Olası İklim Değişikliği Senaryoları Altında Net Sulama Suyu İhtiyacının Tahminlenmesi: Menemen Sol Sahil Örneği
Öz
İklim
değişiminin etkilerinin oldukça fazla hissedileceği tahminlenen Akdeniz iklim
kuşağında, yağış ve sıcaklık değerlerindeki değişimlerin bölgede yetiştirilen
bitkilerin sulama suyu ihtiyacına (SSİ) etki etmesi kaçınılmazdır. Bu
gerekçeden hareketle çalışmada olası iklim değişikliğinin net sulama suyu
ihtiyacına etkisinin Menemen Sol Sahil Sulama Birliği örneğinde
değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Bu amaçla, öncelikle söz konusu sulama
birliğine en yakın istasyon olan Menemen istasyonu yağış ve sıcaklık değerlerinin
tahminlenmesi için yapay sinir ağlarına dayalı ölçek indirgeme modelleri
kurulmuştur. Modellerde, tahminleyici olarak NCEP/NCAR re-analiz değişkenleri
kullanılmış, bu değişkenlerden ölçek indirgeme modellerinde hangilerinin
kullanılacağına doğrusal regresyon analizi ve performans kriterleri
kullanılarak karar verilmiştir. Kurulan ölçek indirgeme modelleri, ECHAM5 iklim
modelinin 20C3M 1961-1990 referans dönemi ve 2021-2100 yılları A2, A1B ve B1
senaryo sonuçlarıyla çalıştırılarak istasyonlara ait yağış ve sıcaklık
tahminleri elde edilmiştir. Sonuçlardaki yanlılık miktarını azaltmak için bias
düzeltme işlemi uygulanmıştır. Düzeltilmiş sıcaklık ve yağış değerleri
kullanılarak sırasıyla, Blaney-Criddle yöntemiyle bitki su tüketimleri ve
etkili yağış değerleri elde edilerek net sulama suyu ihtiyaçları
hesaplanmıştır. Sonuçlar değerlendirildiğinde, uygulama alanı genelinde A2, A1B
ve B1 senaryolarına göre, 2021-2100 dönemi ortalama sıcaklıklarının sırasıyla
2.8, 3.0 ve 2.4 oC artabileceği, yağışların ise %17.6, %30.7 ve
%17.2 azalabileceği, buna bağlı olarak ortalama net sulama suyu ihtiyacında
%9.8, %12.1 ve %8.4 artış olması beklenmektedir.
Anahtar Kelimeler
References
- Acatay, T. 1996. Sulama Mühendisliği. Dokuz Eylül Üniversitesi Vakfı Yayınevi, İzmir.
- Akgül, S. 2009. Gediz Havzasında Su Bütçesi Elemanlarındaki Değişimin Tarımsal Su Kullanımına Etkisi, Ankara Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitütüsü, Doktora Tezi, 246 sayfa.
- Akkuzu, E., Unal, H.B., Karatas, B.S., Avci, M., Asik, S. 2007. General Irrigation Planning Performance of Water User Associations in the Gediz Basin in Turkey. Journal of Irrigation and Drainage Engineering, Volume 133 Issue 1, pp. 17-26.
- Anandhi, A., Srinivas, V.V, Nanjundiahb, R.S., Kumara, D.N. 2008. Downscaling Precipitation to River Basin in India for IPCC SRES Scenarios Using Support Vector Machine. International Journal Of Climatology, 28: 401–420.
- Blaney, H.F., Criddle, W.P. 1950. Determining Water Requirements in Irrigated Areas From Climatological and Irrigation Data. USDA (SCS) TP-96, 48 pp., 1950.
- Döll, P. 2002. Impact of Climate Change and Variability on Irrigation Requirements: A Global Perspective. Climatic Change 54: 269–293.
- Fischer, G. Tübiello, F.N., Velthuizen, H.V., Wiberg, D.A.. 2007. Climate Change Impacts on Irrigation Water Requirements: Effects of Mitigation, 1990–2080.Technological Forecasting & Social Change, 74, 1083–1107.
- Fistikoglu, O., Okkan, U., 2011, Statistical Downscaling of Monthly Precipitation Using NCEP/NCAR Reanalysis Data for Tahtali River Basin in Turkey. Journal of Hydr. Eng, 16(2): 157-164.
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
Agricultural Engineering
Journal Section
Conference Paper
Publication Date
December 31, 2018
Submission Date
August 10, 2018
Acceptance Date
November 21, 2018
Published in Issue
Year 2018