Aradığınız Kişiye Şu An Ulaşılamıyor: Çalışanların Ulaşılabilir Olmama Haklarına İlişkin Nitel Bir Araştırma

Fatma Zehra Yıldız

doi:10.54733/smar.1505325

TR EN

Aradığınız Kişiye Şu An Ulaşılamıyor: Çalışanların Ulaşılabilir Olmama Haklarına İlişkin Nitel Bir Araştırma

Abstract

Ulaşılabilir olmama, çalışma saatleri dışında, dijital araçlar vasıtasıyla işle ilgili faaliyetler veya haberleşmelerle doğrudan ya da dolaylı olarak meşgul olmama olarak ifade edilmektedir. Bu çalışmanın amacı, çalışanların ulaşılabilir olmama hakkına ilişkin görüşlerinin ve deneyimlerinin incelenmesidir. Bu gerekçeyle araştırma, fenomenoloji deseniyle yapılandırılmıştır. Araştırmanın katılımcılarını, Türkiye’de özel sektörde faaliyet gösteren işletmelerde çalışan/çalışmış olan beyaz yakalı çalışanlar oluşturmaktadır. Bu araştırmada farklı yaş, cinsiyet ve pozisyondan kişilere amaçlı örnekleme yöntemiyle ulaşılmıştır. Araştırma kapsamında farklı pozisyon ve sektörlerden 10 kişiyle yarı yapılandırılmış mülakatlar gerçekleştirilmiştir. İçerik analizi yöntemiyle analiz edilen veriler, temalar halinde sunulmuştur. Verilerin görselleştirilerek sunulmasında Maxqda 2020 Analitycs Pro programından yararlanılmıştır. Katılımcıların ulaşılabilir olmama fenomenine ilişkin deneyimleri, ulaşma aracı, cevap vermenin nedenleri, tepkiler ve önlemler temalar olarak belirlenmiştir. Çalışmanın sonuçlarına göre, katılımcıların çalıştıkları kurumlarda çalışanların ulaşılabilir olmama hakkıyla ilgili uygulamaların olmadığı ifade edilebilir. Katılımcıların en fazla vurguladıkları mesai dışında ulaşılabilirlik aracı telefon olmuştur. Çalışanların iş dışında iletişim araçlarıyla ulaşılabilir durumda olması ve her an işle meşgul olması iş-yaşam dengesini olumsuz etkilemektedir. Buna yönelik insan kaynakları politikalarının ve örgüt kültürünün inşa edilmesinin önemli olduğu düşünülmektedir. Bu çalışmanın, çalışanların ulaşılabilir olmama haklarıyla ilgili farkındalık kazandıracağı düşünülmektedir.

Keywords

ulaşılabilir olmama hakkı, telefon, bağlantıyı kesme hakkı, e-posta

The Number You Are Calling Is Not Available: A Qualitative Study on the Employee’s Right to Disconnect

Abstract

Right to disconnect is defined as not being directly or indirectly engaged in work-related activities or communications through digital tools outside working hours. The purpose of this study is to examine the views and experiences of employees regarding the right to disconnect. For this reason, the research is structured with a phenomenological design. The participants of the study are white-collar employees who work/worked in private sector enterprises in Turkey. In this research, people of different ages, genders and positions were reached through purposive sampling method. Within the scope of the research, semi-structured interviews were conducted with 10 people from different positions and sectors. The data analyzed by content analysis method are presented as themes. Maxqda 2020 Analitycs Pro program was used to visualize and present the data. Participants’ experiences of the phenomenon of right to disconnect, the means of reaching, reasons for responding, reactions and measures were identified as themes. The results of the study indicate that there are no established practices regarding employees’ right to disconnect within the institutions where the participants are employed. The most frequently highlighted method of out-of-hours accessibility reported by participants was the telephone. The constant accessibility of employees outside working hours is detrimental to work-life balance. Developing HR policies and an organizational culture to address this issue is crucial. This study aims to raise awareness about employees’ right to be disconnect during non-working hours.

Keywords

right to be unreachable, telephone, right to disconnect, e-mail

Supporting Institution

Yok.

Ethical Statement

Bu araştırma, Tarsus Üniversitesi Etik Komisyonu’nun 2024/45 karar sayılı, 16/05/2024 tarihli yazısı ile etik açıdan uygun bulunmuştur.

Thanks

Yok.

