RUH SAĞLIĞI ALANINDA PSİKANALİTİK VE PSİKODİNAMİK KURAMLA YÜRÜTÜLEN ULUSAL TEZLERİN DERLENMESİ

Öz

Günümüze dek birçok farklı kurama ilham olan Psikanalitik yaklaşım üzerine ulusal ve uluslararası çalışmalar yapılmaya devam edilmektedir. Bu çalışmada da diğer yaklaşımlara öncü olan Psikanalitik yaklaşımın ulusal çalışmalarda yerini nasıl koruduğunu görmek için ruh sağlığı alanında Psikanalitik kuramla yürütülen ulusal tezlerin incelenerek derlenmesi amaçlanmaktadır. Doküman analizi tekniğiyle yürütülen bu nitel araştırmanın örneklemini 9 Aralık 2021 tarihinde Yüksek Öğretim Kurulu Ulusal Tez Merkezi (Yök-Tez) veri tabanında yer alan 27 kayıtlı tez oluşturmaktadır. Örneklemi oluşturan tezler veri tabanında ‘Psikanaliz’, ‘Psikanalitik’, ‘Psikodinamik’ anahtar kavramlarıyla tarama yapılarak taranan tezlerde ruh sağlığı alanında olmayan tezlerin elenmesiyle belirlenmiştir. Yapılan araştırmanın sonucuna göre Psikanalik yaklaşımın 1976’dan beri çalışmalara konu edildiği ve 2016 yılından sonrasında yapılan çalışmalarda olumlu bir yığılma olduğu, yüksek lisans tezlerinde daha çok çalışıldığı, en çok nitel araştırmaların olduğu ve kekemelik, sosyal medya bağımlılığı, Ataol Behramoğlu şiirleri gibi birbirinden farklı bağımsız değişkenlerin ele alındığı görülmüştür. Örneklemin Yök-Tez veri tabanındaki ulusal çalışmalarla sınırlı tutulması bu çalışmanın sınırlılıklarındandır. Yapılan çalışmanın Psikanalitik ve Psikanalitikten ilham alan Psikodinamik yaklaşımlarla ilgili olarak yürütülecek olan çalışmalara ışık tutması umulmaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Psikanaliz
• Psikanalitik
• Psikodinamik
• Doküman analizi

A REVIEW OF NATIONAL THESES ON PSYCHOANALYTIC AND PSYCHODYNAMIC THEORY IN THE FIELD OF MENTAL HEALTH

Öz

National and international studies continue on the psychoanalytic approach, which has inspired many different theories to this today. This study aims to examine and compile national theses conducted with psychoanalytic theory in the field of mental health in order to see how the psychoanalytic approach, which is the pioneer of other approaches, maintains its place in national studies. The sample of this qualitative research carried out with the document analysis technique consists of 27 registered theses in the database of the Council of Higher Education National Thesis Center (Yök-Tez) on December 9, 2021. The theses that make up the sample were determined by scanning the database with the key concepts of "Psychoanalysis", "Psychoanalytic", "Psychodynamics" and by eliminating the theses that were not in the field of mental health in the scanned theses. According to the results of the research, the psychoanalytic approach has been the subject of studies since 1976 but a substantial amount of work on this subject has been evident in the year 2016, it has been studied more in master's theses, there are mostly qualitative studies and different independent variables such as stuttering, social media addiction, and Ataol Behramoğlu's poems discussed. Limiting the study to national studies in the Yök-Tez database is one of the limitations of this study. It is hoped that this study will shed light on the studies to be carried out on Psychoanalytic and Psychodynamic approaches inspired by Psychoanalysis.

Anahtar Kelimeler

• Psychoanalysis
• psychoanalytic
• psychodynamic
• document analysis

Kaynakça

1. Açıl, M. (2020). Mentalization predicts adgerence to psychodynamic principles in child psychotherapy (Unpublished Master’s Thesis). İstanbul Bilgi University, Institute of Graduate Programs, İstanbul.
2. Akın, C. (2019). Riskli gebelik grubundaki kadınların annelik kaygısı üzerine psikanalitik bir bakış (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). İstanbul Arel Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
3. Akıncı, İ. (2020). Familial and psychodynamic factors in the formation and transmission of personality disorder beliefs in young adults (Unpublished Doctoral Thesis). Middle East Technical University, The Graduate School of Social Sciences, Ankara.
4. Aksoy, R. E. (2019). Affect regulation mediates the association between affect focused psychodynamic interventions and symptomatic improvement in child psychotherapy (Unpublished Master’s Thesis). İstanbul Bilgi University, Institute of Social Sciences, İstanbul.
5. Aktaş, D. (2021). Social media addiction: Psychoanalytic approach (Unpublished Master’s Thesis). Middle East Technical University, The Graduate School of Social Sciences, Ankara.
6. Bateman, A., & Holmes, B. (2001). Introduction to psychoanalysis contemporary theory and practice. Routledge.
7. Baykara, S. (2019). İnsan eliyle oluşturulmuş ruhsal travma mağdurlarında psikanalitik psikoterapinin etkililiği (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). İstanbul Arel Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
8. Buzrul Sönmez, S. (2019). Sinematerapi ve filmlerin psikodinamik yorumlanmasının bağımlılık tedavisi ve eğitimlerde kullanılması (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Ege Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, İzmir.

