Zirai mücadelede kullanılan pestisitlerin sitogenetik etkileri

SüleymanDemirel Üniversitesi TIP FAKÜLTESİ DERGİSİ: 2003 Mart; 10(1) Zirai mücadelede kullanılan pestisitlerin sitogenetik etkileri Mustafa Soyöz, Nurten Özçelik Özet Pestisitlerin kullanımlarının artması çevre üzerine ve insan sağlığına zararlı etkileri de beraberinde getiriyor, özellikle pestisitlerin mutajenik, karsinojenik ve teratojenik etkilere sahip olduğu geçmişte yapılan çalışmalar- da belirtilmiştir . Tarım ile uğraşan ve pestiside maruz kalan insanlarla bu bileşiklere maruz kalmayan bireyler arasında yapılan çalışmalar, maruz kalan insanlarda, yapısal ve sayısal kromozom aberasyonları ile kardeş kromatid değişiminin yüksek oranlarda tekrarlandığını göstermektedir. Ditiyokarbamatlar (ziram, zineb, thi- ram) ile çalışan ve üreten insanlarda, benzer şekilde organik fosfatlarla (trichlorphon, phosmet,diazinon) ve karbamatlar (pirimicarb) ile yapılan çalışmalarda, bu maddelerin kromozom anomalilerine ve Anahtar kelimeler : Pestisit, kromozom aberasyonları, kardeş kromatid değişimi Abstract Cytogenetic effects of pesticides which use in agriculture The increasing use of pesticides have deleterious effects on the environment and human health, especially since pesticides are mutagenic, carcinogenic and teratogenic. Result of some studies are the observation of a higher incidence of structural and numerical chromosome aberrations and sister chromatid exchange (SCE) in people exposed to pesticides whose working in agriculture compared to people not exposed to these com- pounds. Studies on people whose working and producing with dithiocarbamates (ziram, zineb, thiram), same as organic phosphate (trichlorphan, phosmet, diazinon) and carbamets indicate that, this compounds causing chromosome aberrations and SCE. Keywords: Pesticide, chromosome aberration, sister chromatid exchange