ABD-RUSYA-ÇİN EKSENİNDE ENERJİ GÜVENLİĞİNİN ULUSLARARASI SİSTEMDEKİ ARTAN ÖNEMİ: ORTADOĞU PETROLLERİ ÖRNEĞİ

Ramazan İzol

doi:10.30692/sisad.701209

ABD-RUSYA-ÇİN EKSENİNDE ENERJİ GÜVENLİĞİNİN ULUSLARARASI SİSTEMDEKİ ARTAN ÖNEMİ: ORTADOĞU PETROLLERİ ÖRNEĞİ

Öz

Ortadoğu’daki petrol kaynakları küresel enerji güvenliğinin en önemli boyutlarından birini oluşturmaktadır. Önemli enerji kaynaklarını barındıran Ortadoğu bölgesi artık hegemonik mücadelelerin yoğun bir rekabet noktası hâline gelmiştir. Küresel sistemin önemli aktörleri nezdinde Ortadoğu bölgesinde etkinlik kurmak birincil meseledir. Stratejik ve ekonomik önemi geometrik bir biçimde artmakta olan Ortadoğu petrolleri küresel enerji güvenliğinin belki de en önemli boyutunu oluşturmaktadır. Bu çalışmada da hegemonya kavramından da yararlanılarak Ortadoğu’daki petrol kaynaklarının küresel güç mücadelesindeki konumu tartışılmış ve özellikle son yıllardaki küresel güç mücadelesinde petrolün yeri ortaya koyulmuştur. Çalışmada öncelikle enerji güvenliğinin artık birincil politika (high politics) meselesi olarak görülmeye başlandığına dikkat çekilerek Amerika Birleşik Devletleri(ABD), Çin ve Rusya gibi üç önemli aktörün Ortadoğu petrollerine yönelik izledikleri dış politika incelenmiştir. Bu bağlamda; ABD ve Rusya’nın önemli enerji kaynaklarına sahip olmalarına rağmen Ortadoğu petrolleri üzerinde denetim kurarak küresel enerji piyasasındaki konumlarını güçlendirmeyi hedeflediği görülmektedir. Diğer taraftan enerjide büyük ölçüde dışa bağımlı olan Çin’in ise Ortadoğu petrollerine en çok ihtiyaç duyan ülkeler arasında bulunmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Enerji Güvenliği,Ortadoğu Petrolleri,Hegemonya

Kaynakça

Alakel, M. ve Yıldırım, A. (2014), “11 Eylül Sonrası ABD’nin Irak İşgali Sürecinde Hegemonya-Emperyalizm Tartışmalarına Eleştirel Bir Bakış”, Yalova Sosyal Bilimler Dergisi, 4(8)
Al, A.. (2015) “Politika-Ekonomi Kesişmesi: Yeni Bir Bilim Dalı Olarak Uluslararası Politik Ekonomi”, İstanbul Gelişim Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 2(1), 143-159.
Bauchard, D. (2006) “Le Moyen-Orient entre peurs et espoirs”, in Ramses(Rapport annuel sur le système économique et les stratégies), ifri, ss.95-110
Burchill, S. ve Linklater, A. (2014) “Giriş”, Uluslararası İlişkiler Teorileri, Ed. Scott Burchill ve Andrew Linklater, Çev. Muhammed Ağcan, Ali Aslan, 3.Bs., İstanbul, Küre Yayınları
Cleveland, W. (2015) Modern Ortadoğu Tarihi, Çev: Mehmet Harmancı, Agora, İstanbul
Cox, R. (1993) “Gramsci, Hegemony and International Relations: an Essay in Method”, Cambridge Studies in International Relations, 26
Djalili, M. ve Kellner, T. (2006a) “Au centre pétrolier du monde : le golfe Persique”, in Revue français de géopolitique, Outre-Terre (Arabies malheureuses – II), No : 14, érès éditions, s.341-375
Djalili, M. ve Kellner, T. (2006b) “L’Asie centrale, terrain de rivalités”, in Le courrier des pays de l’Est, No : 1057, septembre-octobre, ss.4-16.

