Okuryazarlık Yaklaşımları
Abstract
Okuryazarlık, daha çok genç ve yetişkinler için kullanılan bir kavramdır. Genel olarak bir dildeki işaretleri okuma, yazma ve anlama becerilerini içermektedir. Eskiden sadece adını okuyup yazabilene ve imzasını atabilene okuryazar deniliyordu. Zamanla bu sınırlı anlayış değişmiş, temel, orta ve üst düzey okuryazarlık becerileri gündeme gelmiştir. Ardından işlevsel okuryazarlıkla birlikte sadece okuma ve yazma değil, bunları günlük yaşamda kullanma, bireyin sosyal, ekonomik, yurttaşlık görev ve rollerine hazırlanmasının yolu olarak görülmüştür. Dünyamızda okumaz yazmazlık sorununu çözmek için çeşitli okuryazarlık yaklaşımları uygulanmaktadır. Bunlar geleneksel, işlevsel, bilinçlendirici, bütünleşik, durumsal, yansıtıcı, aile ve beslenme okuryazarlığı gibi sıralanmaktadır. Geleneksel okuryazarlık yaklaşımı dünyamızda 1900-1965 yılları arasında uygulanmıştır. İşlevsel okuryazarlık yaklaşımına geçiş 1965 yıllarından sonra aşamalı olarak gerçekleşmiştir. Ardından bilinçlendirici okuryazarlık gündeme gelmiştir. Günümüzde çoğu ülkede çoklu ve çeşitli okuryazarlık yaklaşımı uygulanmaktadır. Bu yaklaşımlara dayalı çok sayıda kampanya ve kurs yapılmıştır. Ancak bunlar sorunun köklü bir çözümü için yeterli olmamıştır. 2020’li yıllara girdiğimiz şu günlerde bile halen dünyamızda 15 ve daha yukarı yaşlarda 745 milyon, ülkemizde ise 2 milyon civarında okumaz yazmaz vardır. Bu durum yeni bir okuryazarlık anlayışı olan kapsayıcı okuryazarlığı gündeme getirmiştir. Dileğimiz bu yaklaşımla okuryazar bir dünyaya ulaşılmasıdır.
Keywords
References
- Akroman, A. (2011). Alphabétiser : Comment et pourquoi ? Abidjan, Edilis.
- Beauregard, F. et Trépanier, N.S. (2010). Le concept d'intégration scolaire… mais où donc se situe l'inclusion? Dans N.S. Trépanier et M. Paré (Dir.), Des modèles de service pour favoriser l'intégration scolaire (pp. 31-56). Québec : Presses de l'Université du Québec.
- Bhola, H. S. (1986). Les campagnes d’alphabétisation,Paris:UNESCO.
- Bhola, H. S. (1989).Tendanceset perspectives mondiales de l’éducation des adultes, UNESCO.
- Couvert, R. (1979). L’évaluation des programmes d’alphabétisation. Paris, UNESCO.
- Du Sautoy,P.(1966).La planification et l’organisation des programmes d’alphabétisation des adultes Afrique,Guides Pratiques pour Extrascolaire,4,Editions UNESCO.
- Freire,P.(1974). La pédagogie des opprimés suivi de Conscientisation et Révolution, Paris: Maspero.
