Research Article

Avrupa Birliği’nde Yapay Zekâ Stratejilerinin Analizi: Almanya, Fransa ve İtalya Örnekleri

Volume: 14 Number: 3 December 29, 2025
TR EN

Avrupa Birliği’nde Yapay Zekâ Stratejilerinin Analizi: Almanya, Fransa ve İtalya Örnekleri

Abstract

Matematik, bilgisayar, sinirbilimi, istatistik gibi disiplinlerdeki ilerlemelerin bilgisayar bilimindeki gelişmelere entegrasyonu, insan aklının işleyişinin matematiksel modellerle açıklanabileceği fikrini somutlaştırmış ve yapay zekâ ve yapay zekâ teknolojilerinin ortaya çıkmasını sağlamıştır. Yapay zekâ teknolojilerinin, kendilerine sunulan veri girdilerinden öğrenilen örüntüleri genelleştirerek yeni çıktılar üretebilme kapasitesi, yaşamın tüm alanlarına etki ederek bireyleri, kurumları, ekonomik ve politik sistemleri yeniden şekillendiren çok boyutlu bir dönüşüm sürecini başlatmıştır. Bu bağlamda, yapay zekâ ve yapay zekâ teknolojileri, küresel güç dengeleri ve rekabet dinamikleri üzerinde belirleyici bir stratejik unsur haline gelmiştir. Bu çerçevede, Avrupa Birliği, küresel rekabet gücünü koruyabilmek amacıyla yapay zekâ alanında stratejiler belirlemiştir. Bu çalışma, küresel bir aktör olan Avrupa Birliği'nin yapay zekâ stratejilerini inceleyerek, Avrupa Birliği'nin yapay zekâ alanındaki etkinliğini, vizyonunu ve gelecek perspektifini anlamayı amaçlamaktadır. Çalışmaya, Almanya, Fransa ve İtalya ülkelerinin ulusal yapay zekâ stratejileri de dahil edilmiştir. Avrupa Birliği’nin hem kurucu üyeleri hem de Birlik‘in en büyük üç ekonomisini oluşturan bu ülkeler, dünyanın en ileri sanayileşmiş ülkelerini bir araya getiren G8/G7 platformunun da aktif ve belirleyici üyeleridir. Bu çift yönlü konumları ile hem Avrupa Birliği’nin gelecekteki rekabet gücü belirleme hem de küresel pazarları, düzenleyici çerçeveleri etkileme ve uluslararası iş birliklerini yönlendirme kapasitesine sahiptir. Çalışma, Avrupa Birliği ve ilgili ülkelerin yapay zekâ alanında yayınlamış olduğu resmi strateji belgeleri, yasal düzenlemeleri ve bu belgelerde öngörülen girişimleri doğrultusunda, Avrupa Birliği’nin yapay zekâ politikalarının temel dinamiklerini ortaya koymayı hedeflemektedir. Sonuç olarak, Avrupa Birliği yapay zekâ stratejileri ile küresel rekabet gücünü korumayı ve yapay zekanın düzenleyici çerçevesini oluşturarak etik, güvenli ve insan merkezli bir dijital dönüşüm gerçekleştirmeyi hedeflemektedir.

