Yabancı Diller Yüksekokullarındaki Öğretim Görevlilerine Göre Yabancılaşma: Bir Olgubilim Çalışması

Niyazi Ağaoğlu; Tuncay Akçadağ

Yabancı Diller Yüksekokullarındaki Öğretim Görevlilerine Göre Yabancılaşma: Bir Olgubilim Çalışması

Öz

Eğitim alanında yabancılaşma üzerine yapılan araştırmalarda akademisyenlerden ziyade genel odağın öğrenciler ve öğretmenler üzerine olduğu gözükmektedir. Bu araştırmanın amacı ise, bazı devlet üniversitelerinin yabancı diller yüksekokullarında görev yapmakta olan öğretim görevlilerine göre yabancılaşmanın ‘güçsüzlük’, ‘anlamsızlık’, ‘normsuzluk’, ‘yalıtılmışlık’ ve ‘kendine yabancılaşma’ boyutları çerçevesinde işe yabancılaşmanın nasıl oluştuğunu ve etkilerini derinlemesine araştırıp ortaya koymaktır. Bu amaç doğrultusunda araştırma, nitel çalışma yöntemlerinden olgubilim (fenomenoloji) deseninde oluşturulmuş olup araştırmanın çalışma grubunu İstanbul’daki bazı devlet üniversitelerinin yabancı diller yüksekokullarında görev yapmakta olan 10 öğretim görevlisi oluşturmaktadır. Çalışma verileri yarı yapılandırılmış görüşme formu aracılığıyla toplanmış olup verilerin analizi ise içerik analiz yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın bulguları kapsamında işe yabancılaşmaya yönelik “karar mekanizmalarına katılım, eski usul uygulamalar, kıdem esaslı kayırmacılık, zoraki görevlendirmeler, yeni fikirlerin ve eleştirilerin dikkate alınmaması, işlerin rutin hale gelmesi, akademik olarak ilerlemede yaşanan zorluklar” bulgularında yoğunlaştığı görülmüştür.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Aiken, M., & Hage, J. (1966). Organization alienation: a comparative analysis. American Sociological Review, 31(4), 497-507. https://doi.org/10.2307/2090773
Arı, A. (2007). Üniversite öğretim elamanlarının sorunları. Manas Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 9(17), 65-74. https://dergipark.org.tr/tr/pub/manassosyal/issue/49948/640088 adresinden erişilmiştir.
Aydın, E., & Özeren, E. (2019). Akademide işe yabancılaşma olgusu: Araştırma görevlileri üzerine nitel bir alan çalışması. Uluslararası İktisadi ve İdari İncelemeler Dergisi, BOR Özel Sayısı, 159-178. doi: 10.18092/ulikidince.518296
Başkale, H. (2016). Nitel araştırmalarda geçerlik, güvenirlik ve örneklem büyüklüğünün belirlenmesi. Dokuz Eylül Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Elektronik Dergisi, 9(1), 23-28. https://dergipark.org.tr/tr/pub/deuhfed/issue/46796/586804 adresinden erişilmiştir.
Bilgin, N. (2014). Sosyal bilimlerde içerik analizi teknikler ve örnek çalışmalar (3. Basım). Ankara: Siyasal Kitabevi.
Blauner, R. (1964). Alienation and freedom. Chicago: University of Chicago Press.
Chilton, M. A., Hardgrave, B. C., & Armstrong, D. J. (2010). Performance and strain levels of it workers engaged in rapidly changing environments. ACM SIGMIS Database, 41(1), 8-35. doi: 10.1145/1719051.1719053
Creswell, J. W. (2013). Qualitative inquiry & research design: Choosing among five approaches (3rd Edition). New York: Sage.

