Research Article

Post-Fotoğraf ve Arayüz Estetiği: Google Sokak Görünümü’nde Biyopolitik Görünürlük ve Sanatsal Karşı-Gözetim

Number: 11 September 30, 2026
TR EN

Post-Fotoğraf ve Arayüz Estetiği: Google Sokak Görünümü’nde Biyopolitik Görünürlük ve Sanatsal Karşı-Gözetim

Abstract

Bu çalışma, Google Sokak Görünümü’nü post-fotoğraf, arayüz estetiği, biyopolitik görünürlük ve karşı-gözetim kavramları çerçevesinde incelemektedir. Araştırmanın amacı, platformun teknik ve arayüzsel işleyişinin fotografik imgenin üretim, dolaşım ve anlamlandırılma koşullarını nasıl dönüştürdüğünü ve çağdaş sanatçıların bu işleyişe hangi estetik müdahalelerle karşılık verdiğini ortaya koymaktır. Nitel araştırma yaklaşımıyla hazırlanan çalışmada, Jon Rafman’ın Nine Eyes of Google Street View, Doug Rickard’ın A New American Picture, Michael Wolf’un Interface ve Paolo Cirio’nun Street Ghosts projeleri karşılaştırmalı olarak ele alınmıştır. Projeler, amaçlı örnekleme kapsamında ölçüt örnekleme yöntemiyle belirlenmiştir. Sanatçı metinleri, resmî proje sayfaları, kurumsal sergi kayıtları, eser görselleri ve ilgili literatür veri kaynağı olarak kullanılmıştır. Çözümleme birimini oluşturan proje bütünlerinden seçilen temsilî görseller ayrıntılı biçimde incelenmiştir. İnceleme teknik-arayüzsel işleyiş, sanatsal müdahale stratejisi ve biyopolitik görünürlük olmak üzere üç başlık üzerinden yürütülmüştür. Bulgular, Google Sokak Görünümü’nün kentsel çevreyi kaydeden bir sistemden daha kapsamlı bir yapı kurduğunu, görünürlüğü standartlaştırdığını, bedenleri anonimleştirdiğini, mekânı veri katmanlarına ayırdığını ve kullanıcı hareketini arayüz komutlarıyla yönlendirdiğini göstermektedir. Rafman ve Rickard, platform arşivini seçme ve yeniden kadrajlama yoluyla dönüştürürken; Wolf, görüntünün arayüz ve yazılım izlerini belirginleştirmekte, Cirio ise dijital olarak kaydedilmiş bedenleri fiziksel konumlarına geri taşımaktadır. Karşılaştırma, dört projenin aynı görüntü kaynağından hareket etmesine rağmen farklı estetik ve etik sonuçlar ürettiğini ortaya koymuştur. Sanatçıların gözetim görüntülerini yeniden dolaşıma sokması rıza, temsil ve dezavantajlı öznelerin görünürlüğü açısından tartışmalı bir alan yaratmaktadır. Sonuç olarak, Google Sokak Görünümü, post-fotoğraf çağında imgenin anlamını arayüz, veri altyapısı ve dolaşım koşulları içinde kuran biyopolitik bir görsel sistem olarak değerlendirilmiştir. Karşılaştırmalı yapı, sanatçıların müdahale düzeyleri ile etik sorumlulukları arasındaki farklılıkları da görünür kılmaktadır.

