Research Article

İklim Değişikliğinin Antalya İlindeki Culex pipiens Linnaeus, 1758 (Diptera: Culicidae, Ev Sivrisineği)’e Etkisi

Volume: 5 Number: 2 December 18, 2020
EN TR

İklim Değişikliğinin Antalya İlindeki Culex pipiens Linnaeus, 1758 (Diptera: Culicidae, Ev Sivrisineği)’e Etkisi

Abstract

Antalya ilinde yaygın bir tür olan Culex pipiens Linnaeus, 1758 (Diptera: Culicidae, Ev Sivrisineği)’in değişen iklim şartlarında verdiği nesil sayısının yıllara bağlı olarak değişip değişmediği araştırılmıştır. Çalışmada Akdeniz Üniversitesi Fen Fakültesi Vektör Ekolojisi ve Kontrol Laboratuvarından temin edilen C. pipiens yumurtaları kullanılmıştır. Gelişmenin Sıfır Olduğu Sıcaklığı (K), Gelişme evresinde son gelişim noktasına ulaşabilmek için gereken sıcaklık birimi olan Termal Konstant (S)’ı ve Antalya ilinde kaç nesil verdiğini bulmak için 3 tekrarlı deneyler yapılmıştır. Eşit sayıda yumurtalar içinde yarısına kadar su bulunan iki ayrı kavanoza bırakılmıştır. Her iki kavanoza 1’er adet balık yemi atılmıştır. Kavanozlar delikli kapakla kapatılmış ve kavanozlardan biri floresan lamba ile 12 saat ışık 12 saat karanlık şeklinde ışıklandırılmış 20 °C’ye ayarlanmış odaya diğeri ise 26 °C’ye ayarlanmış odaya bırakılmış ve gelişim evreleri takip edilmiştir. Denemeler sonucunda, C. pipiens’in gelişmenin sıfır olduğu sıcaklık (K) değeri ve gelişme evresinde son gelişim noktasına ulaşabilmek için gereken sıcaklık birimi olan Termal Konstant (S) değerleri hesaplanmıştır. C. pipiens’e ait Efektif Sıcaklığı [(T-K)] hesaplamak ve kaç nesil verdiğini bulmak için Antalya iline ait çok yıllık (1980-2019 arası) iklimsel veriler 10 yıllık 4 döneme ayrılmış ve hesaplamalar yapılmıştır. Denemeler sonucunda yumurtadan ergin hale geçme ortalama 20 °C’de 12.33 günde, 26 °C’de ise 8.33 olarak bulunmuştur. Ayrıca Antalya ilinde aylık ortalama sıcaklık değerlerinin geçmişten günümüze kadar arttığı, bu artışla C. pipiens’in yıllık nesil verme sayısının 24.03’den 28.01’e çıktığı ve C. pipiens’in bütün aylarda gelişim gösterdiği görülmüştür. Türün mücadelesi Antalya ili için bütün yıla yayılmalı, türün yumurta bırakabileceği ortamlar ıslah edilmeli ve düzenli olarak ilaçlanmalıdır

Keywords

Thanks

Yardımlarından dolayı Prof.Dr. Hüseyin ÇETİN’e teşekkür ederiz.

References

  1. Aksay CS, Ketenoğlu O, Kurt L, 2005. Küresel Isınma ve İklim Değişikliği. Selçuk Üniversitesi Fen Fakültesi Fen Dergisi, 1(25): 29-41.
  2. Polat Y, Yanıkoğlu A, Çetin H, 2017. İklim Değişikliğinin Sivrisinek Kaynaklı Hastalıklar Üzerine Etkisi. Anadolu Üniversitesi Bilim ve Teknoloji Dergisi C- Yaşam Bilimleri ve Biyoteknoloji, 6(2): 86-94.
  3. Özbilgin A, 2014. İklim Değişikliği İle İlişkili Vektör Kaynaklı Hastalıklar. II. Ulusal Vektör Mücadelesi Sempozyumu 06-09 Kasım, Antalya Türkiye, 16-17.
  4. Irmak H, İlter H, Ceran A, Eyler N, Pamuk R, Özdemir E, Arıcı VA, Ökten C, Karakılıç H, Söyleriz Y, 2015. İklim Değişikliğinin Sağlık Üzerine Olumsuz Etkilerinin Azaltılması Ulusal Programı Ve Eylem Planı. TC. Sağlık Bakanlığı Türkiye Halk Sağlığı Kurumu Bakanlık Yayın No: 998 ISBN: 978-975-590-602-7 1. Baskı Ankara.
  5. Azizoğlu U, 2017. Hastalık Taşıyıcısı Culex pipiens (Diptera: Culicidae)’in Biyolojik Mücadelesinde Yerel Bacillus thuringiensis İzolatlarının Kullanılabilme Potansiyelinin Araştırılması Iğdır Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi 7(1): 47-53.
  6. Erel D. 1973. Anadolu Vektörleri ve Mücadele Metotları. Ankara Hıfzıssıhha Okulu Yayınları Ankara, 47: 325.
  7. Kasap H, Kasap M, Mimioğlu MM, Aktan F, 1981. Çukurova ve Çevresinde Sivrisinek ve Malaria Üzerinde Araştırmalar. Doğa Bilim Dergisi, 5: 141-150.
  8. Merdivenci A, 1984. Türkiye Sivrisinekleri (Yurdumuzda Varlığı Bilinen Sivrisineklerin Biyo Morfolojisi, Biyo-Ekolojisi, Yayılışı ve Sağlık Önemleri) İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa Tıp Fak. Yay. Rek. No:3215 Tas Matbaası İstanbul, 340.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