Çetinkaya, U., & Koçyiğit, M. (2021). Öğretmenlerin psikolojik sermaye, örgütsel sessizlik ve örgütsel yabancılaşma düzeylerinin incelenmesi. International Journal of Eurasia Social Sciences (IJOESS), 12(46), 1011-1040. doi: 10.35826/ijoess.3030
Dean, D. (1961). Alienation: Its meaning and measurement. American Sociological Review, 26(5), 753-758. https://doi.org/10.2307/2090204
Doğan, S. (2008). Hegel and Marx on alienation. Yayımlanmamış yüksek lisans tezi. ODTÜ, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara. https://etd.lib.metu.edu.tr/upload/3/12609355/index.pdf adresinden erişilmiştir.
Elma, C. (2003). İlköğretim okulu öğretmenlerinin işe yabancılaşması (Ankara ili örneği). Yayımlanmamış doktora tezi. Ankara Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara. http://hdl.handle.net/20.500.12575/78657 adresinden erişilmiştir.
Erdem, A. R. (2006). Dünyadaki yükseköğretimin değişimi. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, (15), 299-314. https://dergipark.org.tr/tr/pub/susbed/issue/61781/923639 adresinden erişilmiştir.
Erjem, Y. (2005). Eğitimde yabancılaşma olgusu ve öğretmen: Lise öğretmenleri üzerine sosyolojik bir araştırma. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 3(4), 395-417. https://dergipark.org.tr/tr/pub/tebd/issue/26122/275175 adresinden erişilmiştir.
Gider, İ., & Okçu, V. (2021). Eğitim örgütlerinde kayırmacılık ve işe yabancılaşma sorunsalı. Ankara: İksad Yayınevi.
Fidan, N., & Elden, M. (1996). Eğitime giriş. Ankara: Alkım Kitapçılık Yayıncılık.
Fossey, E., Harvey, C., McDermott, F., & Davidson, L. (2002). Understanding and evaluating qualitative research. Australian and New Zealand Journal of Psychiatry, 36(6), 717-732. https://doi.org/10.1046/j.1440-1614.2002.01100.x
Fromm, E. (1955). The sane society. New York: Rinehart.
Johnson, B. L., & Ellett, C. D. (1992). Analyses of school level learning environments: Centralized decision-making, teacher work alienation and organizational effectiveness. Educational Managements, 20(4), 1-42. https://eric.ed.gov/?id=ED368043 adresinden erişilmiştir.
Karatepe, R., İnandı, Y., & Akar Karatepe, D. (2021). Academicians’ views on career barriers and academic alienation. In: Education Quarterly Reviews, 4(2), 152-165. doi: 10.31014/aior.1993.04.02.207
Kesen, M. (2016). Öğretim elemanlarının işe yabancılaşmasının etik liderlik ve demografik değişkenler açısından incelenmesi: Uygulamalı bir çalışma. Akademik Sosyal Araştırmalar Dergisi, 4(22), 118-134. doi: 10.16992/ASOS.1002
Maslow, A. H. (1943). A theory of human motivation. Psychological Review, 50(4), 370–396. https://doi.org/10.1037/h0054346
Mottaz, C. J. (1981), Some determinants of work alienation. The Sociological Quarterly, 22(4), 515-29. https://doi.org/10.1111/j.1533-8525.1981.tb00678.x
Nair, N., & Vohra, N. (2010), An exploration of factors predicting work alienation of knowledge workers. Management Decision, 48(4), 600-615. https://doi.org/10.1108/00251741011041373
Özler, N. D. E., & Dirican, M. (2015). Örgütlerde yabancılaşma ile tükenmişlik sendromu arasındaki ilişkiyi belirlemeye yönelik bir araştırma. Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, (39), 291-310. https://dergipark.org.tr/tr/pub/dpusbe/issue/4781/65920 adresinden erişilmiştir.
Patton, M. (2014). Qualitative research and evaluation methods (4th Edition). Thousand Oaks: Sage.
Petrović, G. (1963). Marx’s theory of alienation. Philosophy and Phenomenological Research, 23(3), 419-426. https://doi.org/10.2307/2105083
Sarros, J. C., Tanewski, G. A., Winter, R. P., Santora, J. C., & Densten, I. L. (2002). Work alienation and organizational leadership. British Journal of Management, 13(4), 285-304. https://doi.org/10.1111/1467-8551.00247
Seeman, M. (1959). On the meaning of alienation. American Sociological Review, 24(6), 783-791. http://dx.doi.org/10.2307/2088565
Serin, M. K., & Korkmaz, İ. (2014). Sınıf öğretmenlerinin hizmet içi eğitim ihtiyaçlarının analizi. Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi, 15(1), 155-169. https://dergipark.org.tr/en/pub/kefad/issue/59467/854523 adresinden erişilmiştir.
Şimşek, M. Ş., Çelik, A., Akgemci, T., & Fettahlıoğlu, T. (2006). Örgütlerde yabancılaşmanın yönetimi araştırması. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, (15), 569-587. https://dergipark.org.tr/tr/pub/susbed/issue/61781/923680 adresinden erişilmiştir.
Tavşancıl, E., & Aslan, E. (2001). Sözel, yazılı ve diğer materyaller için içerik analizi ve uygulama örnekleri. İstanbul: Epsilon Yayınları.
Thomson, W. C., & Wendt, J. C. (1995). Contribution of hardiness and school climate to alienation experienced by student teachers. The Journal of Educational Research, 88(5), 269-274. doi: 10.1080/00220671.1995.9941310
Vavrus, M. (1987). Reconsidering teacher alienation: A critique of teacher burnout in the public schools. The Urban Review, 19(3), 179-188. https://doi.org/10.1007/BF01111878
Yıldırım, A., & Şimşek, H. (2013). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri (9. Basım). Ankara: Seçkin.
Yıldız, S., & Alıcı, D. (2019). Akademisyenliğe yabancılaşma ölçeğinin geliştirilmesi: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. Yükseköğretim Dergisi, 9(1), 49-58. doi: 10.2399/yod.18.028
Yörür, F. (2016). İlk ve ortaokullarda görev yapan öğretmenlerin yabancılaşma ve örgütsel sessizlik algıları arasındaki ilişki (Aydın ili örneği). Yayımlanmamış yüksek lisans tezi. Adnan Menderes Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Aydın. http://adudspace.adu.edu.tr:8080/xmlui/handle/11607/3006 adresinden erişilmiştir.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Alan Eğitimleri

