Research Article
BibTex RIS Cite

HZ. PEYGAMBER’İN KAYINVÂLİDESİ: ÜMMÜ RÛMÂN

Year 2020, Issue: 7, 103 - 112, 01.04.2020

Abstract

Kadın söz konusu olunca, cahiliye hayatında
onun yeri, konumu ve statü ile ilgili birçok çalışma
yapılmıştır. Cahiliye toplumunda kadın; evlat, eş, ana
ve benzeri rollerde kimi zaman asgarî düzeyde, kimi
zaman neredeyse yok hükmündeydi. Buna rağmen
aynı cahiliye toplumunda Hatice bt. Huveylid, Hind bt.
Utbe gibi kendini ispatlamış, etkin ve toplumda saygın
bir mevkide olan hanımların varlığından söz etmek de
mümkündür. Diğer yandan, İslâm’ın doğuş ve gelişme
dönemlerine tanıklık etmiş, sıkıntıları göğüslemiş
birçok hanım, adeta gözlerden uzak satır aralarında
kalarak araştırmacılar tarafından ele alınma sırasını
beklemektedir. Şüphesiz bunlardan biri, makalemize
konu olan Ümmü Rûmân’dır. Nitekim onun hayat
arkadaşı Hz. Ebû Bekir’dir. Aynı şekilde Ümmü Rûmân
da şirk girdabından kurtularak, tevhidi benimsemiş,
ilk Müslümanlardan (sâbikûn) olma şerefine nail
olmuştur. Ayrıca kızı Hz. Âişe’nin Hz. Peygamber’in
gözde eşi olması, hayatının ne denli hassas rollerle
bezendiği hakkında fikir vermektedir.

