AB’de Döngüsel Ekonomi Üretim ve Tüketim Göstergelerinin Değerlendirilmesi: MEREC Temelli MARCOS Uygulaması

Nazlı Seyhan

doi:10.54733/smar.1338423

TR EN

AB’de Döngüsel Ekonomi Üretim ve Tüketim Göstergelerinin Değerlendirilmesi: MEREC Temelli MARCOS Uygulaması

Abstract

Bu çalışmada, MEREC (Method based on the removel effects of criteria) temelli MARCOS (Measurement of alternatives and ranking according to compromise solution) yöntemi kullanılarak 2020 yılı için AB üyesi 27 ülkenin döngüsel ekonomideki üretim ve tüketim performansları değerlendirilmiştir. Çalışmada; malzeme ayak izi, kaynak üretkenliği, tüketim ayak izi, malzeme ithalat bağımlılığı, geri dönüştürülebilir hammadde ticareti, üretim faaliyetlerinden kaynaklanan sera gazı emisyonu gibi birçok üretim ve tüketim göstergeleri ele alınmıştır. MEREC yöntemiyle elde edilen bulgularda en önemli kriterin geri dönüştürülebilir hammadde ticareti olduğu ve bu kriteri sırasıyla döngüsel ekonomi sektörleriyle ilgili özel yatırım ve brüt katma değer ve döngüsel malzeme kullanım oranı kriterlerinin takip ettiği görülmektedir. MEREC yöntemiyle belirlenen kriter ağırlıklarının kullanıldığı MARCOS yöntemi uygulaması sonuçlarına göre, döngüsel ekonomide üretim ve tüketim göstergelerine göre performansı yüksek olan ülkelerin sırası ile Hollanda, Almanya, Fransa ve İspanya; performansı düşük olan ülkelerin ise, Lüksemburg, Finlandiya, Malta, Kıbrıs ve Estonya olduğu görülmüştür. Elde edilen bulgularda döngüsel ekonomiye geçişte bazı ülkelerin çok hızlı dönüşüm gerçekleştirirken bazı ülkelerde bu geçişin daha yavaş olduğu tespit edilmiştir. Ülkelerin alabileceği bazı tedbirler (geri kazanımı olmayan atıklarda yüksek vergilendirme vb., değişim sürecinde olan işletmelere net süre belirtilmesi) ve desteklerle (özellikle sera gazı emisyonu için yenilikçi iş modelleri, geri kazanım projeleri vb.) geçiş sürecinin daha kontrollü yapılabilmesi mümkün olabilir.

Keywords

döngüsel ekonomi, MEREC yöntemi, MARCOS yöntemi, AB

Evaluation of Circular Economy Production and Consumption Indicators in the EU: A MEREC Based MARCOS Application

Abstract

In this study, with the help of MARCOS (Measurement of alternatives and ranking according to compromise solution) method based on MEREC (Method based on the removel effects of criteria) method, production and consumption indicators and circular economy performances of 27 EU member countries were evaluated with the data of 2020. In the study; many production and consumption indicators, such as material footprint, resource productivity, consumption footprint, material import dependency, recyclable raw material trade, greenhouse gas emissions from production activities are discussed. As a result of the MEREC method it is seen that the most important criterion obtained is the recyclable raw material trade, and this criterion is followed by private investment and gross value added and cyclic material utilization rate related to circular economy sectors, respectively. According to the results of the MARCOS method, the countries with high performance according to the production and consumption indicators in the circular economy are Netherlands, Germany, France and Spain, respectively; The countries with low performance are Luxembourg, Finland, Malta, Cyprus and Estonia. According to the findings, it is seen that some countries transform very quickly in the transition to the circular economy, while some countries achieve a slower transition. It will be possible to carry out the transition process in a more controlled manner with some measures such as high taxation on non-recyclable wastes that countries can take, specifying a net time for businesses in the process of change, and innovative business models, especially for greenhouse gas emissions, and recovery projects.

