Hüseyin Topal. Şiî-İmâmî Müfessir Tûsî’nin Tefsirinde Kur’ân İlimleri. Ankara: Akademisyen Kitabevi, 2021.

Genelde Kur’ân ilimlerini özelde ise Şiî merkezli tefsirleri merkeze alan İslâmî literatürle ilgili ilmî portreyi ortaya koymak için çeşitli araştırmalar yapılmaktadır. Bu araştırmalardan biri de Hüseyin Topal tarafından kaleme alınan Şiî-İmâmî Müfessir Tûsî’nin Tefsirinde Kur’ân İlimleri adlı eserdir. Yazar, eserinde, ilk olarak Tibyan’ın yazıldığı arka planı ortaya koyabilmek için Ebû Cafer Tûsî’nin (ö. 460/1067) yaşadığı ilmî-siyasî dönemi, müellifin ilmî-mezhebî yönünü ve tefsirinin genel özelliklerini konu edinmiştir. Bunun akabinde Şiî tefsirde yer alan rivâyet ve dirâyete dayanan Kur’ân ilimleri yaklaşımına yer veren iki ayrı bölüm ele almıştır. Şîa tarihinde Ahbârîlikten Usûlîliğe geçişte mihenk taşı sayılabilecek Tibyan’ı merkeze alan bu çalışma, Ahbârîliğe uygun şekilde rivâyete dayanan Kur’ân ilimlerini ele almakla kalmamış, buna ek olarak Usûlîliğe uygun şekilde dirâyete dayalı Kur’ân ilimlerine de yer vermiştir. Bu açılardan bakıldığında İslâm literatüründe Şîa açısından önemli bir yeri bulunan Tûsî’nin eserini inceleyen yazar, bu alanla ilgili önemli bir boşluğu doldurmaktadır. İslâm literatüründe mühim bir mevki üstlenen Şiî tefsir niteliğindeki Tibyân’ı ve Kur’ân ilimlerini aydınlatması bakımından önemli olan bu eseri tanıtıp incelemenin faydalı olacağını ummaktayız.

Various researches are carried out in order to reveal the scientific portrait of Islamic literature, which focuses on Qur'anic sciences in general and Shiite-centered commentaries in particular. One of these studies is the work titled Qur'anic Sciences in the Tafsir of Shiite-Imāmī Mufassir Tūsī, written by Hüseyin Topal. In his work, the author dealt with the scientific-political period of Abu Jafer Tūsī (d. 460/1067), the scientific- sectarian aspect of the author, and the general characteristics of his commentary, to reveal the background on which Tibyān was written. Subsequently, two separate chapters, which include the approach to the Qur'anic sciences based on narration and wisdom in Shiite tafsir, have been dealt with. This study, which centers on Tibyān, which can be considered as the cornerstone of the transition from Ahbarism to Usûlism in the history of Shia, not only deals with the Qur'anic sciences based on narration following Ahbarism but also includes Qur'anic sciences based on wisdom by methodology. From these perspectives, the author, examining the work of Tusi, which has an important place in Islamic literature in terms of Shia, fills an important gap in this field. We hope that it will be useful to introduce and analyze this work, which is important in terms of enlightening the Shiite tafsir Tibyān and Qur'anic sciences, which has an important place in the Islamic literature, in our study, which we will deal with within the framework of promotion and evaluation.