Ahmad Kasravi’s Views within the Context of Modern Shiism Criticism and the Pakdiniyan Movement
Abstract
Ahmad Kasravi, one of important thinkers of Iran in the first half of the 20th cen-tury, is one of the scientists searched the solutions of the problems of that period he lived. He stepped into the political and social life with Constitutional Revolution and he witnessed the cases centered in Tabriz. Being a government official of him in different regions in Iran caused getting to know the society closely. His work includes different areas such as political, social, philology, religion, sect, culture, history and folkway. In addition, he started his activity with publishing magazines and newspapers and he wrote his works criticizing sectarian and religious issues. In particular, his research on Shiism, thoughts about the occurrence of this sect and sometimes his interrogator and judgmental statements about its view points targeted him. The Shia ulama reacted harshly against his criticism and declared him an infidel and apostate. In our research, Ahmad Kasravi’s life, works, religious, sectarian, political and social views will be discussed, The Pâkdînîyan movement that he leaded will be reviewed and the criticisms about him will be revealed using original sources.
Keywords
Ahmad Kasravî
,
Iran
,
Religion
,
Islam
,
Shia
,
Pâkdînîyan Movement
Modern Dönem Şiîlik Eleştirileri Bağlamında Ahmed Kesrevî’nin Görüşleri ve Pâkdinîyân Hareketi
Öz
20. yüzyılın ilk yarısında İran’ın önemli düşünürlerinden biri olan Ahmed Kesrevî, yaşadığı dönemin sorunlarına çözüm arayışına girmiş bilginlerdendir. Siyasi ve içtimaî hayata Meşrutiyet Devrimi ile birlikte adım atmış, Tebriz merkezli birçok önemli olaya şahit olmuştur. Onun İran’ın farklı bölgelerinde devlet memurluğu yapması, toplumu daha yakından tanımasına sebep olmuştur. Kesrevî’nin çalışma-ları siyasi, içtimai, filoloji, din, mezhep, kültür, tarih ve örf gibi çeşitli alanları içer-mektedir. Bununla birlikte Kesrevî, faaliyetlerine dergi ve gazete neşrederek başla-mış, dinî ve mezhebî konularda tenkidî yönüyle öne çıkan eserler kaleme almıştır. Özellikle Şiîlik üzerine yaptığı çalışmalar, bu fırkanın ortaya çıkışı ve görüşleriyle ilgili sorgulayıcı ve bazen de yargılayıcı açıklamalarda bulunması onu hedef hâline getirmiştir. Şiî ulema, Kesrevî’nin sert eleştirilerine karşı büyük bir tepki göstermiş, onu kâfir ve mürted ilan etmiştir. Çalışmamızda Ahmed Kesrevî’nin hayatı, eserleri, dinî, mezhebî, siyasi ve içtimaî görüşleri ele alınacak, kurmuş olduğu Pâkdînîyân hareketi incelenecek, kendisine yöneltilen eleştiriler orijinal kaynaklardan yararlanıla-rak açıklığa kavuşturulacaktır.
Anahtar Kelimeler
Ahmed Kesrevî
,
İran
,
Din
,
İslâm
,
Şiilik
,
Pâkdinîyân Hareketi