Duman, M. (2002) “Hegemonya ve Güçler Dengesi Bağlamında Uluslararası Siyaset ve İktisat İlişkileri”, Kocaeli Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 4, ss. 1-16.
Friedberg, A. (2005) “The Future of US-China Relations:Is Conflict Inevitable?”, International Security, 30(2), Autumn
Gilpin, R. (2015) Uluslararası İlişkilerin Ekonomi Politiği, Kripto Yayınları, 3. Baskı, Haziran, Ankara
Grandre, N. (2019) “Conflict with China is Not Inevitable”, 23 Nisan 2019, https://nationalinterest.org/blog/skeptics/conflict-china-not-inevitable-53897 (Erişim Tarihi: 28.02.2020)
Güneş, E. (2009) “Yeni Yüzyıldaki Çin-Amerika Rekabeti, Toplum ve Demokrasi”, 3(6-7), Mayıs-Aralık
Hydrocarbons Technology. (2013) “The World’s Biggest Natural Gas Reserves”, https://www.hydrocarbons-technology.com/features/feature-the-worlds-biggest-natural-gas-reserves/, Erişim Tarihi:25.02.2020
Hopf, T. (2013) “Common-sense Constructivism and Hegemony in World Politics”, International Organization, 67(2)
Huntington, S.. (1997) The Clash of Civilizations and the Remaking of World Order, Simon Schuster, Inc, s.313
Investopedia. (2019) “The World's Top Oil Producers of 2019”, https://www.investopedia.com/investing/worlds-top-oil-producers/, Erişim Tarihi:25.02.2020
Kayrak, S. (2012) “Rusya Federasyonu'nun Ortadoğu Politikası”, http://www.bilgesam.org/incele/103/-rusya-federasyonu'nun-ortadogu-politikasi/#.XlVGhSgzZPY, Erişim Tarihi: 26.02.2020
Keohane, R. (1984) After Hegemony: Cooperation and Discord in the World Political Economy,Princeton University Press, New Jersey
Kreft, H. (2006) “La diplomatie chinoise de l’énergie”, in politique étrangère, 2 :2006, s.349-360
Laruelle, M. (2007) “Asie Central : Le « Retour » de la Russie”, in politique internationale, No : 115, printemps, s.377-391
L’Huillier, H. (2007) “Les Chinois à la conquête des hydrocarbures de la planète. Esquisse d’une approche intégrée”, in La Revue Internationale et Stratégique, No : 6, Printemps s.36-49.
Mireur, Y. (2005-2006) “La politique globale des Etats-Unis et la sauvegarde du modèle américain”, in Politique Américaine, No : 3, Hiver
Müller, F. (2006) “Le nouveau Grand Jeu”, in revue française de géopolitique Outre-Terre, Asie antérieure Guerre à l’Iran, No : 16, Editions érès, Paris, s.163-175
Noël, P. (2005) “Dépendance pétrolière et politique étrangère américaine : au déla des mythes », dans G. Chaliand ve A. Jafalian (dir.), La dépendance pétrolière. Mythes et réalités d’un enjeu stratégique, Encyclopédia Universalis Editions, 2005
Noël, P. (2006a) “Les Etats-Unis et le Pétrole du Moyen-Orient”, in Les cahiers de l’Orient, No : 83, Septembre 2006, s. 85-95
Noël P. (2006b) “La « doctrine Bush» et la sécurité pétrolière”, in Politique étrangère, 2 , s. 243-253
Öksüzler, O. ve İpek, E. (2011) “Dünya Petrol Fiyatlarındaki Değişimin Büyüme ve Enflasyon Üzerindeki Etkisi: Türkiye Örneği”, Zonguldak Karaelmas Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi
Özev, M. (2017) “Energy Security and Future of the Persian Gulf, Ed. Sadık Ünay, Global Political Economy After the Crisis, Nova, New York
Raballand, G. (2006/2007), “Les hydrocarbures du bassin Caspien: de la construction à l’affranchissement des interdépendances?”, in La Revue Internationale et Stratégique, No: 64, Hiver, s.120-131
Rahr, A. (2007) “Russie - Allemagne : la relation spéciale et la présidence de l’Union européenne”, in Politique étrangère, No :1, Armand Colin, s. 109-122
Rubin, L. (2014) Islam and Balance: Ideational Threats in Arab Politics, California, Stanford University Press
Simonet, L. (2007) “Les pipelines internationaux vecteurs de prospérité, de puissance et de rivalités. Oléoducs et gazoducs dans la géopolitique et les relations internationales”, in La Revue Internationale et Stratégique, No : 65, Printemps s.50-62
Sorkhabi, R. (2010) “Why So Much Oil in the Middle East?”, https://www.geoexpro.com/articles/2010/07/why-so-much-oil-in-the-middle-east, Erişim Tarihi:10.02.2020
Tristam, P. (2019) The Truth About Middle East Oil Reserves, https://www.thoughtco.com/middle-east-oil-reserves-by-country-2353411, Erişim Tarihi:11.02.2020

