Çeviri Etkinliğinde Çeviri Etiğinin Önemi ve Etik Sorunların Felsefe Temelinde Yeniden Değerlendirilmesi

This study aims at emphasizing the importance of the translation ethics and basing it on the discipline of ethics. People may be confused about the accuracy and fallacy of their actions in today’s rapid society. Evaluations of the actions are the question of debate in this direction. As the translation activity is carried out between cultures, the ethical aspect of the action is of importance. Like the other areas of applied ethics, translation ethics is based on the theories of ethics shaped by the science of Philosophy. However, the current models on translation ethics are problem oriented and they are created by considering the practical translation studies. The current topics such as “fidelity”, “trust”, “responsibility” and “translation errors” in the framework of translation ethics have already been discussed by different translation theories. One should ask whether the solution to a problem within theories is convenient or not in the framework of theories of ethics. In this regard, what must be essentially discussed in terms of ethics is, for instance, not the “fidelity” in translation but the translator’s attitude in the entire translation process. 

Bu çalışmada çeviri etiğinin önemi vurgulamak ve çeviri etiğini, etik disiplini çerçevesinde temellendirmek hedeflenmiştir. İnsanlar günümüz hız toplumunda yaptıkları eylemlerin doğruluğu ve yanlışlığı konusunda ikileme düşebilmektedir. Eylem değerlendirmeleri de bu doğrultuda tartışma konusu edilmektedir. Çeviri eyleminin etik boyutu, kültürlerarası ölçekte gerçekleşmesinden ötürü, giderek önem kazanmaktadır. Çeviri etiği, uygulamalı etiğin diğer alanları gibi felsefenin ortaya koyduğu etik kuramlar çerçevesinde temellendirilmelidir. Ancak ortaya konulan mevcut çeviri etiği modelleri sorun odaklıdır; pratik çeviri çalışmalarından oluşturulmuştur. Çeviri etiği çerçevesinde dile getirilen “sadakat”, “güven”, “sorumluluk” ve “çeviri hataları” gibi mevcut konular zaten farklı çeviri kuramlarında ele alınmıştır. Ancak kuramlar dâhilinde bir soruna getirilen çözümün ilgili etik kuramları çerçevesinde uygun olup olmadığı sorulmalıdır. Bu bağlamda, etik açıdan asıl değerlendirilmesi gereken, -örnek olarak çeviride sadakat konusu değil- çevirmenin çeviri sürecinin tamamındaki tutumudur.