Aleviliğin Menşei Olan Şiâ’nın Ortaya Çıkışını Etkileyen Tarihsel Olaylar
Abstract
Şia, İmametin Hz. Ali ve ehli Beyt’in hakkı olduğunu kabul eden insanların ortak adıdır. Tarihçiler ve özellikle mezhep tarihçileri Şia’nın ne zaman tarih sahnesine çıktığı hususunda değişik görüşler serdetmişlerdir. Ben bu çalışmamda bu konunun temellerinin ne zaman atılmaya ve ne zaman gelişmeye başladığını tarihsel olarak ele almaya çalıştım. Ancak Şia’nın imamet hususundaki ortaya attıkları görüşleri ele almadım. Hz. Peygamber’in vefatıyla birlikte ortaya çıkan halifelik veya imamet konusu Müslümanlar arasında önemli bir yer işgal etmiş, üzerinde çok ciddi münakaşa ve münazaralar yapılmıştır. Konuya başlamazdan mukaddem şunu özellikle belirtmek istiyorum; Ben burada İmamet hususunda Şia’nın ortaya koyduğu siyasi prensipleri ve Şii fırkalarıuzun uzun ele alacak değilim. Ancak bir tarihçi gözüyle konuya bakarak, Şiiliğin ortaya çıkışını tetikleyen siyasi ve tarihi olayların özetini sunabilirsem kendimi bahtiyar addedeceğim.
Keywords
References
- Abdülhamid, İrfan, İslâm’da İtikadi Mezhepler ve Akaid Esasları, (trc. M.SaimYeprem), İstanbul, Marifet Yay. Üçüncü baskı, 1994.
- Fığlalı, E. Ruhi, “Şiiliğin Doğuşu ve Gelişmesi”, Milletlerarası Ta- rihte ve Günümüzde Şiilik Sempozyumu, İstanbul, İlmi Neşri- yat, 1993.
- Fığlalı, E.Ruhi. “Abdullah b. Sebe”, DİA.
- Gölpınarlı, Abdülbakıy, Tarih Boyunca İslâm Mezhepleri ve Şiilik, İs- tanbul, Der Yay., 2007.
- İbn Kesir, İmamüddin Ebu’l-Fida İsmail b. Ömer, el-Bidaye ve’n- Nihaye, V, Beyrut, Mektebetü’l-Maarif, 1973.
- Koyuncu, Mevlüt, Emeviler Döneminde Saray Hayatı, İstanbul, Be- yan Yay, 1997.
- Mes’udi, Ebu’l-Hasan Ali b. Hüseyin, Mürucü’z-Zeheb ve Meadinü’l- Cevher, II, Beyrut, 1988. b. İbnü’l-Esir, İzzüddin Ebu’l-Hasan Ali b. Muhammed, el-Kamil fi’t-Tarih, II, Beyrut, Daru Sadır, 1979-1982.
- Muhammed Ebu Zehra, İslâm’da Fıkhi Mezhepler Tarihi, (trc., A. Şe- ner), İstanbul, Hisar Yayınevi, 2. Baskı, tz.
- Mustafa, Nevin A., İslâm Siyasi Düşüncesinde Muhalefet, (terc.V.Akyüz), İstanbul, İz yayıncılık, 1990.
- Onat, Hasan, Emeviler Devri Şii Hareketleri ve Günümüz Şiiliği, An- kara, TDV Yay,1993
