Review

COVID-19 HASTALARINDA KORTİKOSTEROİD TEDAVİSİ: NE ZAMAN VE NASIL?

Volume: 28 Number: COVİD-19 ÖZEL SAYI May 1, 2021
TR EN

COVID-19 HASTALARINDA KORTİKOSTEROİD TEDAVİSİ: NE ZAMAN VE NASIL?

Abstract

Çin’in Wuhan şehrinde ilk vakanın görülmesinden bu yana COVID-19 dünyada 2,7 milyondan fazla insanın hayatını kaybetmesine neden olmuştur. COVID-19’a bağlı ölümün başlıca nedenleri ARDS, sepsis ve/veya septik şoktur. Hastalığın etkinliği kanıtlanmış bir tedavisi henüz mevcut değildir. COVID-19’a bağlı oluşan hiperinflamasyon ve sitokin fırtınasının kontrolünde sentetik kortikosteroidlerin etkili olabileceği düşünülmüş ve klinik çalışmalar bu grup ilaçların mortaliteyi ve mekanik ventilasyon ihtiyacını azaltmada etkili olduklarını göstermiştir. Dünya Sağlık Örgütü, ciddi ve kritik hastalarda kortikosteroidlerin kullanımını güçlü öneri ile desteklerken ciddi olmayan hastalıkta kullanımdan kaçınılmasına koşullu öneri getirmiştir. Bu öneriler, sekiz randomize kontrollü çalışmanın sonuçlarına dayanmaktadır. Şu ana kadar yapılan çalışmalarda, tedavide en sık tercih edilen kortikosteroid molekülü metilprednizolon olmakla birlikte, deksametazon, hidrokortizon ve diğer sentetik glukokortikoidler de kullanılmaktadır. Kortikosteroidlerin mortalite üzerine etkilerinin ortaya konulduğu çalışmalarda genellikle düşük-orta dozda ilaç kullanılmış olup doz karşılaştırmalarının yapıldığı prospektif çalışmalar literatürde henüz mevcut değildir. Kortikosteroid tedavisi ile ilgili çekincelerden biri, tedavinin viral klirens üzerine etkisidir. Düşük dozda kortikosteroidlerin viral klirens üzerine az etkileri olduğu ya da etkilerinin olmadığı bildirilmekle birlikte, yüksek doz uygulamaların viral klirens üzerine etkisi ve yine gecikmiş viral klirensin klinik önemi net değildir. Kortikosteroidlerin en sık yan etkileri olan hiperglisemi ve sekonder bakteriyel infeksiyonlar yönünden hastaların yakın takip edilmeleri ve ciddi-kritik COVID-19 hastalarında, kritik-hastalıkla ilişkili kortikosteroid yetmezliği de bulunabileceğinden, tedavinin dikkatlice kesilmesi büyük önem taşımaktadır. COVID-19 tedavisinde kullanılacak kortikosteroidlerin türü, ideal zamanlaması, dozu, diğer ilaçlarla birlikte kullanımı konularında ve oluşabilecek muhtemel yan etkiler açısından daha fazla araştırmaya gerek vardır.

Keywords

References

  1. 1. WHO. https://www.who.int/emergencies/diseases/novel-coronavirus-2019
  2. 2. Recovery Collaborative Group. Lopinavir–ritonavir in patients admitted to hospital with COVID-19 (RECOVERY): a randomised, controlled, open-label, platform trial. Lancet 2020; 396 (24): 1345-1352.
  3. 3. WHO Solidarity Trial Consortium. Repurposed Antiviral Drugs for Covid-19 — Interim WHO Solidarity Trial Results. N Engl J Med 2021; 384 (6): 497-511.
  4. 4. Wu Z, McGoogan JM. Characteristics of and important lessons from the coronavirus disease 2019 (COVID-19) outbreak in China: summary of a report of 72 314 cases from the Chinese Center for Disease Control and Prevention. JAMA 2020; 323(13): 1239-1242.
  5. 5. Esmailzadeh A, Elahi R. Immunobiology and immunotherapy of COVID-19: A clinically updated overview. J Cell Physiol 2020 Oct 6: 10.1002/jcp.30076.
  6. 6. Lee C, Choi WJ. Overview of COVID-19 inflammatory pathogenesis from the therapeutic perspective. Arch Pharm Res 2021 Jan 4: 1–18.
  7. 7. Horby P, Lim WS, Emberson JR, et al; RECOVERY Collaborative Group. Dexamethasone in hospitalized patients with Covid-19 - Preliminary report. N Engl J Med 2020 Jul 17; NEJMoa2021436.
  8. 8. The WHO Rapid Evidence Appraisal for COVID-19 Therapies (REACT) Working Group. Association between administration of systemic corticosteroids and mortality among critically ill patients with COVID-19: A meta-analysis. JAMA 2020 Oct 6; 324(13): 1-13.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Clinical Sciences

