Research Article

Ekonomi ve Çevre Etkileşimi: Türkiye'de Finansal Gelişim ve Ulaşım Kaynaklı CO2 İlişkisi Üzerine Fourier ADL Analizi

Volume: 4 Number: 4 December 28, 2023
EN TR

Ekonomi ve Çevre Etkileşimi: Türkiye'de Finansal Gelişim ve Ulaşım Kaynaklı CO2 İlişkisi Üzerine Fourier ADL Analizi

Abstract

Çalışmanın amacı, Türkiye’de finansal gelişim ile ulaşım sektörü CO2 miktarı arasındaki uzun dönemli ilişkinin belirlenmesidir. Finansal gelişim ile ulaşım sektörü CO2 miktarı arasındaki uzun dönemli ilişki Fourier ADL yaklaşımı ile 1985-2014 dönemi için tahmin edilmiştir. Finansal gelişimin ulaşım sektörü CO2 miktarı üzerindeki etkisini ortaya koyan uzun dönem katsayılarına ilişkin tahmin ise FMOLS yardımı ile yapılmıştır. Fourier ADL eşbütünleşme test sonuçları değişkenler arasında uzun dönem ilişkisi olduğunu ortaya koymuştur. Uzun dönem katsayıları tahminlerine yönelik sonuçlar finansal gelişimin ulaşımdan kaynaklanan CO2’yi pozitif yönde etkilediğini belirlemiştir. Elde edilen bulgular, finansal gelişimin ulaşımdan kaynaklanan CO2 miktarını artırarak çevresel kalitenin azalmasına sebep olduğu yönündedir. Türkiye için finansal gelişim ile ulaşım sektörü CO2 miktarı arasındaki ilişkinin yapısal kırılmaları dikkate alan Fourier ADL yaklaşımı ile incelenmediği tespit edilmiştir. Dolayısıyla çalışma konu ile ilgili gelişen bu alana katkı sunması bakımından önem arz etmektedir. Ayrıca çalışmanın bir diğer önemi çevresel kalitenin artırılması yönündeki uluslararası anlaşmalara taraf olan Türkiye’de sürdürülebilir bir gelecek için atılması gereken adımlara yol gösterecek zemin hazırlamasıdır. Bu bağlamda Türkiye ekonomisi özelinde önemli olan iki sektörün çevreye duyarlı düzenlemelere ihtiyaç duyduğu ve özellikle finansal sektörün sorumlu ve önemli bir konumda olduğu ifade edilebilir. Dolayısıyla finansal sektörün ulaşım sektörü CO2 miktarını azaltma yönünde hareket edecek proje ve yatırımları destekleyici tutumu, ulaşımdan kaynaklanan CO2 miktarını azaltarak çevre kalitesinin artmasına katkı sunacağa benzemektedir.