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Niyazi Ağaoğlu ^*
0000-0003-4265-1226
Türkiye

Tuncay Akçadağ
0000-0002-9131-2039
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

31 Temmuz 2023

Gönderilme Tarihi

8 Şubat 2023

Kabul Tarihi

1 Nisan 2023

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2023 Cilt: 4 Sayı: 3

IZ

https://izlik.org/JA59PR84PR

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Ağaoğlu, N., & Akçadağ, T. (2023). Yabancı Diller Yüksekokullarındaki Öğretim Görevlilerine Göre Yabancılaşma: Bir Olgubilim Çalışması. Journal of Sustainable Education Studies, 4(3), 181-195. https://izlik.org/JA59PR84PR

AMA

1.Ağaoğlu N, Akçadağ T. Yabancı Diller Yüksekokullarındaki Öğretim Görevlilerine Göre Yabancılaşma: Bir Olgubilim Çalışması. JSES. 2023;4(3):181-195. https://izlik.org/JA59PR84PR

Chicago

Ağaoğlu, Niyazi, ve Tuncay Akçadağ. 2023. “Yabancı Diller Yüksekokullarındaki Öğretim Görevlilerine Göre Yabancılaşma: Bir Olgubilim Çalışması”. Journal of Sustainable Education Studies 4 (3): 181-95. https://izlik.org/JA59PR84PR.

EndNote

Ağaoğlu N, Akçadağ T (01 Temmuz 2023) Yabancı Diller Yüksekokullarındaki Öğretim Görevlilerine Göre Yabancılaşma: Bir Olgubilim Çalışması. Journal of Sustainable Education Studies 4 3 181–195.

IEEE

[1]N. Ağaoğlu ve T. Akçadağ, “Yabancı Diller Yüksekokullarındaki Öğretim Görevlilerine Göre Yabancılaşma: Bir Olgubilim Çalışması”, JSES, c. 4, sy 3, ss. 181–195, Tem. 2023, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA59PR84PR

ISNAD

Ağaoğlu, Niyazi - Akçadağ, Tuncay. “Yabancı Diller Yüksekokullarındaki Öğretim Görevlilerine Göre Yabancılaşma: Bir Olgubilim Çalışması”. Journal of Sustainable Education Studies 4/3 (01 Temmuz 2023): 181-195. https://izlik.org/JA59PR84PR.

JAMA

1.Ağaoğlu N, Akçadağ T. Yabancı Diller Yüksekokullarındaki Öğretim Görevlilerine Göre Yabancılaşma: Bir Olgubilim Çalışması. JSES. 2023;4:181–195.

MLA

Ağaoğlu, Niyazi, ve Tuncay Akçadağ. “Yabancı Diller Yüksekokullarındaki Öğretim Görevlilerine Göre Yabancılaşma: Bir Olgubilim Çalışması”. Journal of Sustainable Education Studies, c. 4, sy 3, Temmuz 2023, ss. 181-95, https://izlik.org/JA59PR84PR.

Vancouver

1.Niyazi Ağaoğlu, Tuncay Akçadağ. Yabancı Diller Yüksekokullarındaki Öğretim Görevlilerine Göre Yabancılaşma: Bir Olgubilim Çalışması. JSES [Internet]. 01 Temmuz 2023;4(3):181-95. Erişim adresi: https://izlik.org/JA59PR84PR