağlık durumlarının karşılaştırılarak değerlendirilmesidir.
Materyal-Metot: Yüz elli altı böbrek nakilli hasta (BN grubu) ve 140 sistemik olarak sağlıklı hasta (kontrol grubu) olmak üzere toplam 296 birey çalışmaya dahil edildi. Böbrek nakli grubundaki hastalar ayrıca kullanmakta oldukları immünsupresif ilaç türüne göre de alt gruplara ayrılarak değerlendirildi; siklosporin A (CSA, n=44), takrolimus (TAC, n=27) ve sirolimus (SRO, n=85). Bireylerin dental sağlık düzeyi çürük, eksik ve dolgulu diş (DMFT) sayılarına bağlı olarak değerlendirildi. Bireylerin periodontal sağlık düzeyini belirlemek için sondalanabilir cep derinliği (PD), gingival indeks (Gİ) ve plak indeksi (Pİ) kullanıldı. Demografik veriler ve hastaların oral hijyen alışkanlıkları sorgulanarak kaydedildi. Verilerin istatistiksel analizi ANOVA, Mann-Whitney U ve Kruskal Wallis testleri kullanılarak yapıldı.
Bulgular: Böbrek nakli olan bireylerin nakil yaşı ortalaması 7,32±5,70 yıl olarak belirlendi. Kontrol grubu ile karşılaştırıldığında BN grubundaki bireylerin periodontal parametrelerinin anlamlı olarak yüksek olduğu gözlendi (p<0,05). BN grubunda kontrol grubuna göre eksik diş sayısının anlamlı olarak yüksek, restore edilmiş diş sayılarının ise anlamlı olarak düşük olduğu belirlendi (p<0,05). Kontrol grubu ile karşılaştırıldığında CSA grubunda PD ve Gİ skorlarının anlamlı düzeyde yüksek olduğu gözlendi (p<0,05). Plak indeksinin ise kontrol grubunda anlamlı olarak düşük olduğu saptandı (p<0,05). Dolgulu diş sayısının CSA ve SRO gruplarında kontrol grubuna göre anlamlı düzeyde düşük olduğu izlendi (p<0,05). Böbrek nakli olan hastaların diş fırçalama sıklığının ve ara-yüz temizliği sıklığının kontrol grubuna göre düşük olduğu belirlendi.
Sonuç: Yeterli olmayan plak uzaklaştırma sıklığının bir sonucu olarak, BN grubundaki bireylerde dental ve periodontal sağlığın bozulduğu izlenmiştir. Böbrek nakli öncesinde oral hijyen prosedürlerinin önemi ve dental/periodontal sağlığın farkındalığı vurgulanarak tedavi gereksinimlerinin azaltılmalı ve optimum ağız sağlığı elde edilmeli ve korunmalıdır.
Keywords
Supporting Institution
Project Number
References
- 1. https://organkds.saglik.gov.tr/KamuyaAcikRapor.aspx?q=ORGANNAKLI (Erişim tarihi: 28/05/2019)
- 2. https://organ.saglik.gov.tr/0TR/70Istatistik/TURKDIVES_010101.aspx (Erişim tarihi: 28/05/2019)
- 3. https://organkds.saglik.gov.tr/KamuyaAcikRapor.aspx?q=ORGANNAKLI (Erişim tarihi: 28/05/2019)
- 4. Cohen G, Haag-Weber M, Hurl WH. Immune dysfunction in uremia. A Review Article. Kidney Int 1997; 62: 79–82.
- 5. Craig RG. Interactions between chronic renal disease and periodontal disease. Oral Dis 2008; 14: 1-7.
- 6. Davidovich E, Schwarz Z, Davidovitch M, Eidelman E, Bimstein E. Oral findings and periodontal status in children, adolescents and young adults suffering from renal failure. J Clin Periodontol 2005; 32: 1076-1082.
- 7. Bayraktar G, Kurtulus I, Kazancioglu R, Bayramgurler I, Cintan S, Bural C,Bozfakioglu S, Besler M, Trablus S, Issever H, Yildiz A. Evaluation of periodontal parameters in patients undergoing peritoneal dialysis or hemodialysis. Oral Dis 2008; 14: 185-189.
- 8. Cengiz Mİ, Sümer P, Cengiz S, Yavuz U. The effect of the duration of the dialysis in hemodialysis patients on dental and periodontal findings. Oral Dis 2009; 15: 336–341.
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
Health Care Administration
Journal Section
Research Article
Authors
Turan Çolak
This is me
0000-0002-8372-7840
Andorra
Publication Date
March 3, 2020
Submission Date
July 12, 2019
Acceptance Date
December 4, 2019
Published in Issue
Year 2020 Volume: 11 Number: 1