KIYMETLİ METALLER ARASI NEDENSELLİK İLİŞKİSİ ÜZERİNE EKONOMETRİK BİR ÇALIŞMA

Öz

Bu çalışmanın amacı kıymetli metaller (altın, gümüş, platin ve paladyum) arasında nedensellik ilişkisi olup olmadığını keşfetmektir. Çalışmada 10.01.2014 ile 02.01.2020 dönemine ait günlük veriler kullanılmış ve zaman serisi analizi yöntemleri kullanılmıştır. Değişkenler arasındaki ilişkiyi tespit etmek için öncelikle değişkenlerin durağanlığı tespit edilmelidir. Bu amaçla geleneksel ADF, PP ve KPSS vs. gibi yapısal kırılmaları dikkate almayan testler yerine, serilerin yapısal kırılmalarını dikkate alan Lee Strazicich birim kök testi uygulanmıştır. Ardından Akaike Bilgi Kriteri’ne göre en uygun gecikme uzunluğu belirlenmiştir. Daha sonra değişkenler arasında herhangi bir nedensellik olup olmadığını ve nedensellik varsa ilişkinin yönünü belirlemek için Toda-Yamamoto nedensellik testi uygulanmıştır. Lee Strazicich bir yapısal kırılmalı birim kök testi sonucunda, bütün değişkenlerinin I(1) seviyesinde durağan oldukları ortaya konmuştur. Elde edilen Toda-Yamamoto nedensellik testi sonucuna göre ise, altın değişkeninden gümüş, platin ve paladyum değişkenlerine doğru nedensellik tespit edilmiştir. Ancak gümüş, platin ve paladyum değişkenlerinden altın değişkenine doğru bir nedenselliğe rastlanılmamıştır.

Anahtar Kelimeler

• Kıymetli Metaller
• Yapısal Kırılma
• Lee Strazicich Birim Kök Testi
• Toda-Yamamoto Nedensellik Testi

An Econometric Study on the Causality Relationship Between Precious Metals

Öz

The purpose of this study is to discover whether there is a causal relationship between precious metals (gold, silver, platinum and palladium). Daily data from 10.01.2014 to 02.01.2020 were used in the study and time series analysis methods were used. To determine the relationship between the variables, the stationarity of the variables must first be determined. For this purpose, instead of traditional ADF, PP and KPSS etc. tests which do not take into account structural breaks, Lee Strazicich unit root test, which takes into account the structural breaks of the series, was applied. Then the optimum lag selection was examined according to Akaike Information Criteria (AIC). After that, Toda-Yamamoto causality test was applied to determine whether there was any causality between the variables and if there was causality, the direction of the relationship. Lee Strazicich unit root test with one structural break revealed that all variables are stationary at I (1) level. According to the Toda-Yamamoto causality test result, causality was determined from the gold variable to the silver, platinum and palladium variables. However, no causality was observed from silver, platinum and palladium to gold.

Anahtar Kelimeler

• Precious Metals
• Structural Break
• Lee Strazicich Unit Root Test
• Toda-Yamamoto Causality Test

Kaynakça

1. Arouri, M. E. H., Hammoudeh, S., Lahiani, A., Ve Nguyen, D. K. (2012). Long Memory And Structural Breaks İn Modeling The Return And Volatility Dynamics Of Precious Metals. The Quarterly Review Of Economics And Finance, 52(2), 207-218
2. Batten, J., Ciner, Ç., Lucey, B. M. (2010). The Macroeconomic Determinants Of Volatility İn Precious Metals Markets. Resources Policy, 35, 65-71.
3. Batten, J., Lucey, B., Mcgroarty, F., Peat, M., Ve Urquhart, A. (2017). Stylized Facts Of İntraday Precious Metals. Plos One, 12(4), E0174232, 1-21.
4. Bhatia, V., Das, D., Tiwari, A. K., Shahbaz, M., Ve Hasim, H. M. (2017). Do Precious Metal Spot Prices İnfluence Each Other? Evidence From A Nonparametric Causality-İn-Quantiles Approach. Resources Policy, 55, 244-252.
5. Büyükakın, F., Bozkurt, H., ve Cengiz, V. (2009). “Türkiye’de Parasal Aktarımın Faiz Kanalının Granger Nedensellik Ve Toda-Yamamota Yöntemleri İle Analizi”. Erciyes Üniversitesi İktisadi Ve İdari Bilimler Dergisi, 101-118.
6. Chen, Q., Ve Giles, D. E. (2015). Risk Analysis For Three Precious Metals: An Application Of Extreme Value Theory. Econometrics Working Paper Ewp1402.
7. Çil Yavuz, N. (2006) “Türkiye’de Turizm Gelirlerinin Ekonomik Büyümeye Etkisinin Testi: Yapısal Kırılma Ve Nedensellik Analizi” Doğuş Üniversitesi Dergisi, 7(2), 162-171.
8. Demir, M. A. (2019). Yapısal Kırılmalı Birim Kök Testleri Çerçevesinde Türkiye İçin Cari Açık Sürdürülebilirliği. Üçüncü Sektör Sosyal Ekonomi Dergisi, 261-273.