9. Corey, G. (2019). Psikolojik Danışma, Psikoterapi Kuram ve Uygulamaları. (Çev. T. Ergene). Mentis Yayıncılık.
10. Çelik, D. (2021). Subjects with multiple tattoos: A psychoanalytic study (Unpublished Master’s Thesis). Middle East Technical University, The Graduate School of Social Sciences, Ankara.
11. Embiyaoğlu, G. (1976). Kekemeliğin psikolojik ve Psikanalitik açıdan incelenmesi (Yayımlanmamış Doktora Tezi). İstanbul Üniversitesi, Psikiyatri Kürsüsü, İstanbul.
12. Eraslan Çapan, B. (2020). Psikolojik danışma ve psikoterapi kuramları örnek uygulamalarla temel ve güncel kuramlar. Pegem Akademi.
13. Erdal, B. (2016). Masculinity and its predicaments: A psychoanalytic look at the new cinema of Turkey (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). İstanbul Bilgi Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
14. Erdem, N. (2010). Analysis of two short stories of Sevim Burak through the perspective of applied psychoanalysis ‘Portrait of the Artist As Her Mother’s Daughter’ (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). İstanbul Bilgi Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
15. Gerrig, R. J., & Zimbardo, P. G. (2020). Psikolojiye giriş psikoloji ve yaşam. (Çev. G. Sart). Ankara: Nobel Akademik Yayıncılık.
16. Gürleyen, B. (2016). Metalization and symbolization in psychodynamic play therapy process: An empirical investigation of the effect of mentalizing interventions on symbolic play and mentalization ((Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). İstanbul Bilgi Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
17. Kandemir, F. (2016). Menopozal evreler ile zihinselleştirme süreci arasındaki ilişkinin psikanalitik yöntemle incelenmesi (Yayımlanmamış Doktora Tezi). İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
18. Kaya, M. S. (2020). Panik bozukluk tanısı almış bireyler ile sağlıklı bireylerin bazı psikodinamik yapılarının objektif ve projektif testler ile karşılaştırılması (Yayımlanmamış Doktora Tezi). İnönü Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Malatya.
19. Kutlu, H. (2014). Okul öncesi kurumuna devam eden 5 yaş grubu çocukların saldırgan eğilimleri üzerinde ebeveyn tutumunun etkisinin psikanalitik kuram çerçevesinde incelenmesi (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Maltepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
20. Liman, S. (2012). Metafizik ve psikanalizin modernizm ve sonrası sanata etkisinin değerlendirilmesi (KTÜ örneği) (Yayımlanmamış Doktora Tezi). Gazi Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
21. Özbek Şenerdem, G. (2018). An analysis of an adolescent’s psychodynamic psychotherapy process: A single-case study (Unpublished Master’s Thesis, Istanbul Bilgi University, Instıtute of Social Sciences, İstanbul.
22. Özmeral, M. (2019). The interrelationship of therapeutic alliance with affect expression and affect regulation throughout play in psychodynamic child in psychotherapy (Unpublished Master’s Thesis, İstanbul Bilgi University, Institute of Social Sciences, İstanbul.
23. Özsoy, D. (2018). Therapeutic alliance in psychodynamic child psychotherapy: Growth trajectories and relations with outcome (Unpublished Master’s Thesis). İstanbul Bilgi University, Instıtute of Social Sciences, İstanbul.
24. Öztürk, M.Ö. (2016). Psikanaliz ve Psikoterapi. Türkiye Psikiyatri Derneği Yayınları.
25. Polat, M. S. (2020). A psychoanalytical study of women’s experiences related to early paternal loss and romantic relations (Unpublished Master’s Thesis). Middle East Technical University, The Graduate School of Social Sciences, Ankara.
26. Slocum, K. (2018). Haşimoto hastalığı tanısı almış kadın hastalarda travmatik yaşantıların ve koşulsuz kendini kabulün psikanalitik yönelimli klinik görüşme çerçevesinde değerlendirilmesi (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
27. Temel, M. İ. (2017). Çocuklarını kurum bakımına bırakmış annelerin annelik deneyimlerinin psikanalitik ve kuram oluşturma perspektiflerinden araştırılması (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
28. Türk, D. (2017). Oğuz Atay’ın ‘Tutunamayanlar’ romanının Lacan’ın psikanalitik kuramı çerçevesinde incelenmesi (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Beykent Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
29. Türkal, H. (2019). Madde bağımlılığında nesne kavramının psikanalitik kuramla incelenmesi: Bir olgu sunumu (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). İstanbul Arel Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
30. Yavuzoğlu, C. (2019). A single-case study on the dynamic associations between mentalization and affect regulation of a child wıth asperger’s syndrome in psychodynamic psychotherapy (Unpublished Master’s Thesis). İstanbul Bilgi University, Institute of Social Sciences, İstanbul.
31. Yaya, G. (2016). Alopesi areatada psikanalitik psikosomatik kuramın kavramları ile erken dönem nesne ilişkileri ve narsisizmin araştırılması (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Maltepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
32. Yazgan İnanç, B., & Yerlikaya, E.E. (2012). Kişilik kuramları. Pegem Akademi.
33. Yılmaz, F. (2019). Ataol Behramoğlu şiirleri üzerine analitik bir inceleme (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). İstanbul Aydın Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.