Keywords

circular economy, MEREC method, MARCOS method, EU

References

Açcı, Y., Akarsu, G., & Cafrı, R. (2023). Döngüsel ekonomi ve yeşil büyüme çerçevesinde sürdürülebilir kalkınma göstergelerinin ekonomik büyüme üzerine etkisi: Seçilmiş AB ülkelerinden ampirik kanıtlar. Verimlilik Dergisi, Döngüsel Ekonomi ve Sürdürülebilirlik Özel Sayısı, 53-67.
Alamerew, Y. A., Kambanou, M. L., Sakao T., & Brissaud, D. (2020). A multicriteria evaluation method of product-level circularity strategies. Sustainability, 12(12), 5129. https://doi.org/10.3390/su12125129
Apaydın, Ş. (2020). OECD ülkelerinde atık yönetimi ve ekonomik büyüme ilişkisi: Bir panel kantil regresyon yaklaşımı. Üçüncü Sektör Sosyal Ekonomi Dergisi, 55(1), 300-312.
Aravossis, K. G., Kapsalis, V. C., Kyriakopoulos, G. L., & Xouleis, T. G. (2019). Development of a holistic assessment framework for industrial organizations. Sustainability, 11(14), 3946. https://doi.org/10.3390/su11143946
Ateş, E. (2021). Döngüsel ekonomi kapsamında GSYİH ile geri dönüşüm ilişkisi: Avrupa Birliği ülkeleri örneği. Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, (67), 125-137.
Ay Türkmen, M., & Kılıç, F. (2020). Sürdürülebilir kalkınma anlayışına yönelik döngüsel ekonomi modeli. Üçüncü Sektör Sosyal Ekonomi Dergisi, 55(4), 2538-2556.
Balbay, Ş., Sarıhan, A., & Avşar, E. (2021). Dünyada ve Türkiye’de “Döngüsel ekonomi/endüstriyel sürdürülebilirlik” yaklaşımı. Avrupa Bilim ve Teknoloji Dergisi, (27), 557-569.
Bonciu, F. (2014). The European economy: From a linear to a circular economy. Romanian Journal of European Affairs, 14(4), 78-91.
Busu, M., & Trica, C. L. (2019). Sustainability of circular economy indicators and their impact on economic growth of the European Union. Sustainability, 11(19), 5481. https://doi.org/10.3390/su11195481
Can, F. (2017). Sürdürülebilir kalkınmanın yeni boyutları. International Journal of Academic Value Studies, 3(10), 138-146.

