Neo-Gramşiyan Perspektiften Çin Halk Cumhuriyeti’nin Küresel Hegemonya Durumuna İlişkin Eko-Politik Bir Değerlendirme
Abstract
Kapitalist sistemin çok ciddi iç çelişkilere sahip olmasına rağmen nasıl ayakta kaldığını analiz ettiği çalışması Hapishane Defterleri ile ulusal bir hegemonya anlayışı ortaya koyan Gramsci’nin fikirleri Neo-Gramşiyan düşünürler tarafından uluslararası sisteme de uyarlanarak, küresel hegemonyanın temellerinin ortaya konulması için de kullanılmıştır. Hegemonyanın 16. yüzyılda dünyanın ilk kapitalist devleti olarak görülen Birleşik Eyaletler ile başladığı kabul edilmektedir. Zaman içerisinde ise 19. yüzyılda Birleşik Krallık’a ardından da İkinci Dünya Savaşı sonrasında ABD’ye geçtiği iddia edilmektedir. Ancak Soğuk Savaş’ın ardından iki kutuplu dünya düzeninin sona ermesinin yol açtığı kriz ortamının tetiklediği ekonomik gerileyişin, 2008 küresel mali kriziyle zirveye çıkması, Amerika’nın hegemonyasının daha yüksek sesle sorgulanmasına neden olmuştur. Bunda 1976’da Mao’nun vefatının ardından uygulamaya konulan piyasa temelli reformların sağladığı yüksek büyüme hızının 2000’li yılların başından itibaren Çin’i önemli bir ekonomik güç haline getirerek, ABD’ye rakip olarak ortaya çıkarmasının da önemli bir rolü vardır. Bu durum Amerika’nın gerileyişiyle de birleşince Çin’in dünyanın yeni hegemon gücü olduğu yönünde söylemlerin gündeme gelmesine neden olmuştur. Ancak Neo-Gramşiyan perspektiften değerlendirildiğinde bir devletin küresel manada hegemon olabilmesi için yönlendirici bir ekonomik sisteminin, bu sisteme uygun sosyo-kültürel ve politik üstyapısının ve bu değerleri tüm dünyaya yaymak için kurguladığı bir uluslararası örgütler ağının bulunması gerekmektedir.
Keywords
References
- Amadeo, K. (2018). China’s economic growth: cause, pros, cons, future. (Erişim Tarihi: 02.02.2018), https:// www.thebalance.com/china-s-economic-growth-cause-pros-cons-future-3305478.
- Arrighi, G. (2010). Adam Smith Pekin’de: 21. yüzyılın soykütüğü. (İ. Yıldız, Çev.) İstanbul: Yordam Kitap.
- Balaam, D.N. ve Dillman, B. (2015). Uluslararası ekonomi politiğe giriş. (N. Uslu, Çev.) Ankara: Adres Yayınları.
- BBC (2015). Çin’den dünya bankasına rakip: Asya altyapı yatırım bankası. (Erişim tarihi: 07.06.2018), https://www. bbc.com/turkce/ekonomi/2015/06/150629_asya_altyapi_bankasi.
- Bieler, A. ve Morton, A. D. (2004). A Critical Theory Route to Hegemony, World Order and Historical Change: Neo-Gramscian Perspectives in International Relations. Capital and Class, (82), 85-113.
- Carroll, W. E. (2011). China in the shanghai cooperation organization: hegemony, multi-polar balance, or cooperation in central asia. International Journal of Humanities and Social Science, 1(19), 1-8.
- CNN (2018). Çin’in 2017 ihracat ve ithalat rakamları belli oldu. (Erişim tarihi: 07.06.2018), https://www. cnnturk.com/ekonomi/dunya/cinin-2017-ihracat-ve-ithalat-rakamlari-belli-oldu.
- Cox, R. (2013). Gramsci, hegemonya ve uluslararası ilişkiler. (S. Durgun, Çev.). E. Diri (Ed.), Uluslararası ilişkilerde anahtar metinler (ss. 551-567). İstanbul: Uluslararası İlişkiler Kütüphanesi.
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
-
Journal Section
Research Article
Authors
Selim Kurt
*
0000-0002-0462-5791
Türkiye
Publication Date
March 31, 2019
Submission Date
June 21, 2018
Acceptance Date
-
Published in Issue
Year 2019 Volume: 28 Number: 1