-

Journal Section

Research Article

Publication Date

December 18, 2020

Submission Date

December 27, 2019

Acceptance Date

August 5, 2020

Published in Issue

Year 2020 Volume: 5 Number: 2

APA
Ünal, A., Özaslan, B. S., & Ünal, O. (2020). İklim Değişikliğinin Antalya İlindeki Culex pipiens Linnaeus, 1758 (Diptera: Culicidae, Ev Sivrisineği)’e Etkisi. Sinop Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi, 5(2), 147-162. https://doi.org/10.33484/sinopfbd.666396
AMA
1.Ünal A, Özaslan BS, Ünal O. İklim Değişikliğinin Antalya İlindeki Culex pipiens Linnaeus, 1758 (Diptera: Culicidae, Ev Sivrisineği)’e Etkisi. Sinop Uni J Nat Sci. 2020;5(2):147-162. doi:10.33484/sinopfbd.666396
Chicago
Ünal, Aytül, Begüm Su Özaslan, and Orhan Ünal. 2020. “İklim Değişikliğinin Antalya İlindeki Culex Pipiens Linnaeus, 1758 (Diptera: Culicidae, Ev Sivrisineği)’e Etkisi”. Sinop Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi 5 (2): 147-62. https://doi.org/10.33484/sinopfbd.666396.
EndNote
Ünal A, Özaslan BS, Ünal O (December 1, 2020) İklim Değişikliğinin Antalya İlindeki Culex pipiens Linnaeus, 1758 (Diptera: Culicidae, Ev Sivrisineği)’e Etkisi. Sinop Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi 5 2 147–162.
IEEE
[1]A. Ünal, B. S. Özaslan, and O. Ünal, “İklim Değişikliğinin Antalya İlindeki Culex pipiens Linnaeus, 1758 (Diptera: Culicidae, Ev Sivrisineği)’e Etkisi”, Sinop Uni J Nat Sci, vol. 5, no. 2, pp. 147–162, Dec. 2020, doi: 10.33484/sinopfbd.666396.
ISNAD
Ünal, Aytül - Özaslan, Begüm Su - Ünal, Orhan. “İklim Değişikliğinin Antalya İlindeki Culex Pipiens Linnaeus, 1758 (Diptera: Culicidae, Ev Sivrisineği)’e Etkisi”. Sinop Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi 5/2 (December 1, 2020): 147-162. https://doi.org/10.33484/sinopfbd.666396.
JAMA
1.Ünal A, Özaslan BS, Ünal O. İklim Değişikliğinin Antalya İlindeki Culex pipiens Linnaeus, 1758 (Diptera: Culicidae, Ev Sivrisineği)’e Etkisi. Sinop Uni J Nat Sci. 2020;5:147–162.
MLA
Ünal, Aytül, et al. “İklim Değişikliğinin Antalya İlindeki Culex Pipiens Linnaeus, 1758 (Diptera: Culicidae, Ev Sivrisineği)’e Etkisi”. Sinop Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi, vol. 5, no. 2, Dec. 2020, pp. 147-62, doi:10.33484/sinopfbd.666396.
Vancouver
1.Aytül Ünal, Begüm Su Özaslan, Orhan Ünal. İklim Değişikliğinin Antalya İlindeki Culex pipiens Linnaeus, 1758 (Diptera: Culicidae, Ev Sivrisineği)’e Etkisi. Sinop Uni J Nat Sci. 2020 Dec. 1;5(2):147-62. doi:10.33484/sinopfbd.666396


Articles published in Sinopjns are licensed under CC BY-NC 4.088x31.png