Keywords

References

  1. Anguelov, D., Dulong, C., Filip, D., Frueh, C., Lafon, S., Lyon, R., Ogale, A., Vincent, L., & Weaver, J. (2010). Google Street View: Capturing the world at street level. Computer, 43(6), 32-38. https://doi.org/10.1109/MC.2010.170
  2. Batchen, G. (2001). Each wild idea: Writing, photography, history. The MIT Press.
  3. Bate, D. (2014). The emancipation of photography. In A. Moschovi, C. McKay, & A. Plouviez (Eds.), The versatile image: Photography, digital technologies and the internet (pp. 37-51). Leuven University Press.
  4. Chéroux, C., Fontcuberta, J., Kessels, E., Parr, M., & Schmid, J. (Eds.). (2013). From here on: Post-photography in the age of the internet and the mobile phone. Arts Santa Mònica.
  5. Deleuze, G. (1992). Postscript on the societies of control. October, 59, 3-7.
  6. Farocki, H. (2004). Phantom images. Public, 29, 12-22. https://public.journals.yorku.ca/index.php/public/article/view/30354
  7. Foucault, M. (2007). Cinselliğin tarihi (H. U. Tanrıöver, Çev.). Ayrıntı Yayınları.
  8. Frome, A., Cheung, G., Abdulkader, A., Zennaro, M., Wu, B., Bissacco, A., Adam, H., Neven, H., & Vincent, L. (2009). Large-scale privacy protection in Google Street View. In 2009 IEEE 12th International Conference on Computer Vision (pp. 2373-2380). IEEE. https://doi.org/10.1109/ICCV.2009.5459413

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Photography, Video and Lens-Based Practice

Journal Section

Research Article

Publication Date

September 30, 2026

Submission Date

July 9, 2026

Acceptance Date

August 26, 2026

Published in Issue

Year 2026 Number: 11

APA
Demircan, Ö. (2026). Post-Fotoğraf ve Arayüz Estetiği: Google Sokak Görünümü’nde Biyopolitik Görünürlük ve Sanatsal Karşı-Gözetim. Sanat Ve İkonografi Dergisi, 11, 32-39. https://doi.org/10.62425/sidd.1990726
AMA
1.Demircan Ö. Post-Fotoğraf ve Arayüz Estetiği: Google Sokak Görünümü’nde Biyopolitik Görünürlük ve Sanatsal Karşı-Gözetim. Journal of Art and Iconography. 2026;(11):32-39. doi:10.62425/sidd.1990726
Chicago
Demircan, Özlem. 2026. “Post-Fotoğraf Ve Arayüz Estetiği: Google Sokak Görünümü’nde Biyopolitik Görünürlük Ve Sanatsal Karşı-Gözetim”. Sanat Ve İkonografi Dergisi, nos. 11: 32-39. https://doi.org/10.62425/sidd.1990726.
EndNote
Demircan Ö (September 1, 2026) Post-Fotoğraf ve Arayüz Estetiği: Google Sokak Görünümü’nde Biyopolitik Görünürlük ve Sanatsal Karşı-Gözetim. Sanat ve İkonografi Dergisi 11 32–39.
IEEE
[1]Ö. Demircan, “Post-Fotoğraf ve Arayüz Estetiği: Google Sokak Görünümü’nde Biyopolitik Görünürlük ve Sanatsal Karşı-Gözetim”, Journal of Art and Iconography, no. 11, pp. 32–39, Sept. 2026, doi: 10.62425/sidd.1990726.
ISNAD
Demircan, Özlem. “Post-Fotoğraf Ve Arayüz Estetiği: Google Sokak Görünümü’nde Biyopolitik Görünürlük Ve Sanatsal Karşı-Gözetim”. Sanat ve İkonografi Dergisi. 11 (September 1, 2026): 32-39. https://doi.org/10.62425/sidd.1990726.
JAMA
1.Demircan Ö. Post-Fotoğraf ve Arayüz Estetiği: Google Sokak Görünümü’nde Biyopolitik Görünürlük ve Sanatsal Karşı-Gözetim. Journal of Art and Iconography. 2026;:32–39.
MLA
Demircan, Özlem. “Post-Fotoğraf Ve Arayüz Estetiği: Google Sokak Görünümü’nde Biyopolitik Görünürlük Ve Sanatsal Karşı-Gözetim”. Sanat Ve İkonografi Dergisi, no. 11, Sept. 2026, pp. 32-39, doi:10.62425/sidd.1990726.
Vancouver
1.Özlem Demircan. Post-Fotoğraf ve Arayüz Estetiği: Google Sokak Görünümü’nde Biyopolitik Görünürlük ve Sanatsal Karşı-Gözetim. Journal of Art and Iconography. 2026 Sep. 1;(11):32-9. doi:10.62425/sidd.1990726

 32904 2974332903

Journal of Art and Iconography  is licensed under a Creative Commons Attribution NonCommercial 4.0 International License.

26107