Keywords

finansal gelişim, ulaşım CO2 miktarı, Fourier ADL eşbütünleşme testi

References

  1. Abid, A., Mehmood, U., Tariq, S., & Haq, Z.U. (2022). The effect of technological innovation, FGI, and financial development on CO2 emission: Evidence from the G8 countries. Environmental Science and Pollution Research, 29, 11654-11662. https://doi.org/10.1007/s11356-021-15993-x
  2. Adams, S., Boateng, E., & Acheampong, A. O. (2020). Transport energy consumption and environmental quality: does urbanization matter?. Science of The Total Environment, 744, 140617. https://doi.org/10.1016/j.scitotenv.2020.140617
  3. Adom, P. K., Kwakwa, P. A., & Amankwaa, A. (2018). The long-run effects of economic, demographic, and political indices on actual and potential CO2 emissions. Journal of Environmental Management, 218, 516-526. https://doi.org/10.1016/j.jenvman.2018.04.090
  4. Afşar, M., & Yüksel, G. Ö. (2022). Küreselleşme, finansal gelişme ve karbon emisyonları ilişkisi: Türkiye üzerine asimetrik kanıtlar. Sakarya İktisat Dergisi, 11(4), 428-449.
  5. Ahmed, Z., Ahmad, M., Murshed, M., Vaseer, A. I., & Kirikkaleli, D. (2022). The trade-off between energy consumption, economic growth, militarization, and CO2 emissions: does the treadmill of destruction exist in the modern world?. Environmental Science and Pollution Research, 29, 18063-18076. https://doi.org/10.1007/s11356-021-17068-3
  6. Akbar, M. W., Yuelan, P., Maqbool, A., Zia, Z., & Saeed, M. (2021). The nexus of sectoral-based CO2 emissions and fiscal policy instruments in the light of Belt and Road Initiative. Environmental Science and Pollution Research, 28, 32493-32507. https://doi.org/10.1007/s11356-021-13040-3
  7. Ali, H. S., Law, S. H., Lin, W. L., Yusop, Z., Chin, L., & Bare, U. A. A. (2019). Financial development and carbon dioxide emissions in Nigeria: Evidence from the ARDL bounds approach. GeoJournal, 84, 641-655. https://doi.org/10.1007/s10708-018-9880-5
  8. Al-Mulali, U., Ozturk, I., & Lean, H. H. (2015). The influence of economic growth, urbanization, trade openness, financial development, and renewable energy on pollution in Europe. Natural Hazards, 79, 621-644. https://doi.org/10.1007/s11069-015-1865-9
  9. Altınkeski, B. K., Özyiğit, O., & Çevik, E. (2022). Çevre dostu teknolojiler, sivil havacılık ve çevre kalitesi arasındaki ilişkisi: Panel eşik değer regresyon analizi. Gaziantep University Journal of Social Sciences, 21(3), 1162-1179.
  10. Altınöz, B., & Altuntaş, M. (2020). G-20 ülkelerinde finansal gelişme, yenilenebilir enerji tüketimi, turizm ve iklim değişikliği ilişkisi. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Meslek Yüksekokulu Dergisi, 23(2), 413-421.
APA
Çil, D. (2023). Ekonomi ve Çevre Etkileşimi: Türkiye’de Finansal Gelişim ve Ulaşım Kaynaklı CO2 İlişkisi Üzerine Fourier ADL Analizi. Sosyal Mucit Academic Review, 4(4), 456-476. https://doi.org/10.54733/smar.1402556
AMA
1.Çil D. Ekonomi ve Çevre Etkileşimi: Türkiye’de Finansal Gelişim ve Ulaşım Kaynaklı CO2 İlişkisi Üzerine Fourier ADL Analizi. SMAR. 2023;4(4):456-476. doi:10.54733/smar.1402556
Chicago
Çil, Dilek. 2023. “Ekonomi Ve Çevre Etkileşimi: Türkiye’de Finansal Gelişim Ve Ulaşım Kaynaklı CO2 İlişkisi Üzerine Fourier ADL Analizi”. Sosyal Mucit Academic Review 4 (4): 456-76. https://doi.org/10.54733/smar.1402556.
EndNote
Çil D (December 1, 2023) Ekonomi ve Çevre Etkileşimi: Türkiye’de Finansal Gelişim ve Ulaşım Kaynaklı CO2 İlişkisi Üzerine Fourier ADL Analizi. Sosyal Mucit Academic Review 4 4 456–476.
IEEE
[1]D. Çil, “Ekonomi ve Çevre Etkileşimi: Türkiye’de Finansal Gelişim ve Ulaşım Kaynaklı CO2 İlişkisi Üzerine Fourier ADL Analizi”, SMAR, vol. 4, no. 4, pp. 456–476, Dec. 2023, doi: 10.54733/smar.1402556.
ISNAD
Çil, Dilek. “Ekonomi Ve Çevre Etkileşimi: Türkiye’de Finansal Gelişim Ve Ulaşım Kaynaklı CO2 İlişkisi Üzerine Fourier ADL Analizi”. Sosyal Mucit Academic Review 4/4 (December 1, 2023): 456-476. https://doi.org/10.54733/smar.1402556.
JAMA
1.Çil D. Ekonomi ve Çevre Etkileşimi: Türkiye’de Finansal Gelişim ve Ulaşım Kaynaklı CO2 İlişkisi Üzerine Fourier ADL Analizi. SMAR. 2023;4:456–476.
MLA
Çil, Dilek. “Ekonomi Ve Çevre Etkileşimi: Türkiye’de Finansal Gelişim Ve Ulaşım Kaynaklı CO2 İlişkisi Üzerine Fourier ADL Analizi”. Sosyal Mucit Academic Review, vol. 4, no. 4, Dec. 2023, pp. 456-7, doi:10.54733/smar.1402556.
Vancouver
1.Dilek Çil. Ekonomi ve Çevre Etkileşimi: Türkiye’de Finansal Gelişim ve Ulaşım Kaynaklı CO2 İlişkisi Üzerine Fourier ADL Analizi. SMAR. 2023 Dec. 1;4(4):456-7. doi:10.54733/smar.1402556