Post-Fotoğraf ve Arayüz Estetiği: Google Sokak Görünümü’nde Biyopolitik Görünürlük ve Sanatsal Karşı-Gözetim

Öz

Bu çalışma, Google Sokak Görünümü’nü post-fotoğraf, arayüz estetiği, biyopolitik görünürlük ve karşı-gözetim kavramları çerçevesinde incelemektedir. Araştırmanın amacı, platformun teknik ve arayüzsel işleyişinin fotografik imgenin üretim, dolaşım ve anlamlandırılma koşullarını nasıl dönüştürdüğünü ve çağdaş sanatçıların bu işleyişe hangi estetik müdahalelerle karşılık verdiğini ortaya koymaktır. Nitel araştırma yaklaşımıyla hazırlanan çalışmada, Jon Rafman’ın Nine Eyes of Google Street View, Doug Rickard’ın A New American Picture, Michael Wolf’un Interface ve Paolo Cirio’nun Street Ghosts projeleri karşılaştırmalı olarak ele alınmıştır. Projeler, amaçlı örnekleme kapsamında ölçüt örnekleme yöntemiyle belirlenmiştir. Sanatçı metinleri, resmî proje sayfaları, kurumsal sergi kayıtları, eser görselleri ve ilgili literatür veri kaynağı olarak kullanılmıştır. Çözümleme birimini oluşturan proje bütünlerinden seçilen temsilî görseller ayrıntılı biçimde incelenmiştir. İnceleme teknik-arayüzsel işleyiş, sanatsal müdahale stratejisi ve biyopolitik görünürlük olmak üzere üç başlık üzerinden yürütülmüştür. Bulgular, Google Sokak Görünümü’nün kentsel çevreyi kaydeden bir sistemden daha kapsamlı bir yapı kurduğunu, görünürlüğü standartlaştırdığını, bedenleri anonimleştirdiğini, mekânı veri katmanlarına ayırdığını ve kullanıcı hareketini arayüz komutlarıyla yönlendirdiğini göstermektedir. Rafman ve Rickard, platform arşivini seçme ve yeniden kadrajlama yoluyla dönüştürürken; Wolf, görüntünün arayüz ve yazılım izlerini belirginleştirmekte, Cirio ise dijital olarak kaydedilmiş bedenleri fiziksel konumlarına geri taşımaktadır. Karşılaştırma, dört projenin aynı görüntü kaynağından hareket etmesine rağmen farklı estetik ve etik sonuçlar ürettiğini ortaya koymuştur. Sanatçıların gözetim görüntülerini yeniden dolaşıma sokması rıza, temsil ve dezavantajlı öznelerin görünürlüğü açısından tartışmalı bir alan yaratmaktadır. Sonuç olarak, Google Sokak Görünümü, post-fotoğraf çağında imgenin anlamını arayüz, veri altyapısı ve dolaşım koşulları içinde kuran biyopolitik bir görsel sistem olarak değerlendirilmiştir. Karşılaştırmalı yapı, sanatçıların müdahale düzeyleri ile etik sorumlulukları arasındaki farklılıkları da görünür kılmaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Post-fotoğraf
• arayüz estetiği
• biyopolitik görünürlük
• Google Sokak Görünümü
• karşı-gözetim
• çağdaş sanat

Post-Photography and Interface Aesthetics: Biopolitical Visibility and Artistic Counter-Surveillance in Google Street View

Öz

This study examines Google Street View through the conceptual frameworks of post-photography, interface aesthetics, biopolitical visibility, and counter-surveillance. It aims to reveal how the platform’s technical and interface-based operations transform the conditions under which photographic images are produced, circulated, and interpreted, as well as the aesthetic interventions through which contemporary artists respond to these operations. Employing a qualitative research approach, the study comparatively analyses Jon Rafman’s Nine Eyes of Google Street View, Doug Rickard’s A New American Picture, Michael Wolf’s Interface, and Paolo Cirio’s Street Ghosts. The projects were selected through criterion sampling as part of a purposive sampling strategy. Artists’ statements, official project websites, institutional exhibition records, images of the artworks, and relevant scholarly literature were used as data sources. Representative images selected from the projects, which constituted the units of analysis, were examined in detail. The analysis was conducted under three main categories: technical and interface-based operations, strategies of artistic intervention, and biopolitical visibility. The findings demonstrate that Google Street View constitutes more than a system for recording urban environments: it standardizes visibility, anonymizes bodies, divides space into layers of data, and directs user movement through interface commands. While Rafman and Rickard transform the platform’s archive through selection and reframing, Wolf foregrounds the traces of the interface and software embedded in the image, and Cirio relocates digitally recorded bodies to their original physical locations. The comparison reveals that, although all four projects draw on the same image source, they produce distinct aesthetic and ethical outcomes. The recirculation of surveillance imagery by artists creates a contested field concerning consent, representation, and the visibility of disadvantaged subjects. In conclusion, Google Street View is evaluated as a biopolitical visual system that constructs the meaning of the image through interfaces, data infrastructures, and circulation conditions in the post-photographic era. The comparative framework also makes visible the differences between the artists’ levels of intervention and their corresponding ethical responsibilities.