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Ramazan İzol ^*
0000-0003-2028-3477
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

16 Mart 2020

Gönderilme Tarihi

9 Mart 2020

Kabul Tarihi

15 Mart 2020

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2020 Cilt: 4 Sayı: 1

DOI

https://doi.org/10.30692/sisad.701209

IZ

https://izlik.org/JA47LT96FC

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

İzol, R. (2020). ABD-RUSYA-ÇİN EKSENİNDE ENERJİ GÜVENLİĞİNİN ULUSLARARASI SİSTEMDEKİ ARTAN ÖNEMİ: ORTADOĞU PETROLLERİ ÖRNEĞİ. Stratejik ve Sosyal Araştırmalar Dergisi, 4(1), 91-102. https://doi.org/10.30692/sisad.701209

AMA

1.İzol R. ABD-RUSYA-ÇİN EKSENİNDE ENERJİ GÜVENLİĞİNİN ULUSLARARASI SİSTEMDEKİ ARTAN ÖNEMİ: ORTADOĞU PETROLLERİ ÖRNEĞİ. SSAD. 2020;4(1):91-102. doi:10.30692/sisad.701209

Chicago

İzol, Ramazan. 2020. “ABD-RUSYA-ÇİN EKSENİNDE ENERJİ GÜVENLİĞİNİN ULUSLARARASI SİSTEMDEKİ ARTAN ÖNEMİ: ORTADOĞU PETROLLERİ ÖRNEĞİ”. Stratejik ve Sosyal Araştırmalar Dergisi 4 (1): 91-102. https://doi.org/10.30692/sisad.701209.

EndNote

İzol R (01 Mart 2020) ABD-RUSYA-ÇİN EKSENİNDE ENERJİ GÜVENLİĞİNİN ULUSLARARASI SİSTEMDEKİ ARTAN ÖNEMİ: ORTADOĞU PETROLLERİ ÖRNEĞİ. Stratejik ve Sosyal Araştırmalar Dergisi 4 1 91–102.

IEEE

[1]R. İzol, “ABD-RUSYA-ÇİN EKSENİNDE ENERJİ GÜVENLİĞİNİN ULUSLARARASI SİSTEMDEKİ ARTAN ÖNEMİ: ORTADOĞU PETROLLERİ ÖRNEĞİ”, SSAD, c. 4, sy 1, ss. 91–102, Mar. 2020, doi: 10.30692/sisad.701209.

ISNAD

İzol, Ramazan. “ABD-RUSYA-ÇİN EKSENİNDE ENERJİ GÜVENLİĞİNİN ULUSLARARASI SİSTEMDEKİ ARTAN ÖNEMİ: ORTADOĞU PETROLLERİ ÖRNEĞİ”. Stratejik ve Sosyal Araştırmalar Dergisi 4/1 (01 Mart 2020): 91-102. https://doi.org/10.30692/sisad.701209.

JAMA

1.İzol R. ABD-RUSYA-ÇİN EKSENİNDE ENERJİ GÜVENLİĞİNİN ULUSLARARASI SİSTEMDEKİ ARTAN ÖNEMİ: ORTADOĞU PETROLLERİ ÖRNEĞİ. SSAD. 2020;4:91–102.

MLA

İzol, Ramazan. “ABD-RUSYA-ÇİN EKSENİNDE ENERJİ GÜVENLİĞİNİN ULUSLARARASI SİSTEMDEKİ ARTAN ÖNEMİ: ORTADOĞU PETROLLERİ ÖRNEĞİ”. Stratejik ve Sosyal Araştırmalar Dergisi, c. 4, sy 1, Mart 2020, ss. 91-102, doi:10.30692/sisad.701209.

Vancouver

1.Ramazan İzol. ABD-RUSYA-ÇİN EKSENİNDE ENERJİ GÜVENLİĞİNİN ULUSLARARASI SİSTEMDEKİ ARTAN ÖNEMİ: ORTADOĞU PETROLLERİ ÖRNEĞİ. SSAD. 01 Mart 2020;4(1):91-102. doi:10.30692/sisad.701209

Cited By

Küresel İklim Değişikliğinin Arktik Okyanusu’na Jeopolitik Etkisi

Akdeniz Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi

https://doi.org/10.25294/auiibfd.1053878