References

  • Aktepe, İshâk Emin , “Ümmü Rûmân”, DİA, XLII, İstanbul, 2012.
  • Algül, Hüseyin , ”Ezd”, DİA, C.XXII.
  • Aynî, Ebû Muhammed Bedreddin Mahmûd b. Ahmed b. Musa el-Hanefi, (ö. 855/1451), Umdetü’l-kari şerhi Sahihi’l-Buhari, I-XXV, Dârü’l-İhyâi’t- Türâsi’l-Arabî, Beyrut, t.y.
  • Belâzürî, Ahmed b. Yahya b. Câbir (ö. 279/892), Ensâbü’l-Eşrâf 13c., thk. Süheyl Zekkar-Riyad Zirikli, Beyrut, 1417/1996.
  • Beyhakî, Ebû Bekr Ahmed b. el-Hüseyin b. Ali (ö. 458/1066), Delâilü’n-Nübüvve ve Ma‘rifetü Ahvâli Sâhibi’ş-Şerî‘a, I-VII c., Dârü’l-Kütübi’l-İlmiyye, Beyrut, 1405.
  • Diyarbekrî Hüseyin b. Muhammed b. Hasan (ö. 990/1582) Tarihü’l-Hamîs fî Ahvâli Enfesi Nefîs, I-II, Dârü Sâdır Beyrut, t.y.
  • Ebü’l- Ferec Cemâlüddîn Abdurrahmân b.Ali b. Muhammed Bağdâdî, İbn’l Cevzî (ö. 597/508), el-Müntezam fi Tarihi’l-Ümem ve’l-mülük, I- XIX thk. Abdülkâdir Atâ-Mustafa Abdulkadir Âtâ, Muhammed, Dârü’l- Kütübü’l-İlmiyye, Beyrut ty.
  • Fayda, Mustafa , “Âişe”, DİA, C.II, İstanbul, 1989, s.105.
  • Fayda, Mustafa, “Ebû Bekir”, DİA, XX, s.104.
  • Fayda, Mustafa, “İfk”, DİA, XX, s. 201-205.
  • Halîfe b. Hayyât, Ebû Amr eş-Şeybânî (ö. 240/854) Tabakatü halîfe b. Hayyat rivaye Ebî İmran Musa b. Zekeriyyâ Yahyâ et-Tüsteri li-Muhammed b. Ahmed b. Muhammed el-Ezdi:Tabakatü’r-ruvât. thk. Süheyl Zekkar, Dâru’l- Fikr, y.y. 1993.
  • İbn Habîb, Ebû Ca’fer Muhammed b. Habib b. Ümeyye b. Amr el-Hâşimî el-Bağdâdî, (ö. 245/860), el-Muhabber, nşr Ilse Lichtenstadter Dârü’l- Afâkı’l-Cedîde, Beyrut, t.y.
  • İbn Hacer, Ahmed b. Ali b. Hacer el-Askalani, (ö. 852/1449), Fethü’l-Bârî bi-Şerhi Sahîh’l-Buhârî,I-XIII, thk.Muhammed Fuat Abdülbâkî, Dârü’l- Ma’rife, Beyrut, 1379.
  • İbn Hacer, Ahmed b. Ali b. Hacer el-Askalanî, (ö. 852/1449) el-İsâbe fî Temyizi’s-Sahâbe, I-VIII, thk. Adil Ahmed Abdülmevcûd-Ali Muhammed Muavvaz, Dâru’l-Kütübi’l-İlmiyye, Beyrut 1995.
  • İbn Hibbân, Muhammed b. Hibbân b. Ahmed et-Temîmî Ebû Hâtim Dârimî el-Bustî (ö. 354/965), es-Sikât, Dâirâtü’l- Me‘ârif, Haydarabâd 1973.
  • İbn Hîşam, Ebû Muhammed Cemâleddîn Abdülmelik (ö. 218/833), es-Sîretü’n- Nebevî, I-II, thk. Mustafa Saka ve ark., Şirketu mektebe , 1375/1955.
  • İbn İshâk, Muhammed b. İshâk b. Yesar b. Muttalibî el-Medenî (ö. 151/767), es-Sîretü’n-Nebeviye, thk. Süheyl Zekkâr, Dâru’l- Fikr, Beyrut.
  • İbn Sa‘d, Ebû Abdullah Muhammed b. Sa‘d b. Meni‘ Zührî (ö. 230/845), et-Tabakâtü’l-Kübrâ, I-VIII, thk. Ali Muhammed, thk. Muhammed Abdukadir Atâ, Dârü’l-Kütübi’l-İlmiyye, Beyrut 1990.
  • Kelbî, Ebü’l-Münzir İbnü’s-Sâib Hişâm b. Muhammed b. Sâib (ö. 204/819), Nesebü Me‘âd ve’l-Yemeni’l-Kebîr, I-II, thk. Naci Hasan, Âlemü’l-Kütüb, Beyrut 1988.
  • Mukâtil b. Süleyman, Ebü’l-Hasan Mukatil b. Süleyman b. Beşîr (ö. 150/767) Tefsiru Mukatil b. Süleyman I-V, thk. Abdullah Mahmûd Şehhate, Dâru’lİhyai’t- Türasi’l-Arabî, Beyrut, 1423.
  • Özel, Ahmet, “Tahyîr”, DİA, İstanbul, 2010, XXXIX, s. 442-443.
  • Semhûdî, Ebü’l-Hasan Nureddin Ali b. Abdullah b. Ahmed (ö: 911/1506), Vefaü’l-Vefâ bi Ahbâri Dâri’l-Mustafâ, I-IV, Dârü’l-Kütübi’l-İlmiyye, Beyrut 1419.
  • Süheylî, Ebü’l-Kâsım Abdurrahman b. Abdullah b. Ahmed (ö. 581/1185) er-Ravzu’l-Ünüf fî Şerhi’s Sîreti’n-Nebeviyye li’bn Hişâm, I-VII, Dârü’l-İhyâi’t- Türâsi’l-‘Arabî, Beyrut, 1412.
  • Taberî, Ebu Cafer İbn Cerir Muhammed b. Cerir b. Yezid (ö. 310/923), Tarihü’t-Taberî: Tarihü’l-ümem ve’l-müluk ve Silatü Tarihü’t-Taberi, XIc., Haz. Ureyb b. Sa‘d el-Kurtûbî, Dâru’’t-Türasi’l-Arabî, Beyrut, 1387.
  • Vâkıdî, Ebû Abdullah Muhammed b. Ömer b. Vâkıd es-Sehmî bi’l-Velâ Medenî (ö. 207/823), Kitabü’s-Siyer vel-Meğâzî, III c., thk. Marsden Jones, Dârü’l-Îlâmî Beyrut 1989.
  • Zübeyrî, Mus‘ab b. Abdullah b. Musab b. Sâbit b. Abdullah b. Zübeyr, Ebû Abdullah b. (ö. 236/851) Nesebü Kureyş, nşr. Lefi Brovençal, Dâru’l- Ma‘rife, Kahire [t.y.].
Year 2020, Issue: 7, 103 - 112, 01.04.2020