Anahtar Kelimeler

• Post-photography
• interface aesthetics
• biopolitical visibility
• Google Street View
• counter-surveillance
• contemporary art

Kaynakça

1. Anguelov, D., Dulong, C., Filip, D., Frueh, C., Lafon, S., Lyon, R., Ogale, A., Vincent, L., & Weaver, J. (2010). Google Street View: Capturing the world at street level. Computer, 43(6), 32-38. https://doi.org/10.1109/MC.2010.170
2. Batchen, G. (2001). Each wild idea: Writing, photography, history. The MIT Press.
3. Bate, D. (2014). The emancipation of photography. In A. Moschovi, C. McKay, & A. Plouviez (Eds.), The versatile image: Photography, digital technologies and the internet (pp. 37-51). Leuven University Press.
4. Chéroux, C., Fontcuberta, J., Kessels, E., Parr, M., & Schmid, J. (Eds.). (2013). From here on: Post-photography in the age of the internet and the mobile phone. Arts Santa Mònica.
5. Deleuze, G. (1992). Postscript on the societies of control. October, 59, 3-7.
6. Farocki, H. (2004). Phantom images. Public, 29, 12-22. https://public.journals.yorku.ca/index.php/public/article/view/30354
7. Foucault, M. (2007). Cinselliğin tarihi (H. U. Tanrıöver, Çev.). Ayrıntı Yayınları.
8. Frome, A., Cheung, G., Abdulkader, A., Zennaro, M., Wu, B., Bissacco, A., Adam, H., Neven, H., & Vincent, L. (2009). Large-scale privacy protection in Google Street View. In 2009 IEEE 12th International Conference on Computer Vision (pp. 2373-2380). IEEE. https://doi.org/10.1109/ICCV.2009.5459413

9. Göktan, M. Ç. (2026). Evsizleri konu alan fotoğraf projeleri üzerine bir inceleme. Art and Interpretation, 47, 33-46. https://doi.org/10.47571/sanatyorum.1640998
10. Haggerty, K. D., & Ericson, R. V. (2000). The surveillant assemblage. The British Journal of Sociology, 51(4), 605- 622. https://doi.org/10.1080/00071310020015280
11. Hoelzl, I., & Marie, R. (2014). Google Street View: Navigating the operative image. Visual Studies, 29(3), 261-271. https://doi.org/10.1080/1472586X.2014.941559
12. Manovich, L. (2002). The language of new media. The MIT Press.
13. Mann, S., Nolan, J., & Wellman, B. (2002). Sousveillance: Inventing and using wearable computing devices for data collection in surveillance environments. Surveillance & Society, 1(3), 331-355. https://doi.org/10.24908/ss.v1i3.3344
14. Mitchell, W. J. (1992). The reconfigured eye: Visual truth in the post-photographic era. The MIT Press.
15. Moser, G. (2011). Exhaustive images: Surveillance, sovereignty, and subjectivity in Google Maps Street View. Fillip, 15, 20-31. https://fillip.ca/content/exhaustive-images
16. Ritchin, F. (2012). Fotoğraftan sonra (Y. Keser, Çev.). Espas Yayınları.
17. Zuboff, S. (2021). Gözetleme kapitalizmi çağı: Ürünün sen olduğu çağda insanın geleceği için savaş (T. Uzunçelebi, Çev.). Okuyan Us Yayınları.
18. İnternet Kaynakça
19. Cirio, P. (2012). Street Ghosts [Sanat projesi]. Paolo Cirio. https://paolocirio.net/work/street-ghosts/
20. Museum of Modern Art. (2011). Doug Rickard: New Photography 2011. https://web.archive.org/web/20250802224426/http://www.moma.org/interactives/exhibitions/2011/newphoto graphy/doug-rickard/
21. Rafman, J. (2009, 12 Ağustos). IMG MGMT: The Nine Eyes of Google Street View. Art F City. https://web.archive.org/web/20251004015842/http://artfcity.com/2009/08/12/img-mgmt-the-nine-eyes-of- google-street-view/
22. Wolf, M. (t.y.). Interface. https://photomichaelwolf.com/street-view/interface/
23. Görsel Kaynakça
24. Görsel 1: Jon Rafman, Nine Eyes of Google Street View. https://9-eyes.com/
25. Görsel 2: Museum of Modern Art, Doug Rickard: New Photography 2011. https://www.moma.org/interactives/exhibitions/2011/newphotography/doug-rickard/
26. Görsel 3: Michael Wolf, Interface. https://photomichaelwolf.com/street-view/interface/
27. Görsel 4: Paolo Cirio, Street Ghosts. https://paolocirio.net/work/street-ghosts/