Journal Section

Review

Publication Date

May 1, 2021

Submission Date

March 30, 2021

Acceptance Date

April 9, 2021

Published in Issue

Year 2021 Volume: 28 Number: COVİD-19 ÖZEL SAYI

APA
Çakır, M., & Çakır, M. (2021). COVID-19 HASTALARINDA KORTİKOSTEROİD TEDAVİSİ: NE ZAMAN VE NASIL? Medical Journal of Süleyman Demirel University, 28(COVİD-19 ÖZEL SAYI), 197-208. https://doi.org/10.17343/sdutfd.905323
AMA
1.Çakır M, Çakır M. COVID-19 HASTALARINDA KORTİKOSTEROİD TEDAVİSİ: NE ZAMAN VE NASIL? Med J SDU. 2021;28(COVİD-19 ÖZEL SAYI):197-208. doi:10.17343/sdutfd.905323
Chicago
Çakır, Münire, and Mehtap Çakır. 2021. “COVID-19 HASTALARINDA KORTİKOSTEROİD TEDAVİSİ: NE ZAMAN VE NASIL?”. Medical Journal of Süleyman Demirel University 28 (COVİD-19 ÖZEL SAYI): 197-208. https://doi.org/10.17343/sdutfd.905323.
EndNote
Çakır M, Çakır M (May 1, 2021) COVID-19 HASTALARINDA KORTİKOSTEROİD TEDAVİSİ: NE ZAMAN VE NASIL? Medical Journal of Süleyman Demirel University 28 COVİD-19 ÖZEL SAYI 197–208.
IEEE
[1]M. Çakır and M. Çakır, “COVID-19 HASTALARINDA KORTİKOSTEROİD TEDAVİSİ: NE ZAMAN VE NASIL?”, Med J SDU, vol. 28, no. COVİD-19 ÖZEL SAYI, pp. 197–208, May 2021, doi: 10.17343/sdutfd.905323.
ISNAD
Çakır, Münire - Çakır, Mehtap. “COVID-19 HASTALARINDA KORTİKOSTEROİD TEDAVİSİ: NE ZAMAN VE NASIL?”. Medical Journal of Süleyman Demirel University 28/COVİD-19 ÖZEL SAYI (May 1, 2021): 197-208. https://doi.org/10.17343/sdutfd.905323.
JAMA
1.Çakır M, Çakır M. COVID-19 HASTALARINDA KORTİKOSTEROİD TEDAVİSİ: NE ZAMAN VE NASIL? Med J SDU. 2021;28:197–208.
MLA
Çakır, Münire, and Mehtap Çakır. “COVID-19 HASTALARINDA KORTİKOSTEROİD TEDAVİSİ: NE ZAMAN VE NASIL?”. Medical Journal of Süleyman Demirel University, vol. 28, no. COVİD-19 ÖZEL SAYI, May 2021, pp. 197-08, doi:10.17343/sdutfd.905323.
Vancouver
1.Münire Çakır, Mehtap Çakır. COVID-19 HASTALARINDA KORTİKOSTEROİD TEDAVİSİ: NE ZAMAN VE NASIL? Med J SDU. 2021 May 1;28(COVİD-19 ÖZEL SAYI):197-208. doi:10.17343/sdutfd.905323

Cited By

                                                                                                                 14791 


Süleyman Demirel Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi/Medical Journal of Süleyman Demirel University is licensed under Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International.