Abstract

References

  • Aktepe, İshâk Emin , “Ümmü Rûmân”, DİA, XLII, İstanbul, 2012.
  • Algül, Hüseyin , ”Ezd”, DİA, C.XXII.
  • Aynî, Ebû Muhammed Bedreddin Mahmûd b. Ahmed b. Musa el-Hanefi, (ö. 855/1451), Umdetü’l-kari şerhi Sahihi’l-Buhari, I-XXV, Dârü’l-İhyâi’t- Türâsi’l-Arabî, Beyrut, t.y.
  • Belâzürî, Ahmed b. Yahya b. Câbir (ö. 279/892), Ensâbü’l-Eşrâf 13c., thk. Süheyl Zekkar-Riyad Zirikli, Beyrut, 1417/1996.
  • Beyhakî, Ebû Bekr Ahmed b. el-Hüseyin b. Ali (ö. 458/1066), Delâilü’n-Nübüvve ve Ma‘rifetü Ahvâli Sâhibi’ş-Şerî‘a, I-VII c., Dârü’l-Kütübi’l-İlmiyye, Beyrut, 1405.
  • Diyarbekrî Hüseyin b. Muhammed b. Hasan (ö. 990/1582) Tarihü’l-Hamîs fî Ahvâli Enfesi Nefîs, I-II, Dârü Sâdır Beyrut, t.y.
  • Ebü’l- Ferec Cemâlüddîn Abdurrahmân b.Ali b. Muhammed Bağdâdî, İbn’l Cevzî (ö. 597/508), el-Müntezam fi Tarihi’l-Ümem ve’l-mülük, I- XIX thk. Abdülkâdir Atâ-Mustafa Abdulkadir Âtâ, Muhammed, Dârü’l- Kütübü’l-İlmiyye, Beyrut ty.
  • Fayda, Mustafa , “Âişe”, DİA, C.II, İstanbul, 1989, s.105.
  • Fayda, Mustafa, “Ebû Bekir”, DİA, XX, s.104.
  • Fayda, Mustafa, “İfk”, DİA, XX, s. 201-205.
  • Halîfe b. Hayyât, Ebû Amr eş-Şeybânî (ö. 240/854) Tabakatü halîfe b. Hayyat rivaye Ebî İmran Musa b. Zekeriyyâ Yahyâ et-Tüsteri li-Muhammed b. Ahmed b. Muhammed el-Ezdi:Tabakatü’r-ruvât. thk. Süheyl Zekkar, Dâru’l- Fikr, y.y. 1993.
  • İbn Habîb, Ebû Ca’fer Muhammed b. Habib b. Ümeyye b. Amr el-Hâşimî el-Bağdâdî, (ö. 245/860), el-Muhabber, nşr Ilse Lichtenstadter Dârü’l- Afâkı’l-Cedîde, Beyrut, t.y.
  • İbn Hacer, Ahmed b. Ali b. Hacer el-Askalani, (ö. 852/1449), Fethü’l-Bârî bi-Şerhi Sahîh’l-Buhârî,I-XIII, thk.Muhammed Fuat Abdülbâkî, Dârü’l- Ma’rife, Beyrut, 1379.
  • İbn Hacer, Ahmed b. Ali b. Hacer el-Askalanî, (ö. 852/1449) el-İsâbe fî Temyizi’s-Sahâbe, I-VIII, thk. Adil Ahmed Abdülmevcûd-Ali Muhammed Muavvaz, Dâru’l-Kütübi’l-İlmiyye, Beyrut 1995.
  • İbn Hibbân, Muhammed b. Hibbân b. Ahmed et-Temîmî Ebû Hâtim Dârimî el-Bustî (ö. 354/965), es-Sikât, Dâirâtü’l- Me‘ârif, Haydarabâd 1973.
  • İbn Hîşam, Ebû Muhammed Cemâleddîn Abdülmelik (ö. 218/833), es-Sîretü’n- Nebevî, I-II, thk. Mustafa Saka ve ark., Şirketu mektebe , 1375/1955.