Keywords

Yapay Zekâ, Avrupa Birliği, Almanya, Fransa, İtalya

References

  1. Almanya Federal Hükümeti. (2018, 15 Kasım). AI – A brand for Germany. https://www.bundesregierung.de/breg-en/service/archive/ai-a-brand-for-germany-1551432
  2. Almanya Federal Hükümeti. (2019, 15 Kasım). Zwischenbericht: Ein Jahr KI-Strategie. https://www.bmwk.de/Redaktion/DE/Downloads/XYZ/zwischenbericht-ein-jahr-ki-strategie.pdf
  3. Almanya Federal Hükümeti. (2020). Artificial ıntelligence strategy of the german federal government. https://www.ki-strategie-deutschland.de/files/downloads/Fortschreibung_KI-Strategie_engl.pdf?utm_source
  4. Avrupa Komisyonu. (2018, 25 Nisan). Communication from the Commission: Artificial intelligence for Europe. https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/?uri=COM:2018:237:FIN
  5. Avrupa Komisyonu. (2018, 7 Aralık). Coordinated plan on artificial intelligence. https://op.europa.eu/en/publication-detail/-/publication/a3b87099-4968-11e8-be1d-01aa75ed71a1/language-en?utm_source
  6. Avrupa Komisyonu. (2019, 8 Nisan). Ethics guidelines for trustworthy AI. https://digital-strategy.ec.europa.eu/en/library/ethics-guidelines-trustworthy-ai
  7. Avrupa Komisyonu. (2020, 19 Şubat). White paper on artificial intelligence: A European approach to excellence and trust. https://commission.europa.eu/document/d2ec4039-c5be-423a-81ef-b9e44e79825b_en
  8. Avrupa Komisyonu. (2021, 21 Nisan). Coordinated plan on artificial intelligence: 2021 review. https://digital-strategy.ec.europa.eu/en/library/coordinated-plan-artificial-intelligence-2021-review
  9. Avrupa Komisyonu. (2021, 21 Nisan). Proposal for a regulation of the European Parliament and of the Council laying down harmonised rules on artificial intelligence (Artificial Intelligence Act) and amending certain Union legislative acts. https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/?uri=celex%3A52021PC0206
  10. Avrupa Komisyonu. (2021, 29 Ekim). AI Watch: Defining artificial intelligence 2.0. https://publications.jrc.ec.europa.eu/repository/handle/JRC126426
APA
Eser, G. N., & Saatçioğlu, C. (2025). Avrupa Birliği’nde Yapay Zekâ Stratejilerinin Analizi: Almanya, Fransa ve İtalya Örnekleri. Sakarya Üniversitesi İktisat Dergisi, 14(3), 319-344. https://doi.org/10.37460/sid.1820125
AMA
1.Eser GN, Saatçioğlu C. Avrupa Birliği’nde Yapay Zekâ Stratejilerinin Analizi: Almanya, Fransa ve İtalya Örnekleri. Sakarya Üniversitesi İktisat Dergisi. 2025;14(3):319-344. doi:10.37460/sid.1820125
Chicago
Eser, Gizem Nur, and Cem Saatçioğlu. 2025. “Avrupa Birliği’nde Yapay Zekâ Stratejilerinin Analizi: Almanya, Fransa Ve İtalya Örnekleri”. Sakarya Üniversitesi İktisat Dergisi 14 (3): 319-44. https://doi.org/10.37460/sid.1820125.
EndNote
Eser GN, Saatçioğlu C (December 1, 2025) Avrupa Birliği’nde Yapay Zekâ Stratejilerinin Analizi: Almanya, Fransa ve İtalya Örnekleri. Sakarya Üniversitesi İktisat Dergisi 14 3 319–344.
IEEE
[1]G. N. Eser and C. Saatçioğlu, “Avrupa Birliği’nde Yapay Zekâ Stratejilerinin Analizi: Almanya, Fransa ve İtalya Örnekleri”, Sakarya Üniversitesi İktisat Dergisi, vol. 14, no. 3, pp. 319–344, Dec. 2025, doi: 10.37460/sid.1820125.
ISNAD
Eser, Gizem Nur - Saatçioğlu, Cem. “Avrupa Birliği’nde Yapay Zekâ Stratejilerinin Analizi: Almanya, Fransa Ve İtalya Örnekleri”. Sakarya Üniversitesi İktisat Dergisi 14/3 (December 1, 2025): 319-344. https://doi.org/10.37460/sid.1820125.
JAMA
1.Eser GN, Saatçioğlu C. Avrupa Birliği’nde Yapay Zekâ Stratejilerinin Analizi: Almanya, Fransa ve İtalya Örnekleri. Sakarya Üniversitesi İktisat Dergisi. 2025;14:319–344.
MLA
Eser, Gizem Nur, and Cem Saatçioğlu. “Avrupa Birliği’nde Yapay Zekâ Stratejilerinin Analizi: Almanya, Fransa Ve İtalya Örnekleri”. Sakarya Üniversitesi İktisat Dergisi, vol. 14, no. 3, Dec. 2025, pp. 319-44, doi:10.37460/sid.1820125.
Vancouver
1.Gizem Nur Eser, Cem Saatçioğlu. Avrupa Birliği’nde Yapay Zekâ Stratejilerinin Analizi: Almanya, Fransa ve İtalya Örnekleri. Sakarya Üniversitesi İktisat Dergisi. 2025 Dec. 1;14(3):319-44. doi:10.37460/sid.1820125