Chauhan, A., Jakhar, S. K., & Chauhan, C. (2021). The interplay of circular economy with industry 4.0 enabled smart city drivers of healthcare waste disposal. Journal of Cleaner Production, 279, 123854. https://doi.org/10.1016/j.jclepro.2020.123854
Erceg, O., & Margeta, J. (2019). Selection of food waste management option by PROMETHEE method. Advances in Civil and Architectural Engineering, 10(19), 87-97. https://doi.org/10.13167/2019.19.9
European Commission (2015). EU Action for the Circular Economy. https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/?uri=CELEX%3A52015DC0614 (Erişim Tarihi: 10 Mayıs 2023).
European Commission. (2019). https://ec.europa.eu/futurium/en/circular-economy/terms/news/Circular+Economy.html (Erişim Tarihi: 12 Mayıs 2023).
Friant, M. C., Vermeulen, W. J., & Salomone, R. (2021). Analysing European Union circular economy policies: Words versus actions. Sustainable Production and Consumption, 27, 337-353.
Fura, B., Stec, M., & Miś, T. (2020). Statistical evaluation of the level of development of circular economy in European Union member countries. Energies, 13(23), 6401. https://doi.org/10.3390/en13236401
Garcia-Bernabeu A., Hilario-Caballero A., Pla-Santamaria D., & SalasMolina F. (2020). A process oriented mcdm approach to construct a circular economy composite index. Sustainability, 12(2), 618. https://doi.org/10.3390/su12020618
Ghisellin, P., Cialani, C., & Ulgiati, S. (2016). A review on circular economy: The expected transition to a balanced interplay of environmental and economic systems. Journal of Cleaner Production, 114, 11-32. https://doi.org/10.1016/j.jclepro.2015.09.007
Gomes, L. A., Santos, A. F., Pinheiro, C. T., Góis, J. C., & Quina, M. J. (2020). Screening of waste materials as adjuvants for drying sewage sludge based on environmental, technical and economic criteria. Journal of Cleaner Production, 259, 120927. https://doi.org/10.1016/j.jclepro.2020.120927
Gregson, N., Crang, M., Fuller, S., & Holmes, H. (2015). Interrogating the circular economy: the moral economy of resource recovery in the EU. Economy and Society, 44(2), 218-243.
Hartley, K., van Santen, R., & Kirchherr, J. (2020). Policies for transitioning towards a circular economy: Expectations from the European Union (EU). Resources, Conservation and Recycling, 155, 104634. https://doi.org/10.1016/j.resconrec.2019.104634
Hobson, K. (2016). Closing the loop or squaring the circle? Locating generative spaces for the circular economy. Progress in Human Geography, 40(1), 88-104. https://doi.org/10.1177/0309132514566342
Hysa, E., Kruja, A., Rehman, N. U., & Laurenti, R. (2020). Circular economy innovation and environmental sustainability impact on economic growth: An integrated model for sustainable development. Sustainability, 12(12), 4831. https://doi.org/10.3390/su12124831
Institut Montaigne. (2016). The circular economy: Reconciling economic growth with the environment. https://www.institutmontaigne.org/ressources/publications-pdfs/circular-economy-policy-paper.pdf (Erişim Tarihi: 12 Mayıs 2023).
Kaya, S. K., Ayçin, E., & Pamucar, D. (2023). Evaluation of social factors within the circular economy concept for European countries. Central European Journal of Operations Research, 31(1), 73-108. https://doi.org/10.1007/s10100-022-00800-w
Keshavarz-Ghorabaee, M., Amiri, M., Zavadskas, E. K., Turskis, Z., & Antucheviciene, J. (2021). Determination of objective weights using a new method based on the removal effects of criteria (MEREC). Symmetry, 13(4), 525. https://doi.org/10.3390/sym13040525
Kirchherr, J., Reike, D., & Hekkert, M. (2017). Conceptualizing the circular economy: An analysis of 114 definitions. Resources, Conservation & Recycling, 127, 221-232. https://doi.org/10.1016/j.resconrec.2017.09.005
Lieder, M., & Rashid, A. (2016). Towards circular economy implementation: A comprehensive review in context of manufacturing industry. Journal of Cleaner Production, 115, 36-51. https://doi.org/10.1016/j.jclepro.2015.12.042
MacArthur, E., Zumwinkel, K., & Stuchtey, M. R. (2015). Growth within: a circular economy vision for a competitive Europe. Ellen MacArthur Foundation. https://ellenmacarthurfoundation.org/growth-within-a-circular-economy-vision-for-a-competitive-europe (Erişim Tarihi: 21 Mayıs 2023).
Marino, A., & Pariso, P. (2020). Comparing European Countries' performances in the transition towards the circular economy. Science of the Total Environment, 729, 1-12. https://doi.org/10.1016/j.scitotenv.2020.138142
McDowall, W., Geng, Y., Huang, B., Barteková, E., Bleischwitz, R., Türkeli, S., Kemp, R., & Doménech, T. (2017). Circular economy policies in China and Europe. Journal of Industrial Ecology, 21(3), 651-661. https://doi.org/10.1111/jiec.12597
Mısır, A., & Arıkan, O. (2022). Avrupa Birliği (AB) ve Türkiye’de döngüsel ekonomi ve sıfır atık yönetimi. Çevre İklim ve Sürdürülebilirlik, 23(1), 69-78.
Moraga, G., Huysveld, S., Mathieux, F., Blengini, G. A., Alaerts, L., Van Acker, K., de Meester, S., & Dewulf, J. (2019). Circular economy indicators: What do they measure?. Resources, Conservation and Recycling, 146, 452-461. https://doi.org/10.1016/j.resconrec.2019.03.045
Murray, A., Skene, K., & Haynes, K. (2017). The circular economy: An interdisciplinary exploration of the concept and application in a global context. Journal of Business Ethics, 140, 369-380. https://doi.org/10.1007/s10551-015-2693-2
Önder, H. (2018). Sürdürülebilir kalkınma anlayışında yeni bir kavram: Döngüsel ekonomi. Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, (57), 196-204.
Pamucar, D., Ecer, F., & Deveci, M. (2021). Assessment of alternative fuel vehicles for sustainable road transportation of United States using integrated fuzzy FUCOM and neutrosophic fuzzy MARCOS methodology. Science of the Total Environment, 788, 147763. https://doi.org/10.1016/j.scitotenv.2021.147763
Rizos, V., Behrens, A., Kafyeke, T., Hirschnitz-Garbers, M., & Ioannou, A. (2015). The circular economy: Barriers and opportunities for SMEs. CEPS Working Documents No. 412, 1-25.
Robaina, M., Villar, J., & Pereira, E. T. (2020). The determinants for a circular economy in Europe. Environmental Science and Pollution Research, 27, 12566-12578. https://doi.org/10.1007/s11356-020-07847-9
Sassanelli, C., Rosa, P., Rocca, R., & Terzi, S. (2019). Circular economy performance assessment methods: A systematic literature review. Journal of Cleaner Production, 229, 440-453. https://doi.org/10.1016/j.jclepro.2019.05.019
Škrinjarić, T. (2020). Empirical assessment of the circular economy of selected European Countries. Journal of Cleaner Production, 255, 120246. https://doi.org/10.1016/j.jclepro.2020.120246
Smol, M., Kulczycka, J., & Avdiushchenko, A. (2017). Circular economy indicators in relation to eco-innovation in European regions. Clean Technologies and Environmental Policy, 19, 669-678. https://doi.org/10.1007/s10098-016-1323-8
Stahel, W. R. (2016). The circular economy. Nature, 531, 435-438. https://doi.org/10.1038/531435a
Stankevičienė, J., & Nikanorova, M. (2020). Eco-innovation as a pillar for sustainable development of circular economy. Business: Theory and Practice, 21(2), 531-544. https://doi.org/10.3846/btp.2020.12963
Stević, Ž., Pamučar, D., Puška, A., & Chatterjee, P. (2020). Sustainable supplier selection in healthcare industries using a new MCDM method: Measurement of alternatives and ranking according to COmpromise solution (MARCOS). Computers & Industrial Engineering, 140, 106231. https://doi.org/10.1016/j.cie.2019.106231
Sürmen, M., & Çokmutlu, M. E. (2022). Döngüsel ekonomi performans ölçümü üzerine bir araştirma. Ekonomi İşletme ve Yönetim Dergisi, 6(2), 209-234.
Sverko Grdic, Z., Krstinic Nizic, M., & Rudan, E. (2020). Circular economy concept in the context of economic development in EU countries. Sustainability, 12(7), 3060. https://doi.org/10.3390/su12073060
Tonini, D., Wandl, A., Meister, K., Unceta, P. M., Taelman, S. E., Sanjuan-Delmás, D., Dewulf, J., & Huygens, D. (2020). Quantitative sustainability assessment of household food waste management in the Amsterdam Metropolitan Area. Resources, Conservation and Recycling, 160, 104854. https://doi.org/10.1016/j.resconrec.2020.104854
United Nations. (1987). Our Common Future. Oslo: Report of the World Commission on Environment and Development. https://sustainabledevelopment.un.org/content/documents/5987our-common-future.pdf (Erişim Tarihi: 12 Mayıs 2023).
Veral, E. S. (2018). Döngüsel ekonomiye geçiş doğrultusunda yeni tedbirler ve AB üye ülkelerinin stratejileri. Ankara Avrupa Çalışmaları Dergisi, 17(2), 463-488.
Veral, E. S., & Yiğitbaşioğlu, H. (2018). Avrupa Birliği atık politikasında atık yönetiminden kaynak yönetimi yaklaşımına geçiş yönelimleri ve döngüsel ekonomi modeli. Ankara Üniversitesi Çevrebilimleri Dergisi, 6(1), 1-19.
Wierzbicka, M. E. (2021). Circular economy: Advancement of European Union countries. Environmental Sciences Europe, 33, 111. https://doi.org/10.1186/s12302-021-00549-0
Yılmaz, V. (2019). Sürdürülebilir kalkınma ve döngüsel ekonominin bibliyometriği. Enderun, 3(2), 60-72.
Yılmaz, V. (2022). Avrupa Birliği ülkelerinin döngüsel ekonomi performansı. Cumhuriyet Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 23(1), 94-114.
Zhao, H., Zhao, H., & Guo, S. (2017) Evaluating the comprehensive benefit of eco-industrial parks by employing multi-criteria decision making approach for circular economy. Journal of Cleaner Production, 142, 2262-2276. https://doi.org/10.1016/j.jclepro.2016.11.041

