Şiî-Sünnî İmamet-Siyaset Tartışmaları Bağlamında Hz. Âişe (el-Hillî-İbn Teymiyye Örneği)
Öz
Müslümanlar arasında ilk halifenin seçimi meselesiyle başlayan siyasî tartışmalar, zamanla itikadî alana kadar ulaşmış ve çeşitli mezhepleri doğurmuştur. Şiî-Sünni ayrışmasının ana sebebi imamet problemidir. Şîa ve Ehl-i Sünnet arasında Hz. Osman’ın şehid edilmesi ve Hz. Ali’nin hilafete geçmesi sonrasında yaşanan Cemel ve Sıffin vakaları ile bu vakalarda etkin rol oynayan şahıslar üzerinde ciddi tartışmalar yaşanmış ve yaşanmaya devam etmektedir. Cemel vakasının en önemli figürlerinden birisi Hz. Âişe’dir. Şiî ve Sünni geleneğin güçlü temsilcilerinden İbn Mutahhar el-Hillî ve İbn Teymiyye arasında yaşanan mezhepsel münakaşalarda Hz. Âişe de söz konusu olmuştur. Çalışmamızda her iki âlimin Hz. Âişe ile ilgili görüşlerine yer verilecektir. Onların bu konudaki görüşlerinin incelenmesi mezhepsel yönelimlerin, önemli tarihi şahsiyetler hakkındaki tarihsel verilerin anlaşılması ve yorumlanmasını nasıl olumsuz yönde etkilediğini göstermesi bakımından önemlidir.
Anahtar Kelimeler
Allame el-Hillî,İbn Teymiyye,Şia,Ehl-i Sünnet,İmamet,Hz. Aişe
References
- Ahmetoğlu, Şahin. “İslâm Mezhepleri Tarihi’nde Karizmatik Liderlik Anlayışı: Hz. Ali Örneği”. Milel ve Nihal Dergisi 7 (3). İstanbul, 2010, ss.167-188.
- Âmidî, Seyfuddîn Ebi’l-Hasan Ali b. Muhammed Salim (ö. 631/1233). Ebkâru’l-Efkâr fî Usûlu’d-Dîn. thk. Ahmed Ferîd el-Mezîdî. 3 Cilt. Beyrut: Dâru’l-Kütübi’l-İlmiyye, 2002.
- Akkoyunlu, İsmail. İbn Teymiyye’nin Şia’ya Reddiyesi. Ankara: Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Doktora Tezi, 2017.
- Aycan, İrfan-Söylemez, Mahfuz. İdeolojik Tarih Okumaları. Ankara: Ankara Okulu Yayınları, 2002.
- Bağdâdî, Ebû Mansur Abdülkâhir b. Tahir. Kitâbu Usûlu’d-Dîn. İstanbul: Matbaatu’d-Devle, 1928.
- Bahrânî, Yusuf b. Ahmed b. İbrahim ed-Dirâzî. Lü’lüü’l-Bahreyn. nşr. Muhammed Sâdık. Lübnan: Bahrululûm, 1406.
- Buhârî, Muhammed b. İsmail. Sahîh. Kâhire: Dâru İbn Hazm, 2008/1429.
- Cürcânî, Seyyid Şerif Ali b. Muhammed. Şerhu’l-Mevâkıf. thk. Mahmud Ömer ed-Dimyâtî. 8 Cilt. Beyrut: Dâru’l-Kütübü’l-İlmiyye, 2012.
- Cüveynî, İmâmu’l-Haremeyn. el-İrşâd ilâ Kavâtı’ı’l-Edille fî Usûli’l-İ’tikâd. thk. Ahmed Abdurrahîm es-Sayih ve Tevfîk Ali Vehbe. Kahire: Mektebetü’s-Sekafeti’d-Dinîyye, 2009.
- Eryiğit, Adem. İbn Teymiyye’de Siyaset Nazariyesi. Ankara: Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Doktora Tezi, 2018.