Memlükler Döneminde (648-923/1250-1517) Siyer Çalışmaları Safedî’nin (ö. 764/1363) el-Vâfî’ Adlı Eserinde Hz. Peygamber’in Hayatı

Haçlı Seferleri ve Moğol İstilası’ndan sonra ulema için bir sığınak hâline gelen Memlük Devleti, gerek sultanların gerekse devlet adamlarının büyük destek ve himayeleriyle ilmî hayatın gelişmesinde önemli rol oynamıştır. Bu dönemde çeşitli ilim dallarında çok sayıda âlim yetişmiş, kıymetli ve hacimli eserler kaleme alınmıştır. Bunların başında şüphesiz tarih alanı gelmektedir. Bu sahayla ilgili çeşitli konuları içeren çok sayıda eser yazılmış, Hz. Peygamber’in hayatı da bundan nasibini almıştır. Hemen bütün tarihçiler teberrüken de olsa eserlerinde Hz. Peygamber’in hayatına yer vermiştir. Söz konusu dönemde Hz. Peygamber’in hayatını kaleme alanlardan biri de meşhur münşî ve tarihçi Safedî’dir. O, hacimli biyografi eseri el-Vâfî’de, “Muhammed Rasûlüllah” başlıklı bir maddeyi Hz. Peygamber’e ayırmıştır. Müellif sade bir üslupla, kronolojiye çok başvurmadan konu merkezli olarak Rasûlüllah’ın özellikleri, aile efradı, mucizeleri, ahlâkı gibi bahislere daha fazla yer ayırmak suretiyle kısa ancak ilginç bilgiler içeren bir siyer yazmıştır. Bu siyer eseri dönemin genel tarihçilik anlayışını yansıtması ve Memlükler döneminde Hz. Peygamber’in anlatılma ve anlaşılma tarzını ortaya koyar bir mahiyet taşıması bakımından önem arz etmektedir. Bu çalışmada, Safedî’nin adı geçen siyer maddesi; kaynakları, muhtevası ve usulü bakımından incelenmiş ve bazı değerlendirmelere tâbi tutulmuştur.