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

International Relations (Other)

Journal Section

Research Article

Authors

Nazlı Seyhan ^*
0000-0003-0759-9119
Türkiye

Publication Date

September 30, 2023

Submission Date

August 5, 2023

Acceptance Date

September 15, 2023

Published in Issue

Year 2023 Volume: 4 Number: 3

DOI

https://doi.org/10.54733/smar.1338423

IZ

https://izlik.org/JA67XD97PY

APA

Seyhan, N. (2023). AB’de Döngüsel Ekonomi Üretim ve Tüketim Göstergelerinin Değerlendirilmesi: MEREC Temelli MARCOS Uygulaması. Sosyal Mucit Academic Review, 4(3), 364-391. https://doi.org/10.54733/smar.1338423

AMA

1.Seyhan N. AB’de Döngüsel Ekonomi Üretim ve Tüketim Göstergelerinin Değerlendirilmesi: MEREC Temelli MARCOS Uygulaması. SMAR. 2023;4(3):364-391. doi:10.54733/smar.1338423

Chicago

Seyhan, Nazlı. 2023. “AB’de Döngüsel Ekonomi Üretim Ve Tüketim Göstergelerinin Değerlendirilmesi: MEREC Temelli MARCOS Uygulaması”. Sosyal Mucit Academic Review 4 (3): 364-91. https://doi.org/10.54733/smar.1338423.