9. Du, Y. (2012). “Modelling And Forecasting Volatility Of Gold Price With Other Precious Metals Prices By Univariate Garch Models”. Master Dissertation, Upsala University.
10. Esenyel, N. (2017). “Türkiye’de Enerji Yakınsama Hipotezinin Sınanması: Yapısal Kırılmalı Birim Kök Analizi” Sosyal Bilimler Araştırma Dergisi, 6(3), 42-52.
11. Eyüboğlu, K., ve Eyüboğlu, S. (2016). “Metal Fiyatları İle Bist-Madencilik Endeksinde İşlem Gören Hisse Senetleri Arasındaki İlişkinin Test Edilmesi”. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 36, 130-141.
12. Granger, C. W. (1969). “Investigating Causal Relations By Econometric Models And Cross-Spectral Methods” Econometrica: Journal Of The Econometric Society, 37(3), 424-438.
13. Gujarati, D. (1995) “Basic Econometrics-Third Edition” Mc-Graw-Hill, Usa.
14. Hammoudeh, S., Malık, F., Mcaleer, M. (2011). Risk Management Of Precious Metals. The Quarterly Review Of Economics And Finance, 51, 435-441.
15. Hammoudeh, S., Yuan, Y. (2008). Metal Volatility İn Presence Of Oil And Interest Rate Shocks. Energy Economics, 30, 606-620.
16. Kamışlı, M., Kamışlı, S., ve Temizel, F. (2017). “Emtia Fiyatları Birbirlerini Etkiler Mi? Asimetrik Frekans Nedensellik Analizi” International Journal Of Management Economics And Business, 13, 1079-1093.
17. Kızılkaya, O. (2018). “Türkiye’de Enerji Tüketimi Ve Büyüme İlişkisi: Eşbütünleşme Ve Nedensellik Analizi” Uluslararası İktisadi Ve İdari İncelemeler Dergisi, 59-72.
18. Lee, J. ve Strazicich, M. C. (2003). “Minimum Lagrange Multiplier Unit Root Test With Two Structural Breaks” Review Of Economics And Statistics, 85(4), 1082-1089.
19. Lee, J. ve Strazicich, M. C. (2004). “Minimum Lm Unit Root Test With One Structural Break” Appalachian State University Working Papers, 04(17), 1-15.
20. Lucey, B. M., Li, S. (2015). What Precious Metals Acts As Safe Havens, And When? Some Us Evidence. Applied Economics Letters, 22(1), 35-45. Doi: 10.1080/13504851.2014.920471
21. Mochnacz, F. (2013). Do Precious Metals Have A Capacity To Hedge Against İnflation? Yayımlanmamış Doktora Tezi, Tilburg Üniversitesi.
22. Nangolo, C., Musingwını, C., (2011), “Empirical Correlation Of Mineral Commodity Prices With Exchange-Traded Mining Stock Prices”, The Journal Of The Southern African Institute Of Mining And Metallurgy, Volume 111, S. 459-468.
23. Reboredo, J. C. (2013). Is Gold A Hedge Or Safe Haven Against Oil Price Movements?. Resources Policy, 38(2), 130 – 137. Https://Doi.Org/10.1016/J.Resourpol.2013.02.003.
24. Sarı, R., Hammoudeh, S., Ve Soytas, U. (2010). Dynamics Of Oil Price, Precious Metal Prices, And Exchange Rate. Energy Economics, 32(2), 351 – 362.
25. Sen, A. (2003). “On Unit-Root Tests When The Alternative İs A Trend Break Stationary Process. Journal Of Business And Economics Statistics 21:174-184.