  • İbn İshâk, Muhammed b. İshâk b. Yesar b. Muttalibî el-Medenî (ö. 151/767), es-Sîretü’n-Nebeviye, thk. Süheyl Zekkâr, Dâru’l- Fikr, Beyrut.
  • İbn Sa‘d, Ebû Abdullah Muhammed b. Sa‘d b. Meni‘ Zührî (ö. 230/845), et-Tabakâtü’l-Kübrâ, I-VIII, thk. Ali Muhammed, thk. Muhammed Abdukadir Atâ, Dârü’l-Kütübi’l-İlmiyye, Beyrut 1990.
  • Kelbî, Ebü’l-Münzir İbnü’s-Sâib Hişâm b. Muhammed b. Sâib (ö. 204/819), Nesebü Me‘âd ve’l-Yemeni’l-Kebîr, I-II, thk. Naci Hasan, Âlemü’l-Kütüb, Beyrut 1988.
  • Mukâtil b. Süleyman, Ebü’l-Hasan Mukatil b. Süleyman b. Beşîr (ö. 150/767) Tefsiru Mukatil b. Süleyman I-V, thk. Abdullah Mahmûd Şehhate, Dâru’lİhyai’t- Türasi’l-Arabî, Beyrut, 1423.
  • Özel, Ahmet, “Tahyîr”, DİA, İstanbul, 2010, XXXIX, s. 442-443.
  • Semhûdî, Ebü’l-Hasan Nureddin Ali b. Abdullah b. Ahmed (ö: 911/1506), Vefaü’l-Vefâ bi Ahbâri Dâri’l-Mustafâ, I-IV, Dârü’l-Kütübi’l-İlmiyye, Beyrut 1419.
  • Süheylî, Ebü’l-Kâsım Abdurrahman b. Abdullah b. Ahmed (ö. 581/1185) er-Ravzu’l-Ünüf fî Şerhi’s Sîreti’n-Nebeviyye li’bn Hişâm, I-VII, Dârü’l-İhyâi’t- Türâsi’l-‘Arabî, Beyrut, 1412.
  • Taberî, Ebu Cafer İbn Cerir Muhammed b. Cerir b. Yezid (ö. 310/923), Tarihü’t-Taberî: Tarihü’l-ümem ve’l-müluk ve Silatü Tarihü’t-Taberi, XIc., Haz. Ureyb b. Sa‘d el-Kurtûbî, Dâru’’t-Türasi’l-Arabî, Beyrut, 1387.
  • Vâkıdî, Ebû Abdullah Muhammed b. Ömer b. Vâkıd es-Sehmî bi’l-Velâ Medenî (ö. 207/823), Kitabü’s-Siyer vel-Meğâzî, III c., thk. Marsden Jones, Dârü’l-Îlâmî Beyrut 1989.
  • Zübeyrî, Mus‘ab b. Abdullah b. Musab b. Sâbit b. Abdullah b. Zübeyr, Ebû Abdullah b. (ö. 236/851) Nesebü Kureyş, nşr. Lefi Brovençal, Dâru’l- Ma‘rife, Kahire [t.y.].
There are 26 citations in total.

Details

Primary Language Turkish
Journal Section Research Articles
Authors

Hatice Nur Ertürk

Publication Date April 1, 2020
Submission Date February 1, 2020
Published in Issue Year 2020 Issue: 7

Cite

ISNAD Ertürk, Hatice Nur. “HZ. PEYGAMBER’İN KAYINVÂLİDESİ: ÜMMÜ RÛMÂN”. Siyer Araştırmaları Dergisi 7 (April 2020), 103-112.

88x31.png

Journal of Sirah Studies is licensed under the Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License.