EndNote

Seyhan N (September 1, 2023) AB’de Döngüsel Ekonomi Üretim ve Tüketim Göstergelerinin Değerlendirilmesi: MEREC Temelli MARCOS Uygulaması. Sosyal Mucit Academic Review 4 3 364–391.

IEEE

[1]N. Seyhan, “AB’de Döngüsel Ekonomi Üretim ve Tüketim Göstergelerinin Değerlendirilmesi: MEREC Temelli MARCOS Uygulaması”, SMAR, vol. 4, no. 3, pp. 364–391, Sept. 2023, doi: 10.54733/smar.1338423.

ISNAD

Seyhan, Nazlı. “AB’de Döngüsel Ekonomi Üretim Ve Tüketim Göstergelerinin Değerlendirilmesi: MEREC Temelli MARCOS Uygulaması”. Sosyal Mucit Academic Review 4/3 (September 1, 2023): 364-391. https://doi.org/10.54733/smar.1338423.

JAMA

1.Seyhan N. AB’de Döngüsel Ekonomi Üretim ve Tüketim Göstergelerinin Değerlendirilmesi: MEREC Temelli MARCOS Uygulaması. SMAR. 2023;4:364–391.

MLA

Seyhan, Nazlı. “AB’de Döngüsel Ekonomi Üretim Ve Tüketim Göstergelerinin Değerlendirilmesi: MEREC Temelli MARCOS Uygulaması”. Sosyal Mucit Academic Review, vol. 4, no. 3, Sept. 2023, pp. 364-91, doi:10.54733/smar.1338423.

Vancouver

1.Nazlı Seyhan. AB’de Döngüsel Ekonomi Üretim ve Tüketim Göstergelerinin Değerlendirilmesi: MEREC Temelli MARCOS Uygulaması. SMAR. 2023 Sep. 1;4(3):364-91. doi:10.54733/smar.1338423

Cited By

DETERMINANTS OF PROGRESS IN CIRCULAR ECONOMY: A COMPARATIVE MULTI-CRITERIA ANALYSIS OF EU MEMBER STATES AND TÜRKİYE WITH A SPECIAL FOCUS ON PRODUCTION AND CONSUMPTION INDICATORS

Dumlupınar Üniversitesi İİBF Dergisi

https://doi.org/10.58627/dpuiibf.1479832

This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.

AB’de Döngüsel Ekonomi Üretim ve Tüketim Göstergelerinin Değerlendirilmesi: MEREC Temelli MARCOS Uygulaması

AB’de Döngüsel Ekonomi Üretim ve Tüketim Göstergelerinin Değerlendirilmesi: MEREC Temelli MARCOS Uygulaması

Abstract

Keywords

Evaluation of Circular Economy Production and Consumption Indicators in the EU: A MEREC Based MARCOS Application

Abstract

Keywords

References

Details

Primary Language

Subjects

Journal Section

Authors

Publication Date

Submission Date

Acceptance Date

Published in Issue

DOI

IZ

Cite

Cited By

DETERMINANTS OF PROGRESS IN CIRCULAR ECONOMY: A COMPARATIVE MULTI-CRITERIA ANALYSIS OF EU MEMBER STATES AND TÜRKİYE WITH A SPECIAL FOCUS ON PRODUCTION AND CONSUMPTION INDICATORS

Hammaddeye Karşı Sorumluluk: Gemi Geri Dönüşümü ve Demir Çelik Endüstrisinde Verimlilik Değerlendirmesi

A Solution to Waste Economy and Water Scarcity; Air Conditioning Wastewater

Analysis of the Performance of Companies in the Individual Pension System Using the Merec-Based Marcos Method

Avrupa Ülkelerinde Dijital Ekonomi Performans Farklılıkları: MEREC ve CoCoSo Yöntemleriyle Bir Analiz

Circular Economy Performance in the European Union: An Assessment with Different Multi-Criteria Decision Making Methods