26. Simpson, M. J., Svendsen, A., Chan, P. L. (2007). “Gold, Platinum, Silver; Demand And Supply İn The International Finance Market An Empirical Analysis, Http://Lbms03.Cityu.Edu.Hk/Oaps/Ef2007-5070-Cpl067.Pdf
27. Şensoy, A. (2013). Dynamic Relationship Between Precious Metals. Resources Policy, 38, 504-511.
28. Toda, H. Y. ve Yamamoto, T. (1995). “Statistical Inference In Vector Auto Regressions With Possibly Integrated Processes” Journal Of Econometrics, 66, 225-250.
29. Yılancı, V. (2009). “Yapısal Kırılmalar Altında Türkiye İçin İşsizlik Histerisinin Sınanması” Doğuş Üniversitesi Dergisi, 10(2), 324-335.
30. Yurdakul, F. (2000). “Yapısal Kırılmaların Varlığı Durumunda Geliştirilen Birim-Kök Testleri” Gazi Üniversitesi İktisadi Ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 2(2) , 21-34.
31. Zhang, Y., & Wei, Y. (2010). The Crude Oil Market And The Gold Market: Evidence For Cointegration, Causality And Price Discovery. Resources Policy, 35(3), 2010, 168 – 177. Https://Doi.Org/10.1016/J.Resourpol.2010.05.003
32. Zhu, X-H., Chen, J-Y., Zhong, M-R. (2015). Dynamic Interacting Relationship Among İnternational Oil Prices, Macroeconomic Variables And Precious Metal Prices. Transaction Of Nonferrous Metals Society Of China, Vol. 25, 669-676. Doi: 10.1016/S10036326(15)63651-2
33. Zivot, E. And Andrews, D. W. K. (1992). Further Evidence On The Great Crash, The Oilprice Shock, And The Unit-Root Hypothesis. Journal Of Business & Economic Statistics 10(3):251-270.
34. (2020, Nisan 12). MTA Genel Müdürlüğü: https://www.mta.gov.tr/v3.0/bilgi-merkezi/altin adresinden alındı.(Erişim Tarihi: 12.04.2020)
35. (2020, Nisan 11). World Gold Council: https://www.gold.org/about-gold/market-structure-and-flows adresinden alındı(Erişim Tarihi: 12.04.2020)
36. (2020, Nisan 11). The Silver Institute: https://www.silverinstitute.org/wp-content/uploads/2019/04/WSS2019V3.pdf adresinden alındı(Erişim Tarihi: 12.04.2020)
37. (2020, Nisan 9). Bloomberg: https://www.bloomberg.com/news/articles/2019-10-28/why-palladium-is-suddenly-a-more-precious-metal-quicktake-k2ap4ryc adresinden alındı(Erişim Tarihi: 12.04.2020)
38. (2020, Nisan 10). Statistica: https://www.statista.com/statistics/418218/global-palladium-supply/ adresinden alındı(Erişim Tarihi: 12.04.2020)
39. (2020, Nisan 11). World Platinum Investment Council: https://platinuminvestment.com/files/327561/WPIC_Platinum_Quarterly_Q4_2019.pdf adresinden alındı(Erişim Tarihi: 12.04.2020)
40. (2020a, Nisan 11). Wikipedia: https://en.wikipedia.org/wiki/Silver adresinden alındı(Erişim Tarihi: 12.04.2020)
41. (2020b, Nisan 10). Wikipedia: https://tr.wikipedia.org/wiki/Platin adresinden alındı(Erişim Tarihi: 12.04.2020)
42. (2020c, Nisan 12). Wikipedia: https://tr.wikipedia.org/wiki/Paladyum adresinden alındı(Erişim Tarihi: 12.04.2020)