- Güneş, F. (1992). Yetişkinlere Okuma Yazma Öğretimi, MEB. Çıraklık ve Yaygın Eğitimi Genel Müdürlüğü Yayınları
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
Studies on Education
Journal Section
Research Article
Authors
Firdevs Güneş
*
0000-0002-9449-8617
Türkiye
Publication Date
November 15, 2019
Submission Date
October 19, 2019
Acceptance Date
November 2, 2019
Published in Issue
Year 2019 Volume: 4 Number: 3
Cited By
Türkçe Öğretmeni Adaylarının Akademik Okuryazarlık Düzeyleri ile Teknoloji Yeterliği Öz-Değerlendirmeleri Arasındaki İlişki
Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi
https://doi.org/10.18026/cbayarsos.975296Dijital okuryazarlık becerisi ve ana dili eğitimi çerçevesinde dijital okuryazarlığa ilişkin öğrenci ve akademisyen algıları
RumeliDE Dil ve Edebiyat Araştırmaları Dergisi
https://doi.org/10.29000/rumelide.1104172SAĞLIK BİLİMLERİ FAKÜLTESİ ÖĞRENCİLERİNİN AŞI OKURYAZARLIK DÜZEYLERİNİN AŞI TEREDDÜTÜNE ETKİSİ
EKEV Akademi Dergisi
https://doi.org/10.17753/sosekev.1226955Sosyal Bilgiler Eğitiminde Okuryazarlık: Lisansüstü Eğitimde Gerçekleştirilen Okuryazarlık Araştırmaları
ODÜ Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi (ODÜSOBİAD)
https://doi.org/10.48146/odusobiad.1160115SOSYAL BİLGİLER ÖĞRETİMİNDE POLİTİK OKURYAZARLIK BECERİSİNİN YERİ VE BU BECERİYE YÖNELİK SOSYAL BİLGİLER ÖĞRETMENLERİNİN GÖRÜŞLERİ
Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi
https://doi.org/10.34086/rteusbe.1210548Developing a scale for tourism literacy: validity and reliability study
Current Issues in Tourism
https://doi.org/10.1080/13683500.2023.2267731K12 Beceriler Çerçevesi: Türkiye Bütüncül Modeli Bağlamında Türkçe Alan Becerileri
Milli Eğitim Dergisi
https://doi.org/10.37669/milliegitim.1309211TRT Çocuk Kanalında Yayınlanan Erdem Çizgi Filminde Okuma Eylemi, Kütüphane ve Kitabın Sunumu
Uluslararası Halkbilimi Araştırmaları Dergisi
https://doi.org/10.61729/uhad.1429045ORTAOKUL TÜRKÇE DERS KİTAPLARININ OKURYAZARLIK TÜRLERİ AÇISINDAN İNCELENMESİ
International Journal Of Turkish Literature Culture Education
https://doi.org/10.7884/teke.1457823Eğitim Fakültesi Öğrencilerinin Dijital Yeterlikleri
Ana Dili Eğitimi Dergisi
https://doi.org/10.16916/aded.1496401Yapay Zekâ Okuryazarlığı Ölçeği’nin Türkçeye Uyarlanması
Türk Eğitim Bilimleri Dergisi
https://doi.org/10.37217/tebd.1496716Türkçe Öğretmeni Adaylarının Mobil Okuryazarlık Becerilerinin Değerlendirilmesi
Karadeniz Sosyal Bilimler Dergisi
https://doi.org/10.38155/ksbd.1594251Eğitimde Kültürel Okuryazarlık Araştırmaları Üzerine Bilimsel Haritalama Analizi
Eğitim ve Yeni Yaklaşımlar Dergisi
https://doi.org/10.52974/jena.1667654What Makes Adults Digitally Literate in Türkiye: An Evaluation by Demographics
European Journal of Education
https://doi.org/10.1111/ejed.70340A new category of soft skills: Literacy
International Journal of Vocational and Technical Education
https://doi.org/10.5897/IJVTE2025.0325Yerel Okuryazarlık Ölçeği: Bir Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması
Dokuz Eylül Üniversitesi Buca Eğitim Fakültesi Dergisi
https://doi.org/10.53444/deubefd.1642309Readability Analysis of Web-Based Patient Information on Orthodontic Activator Appliances Using the Ateşman Formula
Balıkesır Health Sciences Journal
https://doi.org/10.53424/balikesirsbd.1704052Evaluation of the Readability Levels of Turkish Digital Patient Information Texts on Functional Orthodontic Appliances
Balıkesır Health Sciences Journal
https://doi.org/10.53424/balikesirsbd.1730477Sistem Düşüncesi ve Okuryazarlık Becerileri Açısından Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli Ortaokul Türkçe Dersi Öğretim Programı
Milli Eğitim Dergisi
https://doi.org/10.37669/milliegitim.1709520Sosyal Bilgiler Alanında Okuryazarlık Üzerine Yapılmış Tezlerin Eğilimleri (2020-2025)
Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi
https://doi.org/10.17152/gefad.1731274