VARDİYALI (POSTALAR HALİNDE) ÇALIŞANLARIN TOPLUMSAL CİNSİYET ALGILARI: SAKARYA İLİ ÖRNEĞİ
Abstract
Biyolojik cinsiyetleri gereği kadınlar ve erkekler birbirinden farklıdır. Bu durum doğal bir süreci ifade etmektedir. Ancak biyolojik cinsiyetleri gereği kadınlara ve erkeklere yüklenen özellikler ve roller, toplumsal cinsiyet kavramının doğmasına neden olmuştur. Bu durum ise doğal olmayan bir süreci ifade etmektedir. Biyolojik cinsiyetin toplumsal cinsiyete dönüşmesi, toplumsal yaşamın özel alan ve kamusal alan olarak ayrılması ve özel alanın kadın merkezli olarak tanımlanmasından kaynaklanmıştır. Bu nedenle de toplumsal cinsiyet eşitsizlikleri meydana gelmiştir. Toplumsal cinsiyet eşitsizliği, toplumsal yaşamın kamusal alan ve özel alan olarak ayrılması sonucunda bireylerin; fırsatlardan, kaynaklardan, hizmetlerden, haklardan tamamen eşit biçimde yararlanamamasıdır. Bu çalışmanın amacı, vardiyalı çalışanların maruz kaldıkları toplumsal cinsiyet eşitsizliği sorunlarının neler olduğunu tespit etmektir. Aynı zamanda vardiyalı çalışanların toplumsal cinsiyet algılarını belirlemek de çalışmanın diğer amacını oluşturmaktadır. Bu iki amaç doğrultusunda, Sakarya ilinde gıda sektöründe aynı iş yerinde vardiyalı çalışan, evli, çocuğu olan, 10 kadın ve 10 erkek olmak üzere toplamda 20 işçiyle yarı yapılandırılmış derinlemesine görüşme (mülakat) tekniği kullanılmıştır. Görüşme sonuçlarından elde edilen verilen çözümlenebilmesi için ise içerik analizi yöntemi kullanılmıştır. İçerik analiz yöntemi aracılığıyla benzer ve farklı cevaplar temalar oluşturularak bir değerlendirme yapılmıştır.
Keywords
Biyolojik Cinsiyet, Toplumsal Cinsiyet, Toplumsal Cinsiyet Eşitsizliği, Vardiyalı Çalışanlar, Sakarya
References
- Akkaş, İ. (2019). Cinsiyet ve Toplumsal Cinsiyet Kavramları Çerçevesinde Ortaya Çıkan Toplumsal Cinsiyet Ayrımcılığı. Ekev Akademi Dergisi, 23(77), 97-118.
- Akyol Güner, T. (2010). Çalışma Yaşamında Vardiya Çalışması ve Uyku ile İlgili Özelliklerin Değerlendirilmesi. (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Zonguldak Karaelmas Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Zonguldak.
- Aras, G., Belek, U., Erdem Tuzlukaya, Ş., Ertung, C., Gültekin, L., & Güneş, G., … Yıldırım, P. (2013). Toplumsal Cinsiyet ve Yansımaları. (L. Gültekin , G. Güneş, C. Ertung, & A. Şimşek, Ed.) Ankara: Atılım Üniversitesi Yayınları.
- Başfırıncı, Ç., Ergül, B., & Özgüden, B. (2018). İzleyici Gözünden Toplumsal Cinsiyete Meydan Okuyan Reklamlar. Uluslararası İktisadi ve İdari İncelemeler Dergisi(20), 199-216.
- Bingöl, O. (2014). Toplumsal Cinsiyet Olgusu ve Türkiye’de Kadınlık. Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi Sosyal ve Ekonomik Araştırmalar Dergisi, 16(Özel Sayı 1), 108-114.
- Buğra, A. (2015). Sosyal Politika ve Toplumsal Cinsiyet Çalışmaları: Verimli Bir Birliktelik. 2000’ler Türkiye’sinde Sosyal Politika ve Toplumsal Cinsiyet, (Derleyenler: Saniye Dedeoğlu-Adem Yavuz Elveren, Ankara: İmge Kitabevi Yayınları.
- Butler, J. (2008). Cinsiyet Belası, Feminizm ve Kimliğin Altüst Edilmesi. (B. Ertür, Çev.) İstanbul: Metis Yayınları.
- Cantek, F. (2011). Mutfakta Pişer, İnternete de Düşer: Yemek Blogları Kadınlara Neler Vaad Ediyor? Kültür ve İletişim Dergisi, 14(1), 9-39.
- Demirbilek, T. (2004). Vardiyalı Çalışmanın Kadının Aile ve Sosyal Yaşamına Etkisi. Selçuk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Sosyal ve Ekonomik Araştırmalar Dergisi, 4(7), 77-98.
- Eke, H., & Odabaşı, M. (1981). Kapasite Kullanımı Açısından Vardiya Düzeni. Ankara: MPM Yayınevi.
