Osmanlı Son Döneminde Kadınların İntihar Yöntemleri Üzerine Bir Değerlendirme
Abstract
İntihar, geçmişten günümüze süregelen bir olgudur. Bu olguya sosyoloji ve psikoloji uzmanları ilgi göstermiş olmakla beraber intihar meselesi son zamanlarda sosyal tarihin de ilgi alanına girmektedir. Uzmanlık alanı ve araştırmanın sorusuna bağlı olarak intihar olgusu, çok boyutlu olarak ele alınmış, tartışılmış ve intiharla ilgili geniş bir literatür oluşmuştur. Yapılan çalışmalarda intiharlar üzerinde etkili olan kültürel, ekonomik ve sosyal etmenlerin yanı sıra intiharın sebebi, mekânı, zamanı, müntehirin cinsiyeti ve yaşı gibi konulara odaklanılmıştır. Bununla birlikte intiharın nasıl gerçekleştirildiği ve kullanılan yöntemin ne olduğu, kişinin niçin bu yönteme başvurduğu, kullanılan yöntemle kişinin cinsiyeti, ekonomik ve sosyal dünyasının bir ilişkisinin olup olmadığı gibi sorulara da cevap bulunmaya çalışılmıştır. Benzer yaklaşım ve sorular, intiharın tarihine ilgi gösteren araştırmacıları da meşgul etmiştir. Bununla birlikte Osmanlı dönemi intiharlarına dair araştırma sayısı çok az olduğu gibi doğrudan kadın intiharları üzerine kaleme alınmış çalışma da yoktur. Osmanlı’nın son dönemindeki kadın intiharları üzerine odaklanan araştırmaya dayanan bu çalışma ise “Osmanlı’nın son döneminde intihara kalkışan kadınların hangi yönteme başvurdukları” gibi çok daha özel bir soruya cevap aramaktadır. Araştırmalar Türkiye özelinde yürütülmüş olup modern döneme kadar zaman zaman değişmekle birlikte, kadın ve erkeklerin sıklıkla ekonomik sorunlar başta olmak üzere ailevi sorunlar, ihanet, hastalık ve psikolojik sebepler ile, ası, ateşli silah ile kendini hedef alma, suya atlama, kimyasal madde içme yoluyla intihar ettiği sonucuna varılmıştır. Günümüzde olduğu gibi son dönem Osmanlı dünyasının kadına yüklediği bazı sorumluluklar zaman zaman kadınların duygu dünyalarında bir karmaşaya sebep olmuş ve kadınları yaşamlarına son verme düşüncesiyle baş başa bırakmıştır. Bireylerin intihar yöntemini seçmelerinde ise başta cinsiyet olmak üzere, coğrafi mekân, zaman, müntehirin duygu dünyası ve kullanılacak malzemeye erişiminin kolaylığı gibi çeşitli faktörler etkili olmuştur. Bu çalışmada kadın intihar yöntemleri üzerine Osmanlı arşivinden alınan 194 belge incelenmiş ve sıklıkla rastlanan dört yöntem örneklendirilmeye çalışılmıştır.
Keywords
intihar, intihar yöntemleri, kadın intiharları, Suicide, Suicides of Women, Suicides Methods
Thanks
Çalışmamın yazım aşamasında bilgi ve tecrübesi ile desteklerini esirgemeyen Prof. Dr. Mehmet Yaşar Ertaş'a, burs imkânı sağlayan İlim Yayma Vakfı kurucu üyeleri ve müdürlüğüne teşekkür ederim.
References
- Osmanlı Arşiv Belgeleri A. MKT. DV. 194/87. 01 ; 194/87. 02
- A.MKT.MVL 65/95.04, 50/30.01
- A. MKT. NZD. 180/61.01
- A. MKT. UM. 510/38.01; 447/70.01
- DH.EUM.6 ŞB. 47/18.01
- DH.EUM.AYŞ. 63/19/01 ; 52.21.01 ; 15/16.01.
- DH. EUM. EN. 25/23.01
- DH.MKT. 1482/8.01 ; 2380/137.01 ; 2111/118.01 ; 2380/137.01
- DH. EUM. KADL. 20/25.01
- DH. EUM. THR. 95/45.01