References

Ammons, S. K., & Markham, W. T. (2004). Working at HDome: Experiences of skilled white collar workers. Sociological Spectrum, 24(2), 191-238. https://doi.org/10.1080/02732170490271744
Arlinghaus, A., & Nachreiner, F. (2013). When work calls – Associations between being contacted outside of regular working hours for work-related matters and health. Chronobiology International, 30(9), 1197-1202. https://doi.org/10.3109/07420528.2013.800089
Arnaboldi, M., Robbiani, A., & Carlucci, P. (2021). On the relevance of self-service business intelligence to university management. Journal of Accounting and Organizational Change, 17(1), 5-22. https://doi.org/10.1108/JAOC-09-2020-0131
Ashforth, B. E., Kreiner, G. E., & Fugate, M. (2000). All in a day's work: Boundaries and micro role transitions. The Academy of Management Review, 25(3), 472-491. https://doi.org/10.2307/259305
Atay, S. E. (2022). Örgütlerde çalışanların erişilememe hakkı. Dora Yayınları.
Barber, L., & Jenkins, J. (2014). Creating technological boundaries to protect bedtime: Examining work–home boundary management, psychological detachment and sleep. Stress and Health, 30(3), 259-264. https://doi.org/10.1002/smi.2536
Barley, S. R., Meyerson, D. E., & Grodal, S. (2011). E-mail as a source and symbol of stress. Organization Science, 22(4), 887-906. https://doi.org/10.1287/orsc.1100.0573
Bayramoğlu, G. (2018). İş/aile sınırı teorisi bağlamında kadın akademisyenlerin iş/yaşam dengesinin sağlanmasına yönelik bir araştırma. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 17(68), 1722-1744. https://doi.org/10.17755/esosder.433355
Berg, B. L., & Lune, H. (2015). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri (H. Aydın, Çev., 8. Baskı). Eğitim Kitabevi.
Bergman, A., & Gardiner, J. (2007). Employee availability for work and family: Three Swedish case studies. Employee Relations, 29(4), 400-414. https://doi.org/10.1108/01425450710759226

Brown, R., Duck, J., & Jimmieson, N. (2014). E-mail in the workplace: The role of stress appraisals and normative response pressure in the relationship between e-mail stressors and employee strain. International Journal of Stress Management, 21(4), 325-347.
Byrne, J., & Canato, A. (2017). It’s been a hard day’s night: Work family interface and employee engagement. Organizational Dynamics, 46(2), 104-112. https://doi.org/10.1016/j.orgdyn.2017.04.006
Cambier, R., Derks, D., & Vlerick, P. (2019). Detachment from work: A diary study on telepressure, smartphone use and empathy. Psychologica Belgica, 59(1), 227-245. https://doi.org/10.5334/pb.477
Charmaz, K. (2006). Constructing grounded theory: A practical guide through qualitative analysis. Sage Publications.
Charmaz, K. (2015). Gömülü (Grounded) teori yapılandırması (R. Hoş, Çev., 2. Baskı). Seçkin Yayıncılık.
Christensen, L. B., Johnson, R. B., & Turner, L. A. (2020). Araştırma yöntemleri desen ve analiz (A. Alpay, Çev., 3. Baskı). Anı Yayıncılık.
Creswell, J. W. (2018). Nitel araştırma yöntemleri: Beş yaklaşıma göre nitel araştırma ve araştırma deseni (M. Bütün, & S. B. Demir, Çev., 4. Baskı). Siyasal Kitabevi.
Çatalkaya, U. (2021). Çalışma saatleri dışında zihniniz halen iş ile mi meşgul? Özel yaşam ile iş yaşamı arasındaki sınırların bulanıklaşması ve ulaşılabilir olmama hakkı üzerine. KHAS Hukuk Bülteni. https://hukukbulteni.khas.edu.tr/bulten/35 (Erişim Tarihi: 28 Nisan 2024).
Derks, D., & Bakker, A. B. (2014). Smartphone use, work–home interference, and burnout: A diary study on the role of recovery. Applied Psychology: An International Review, 63(3), 411-440. https://doi.org/10.1111/j.1464-0597.2012.00530.x
Derks, D., Bakker, A. B., Peters, P., & van Wingerden, P. (2016). Work-related smartphone use, work–family conflict and family role performance: The role of segmentation preference. Human Relations, 69(5), 1045-1068. https://doi.org/10.1177/0018726715601890
Dettmers, J. (2017). How extended work availability affects well-being: The mediating roles of psychological detachment and work-family conflict. Work & Stress, 31(1), 24-41. https://doi.org/10.1080/02678373.2017.1298164
Dettmers, J., Bamberg, E., & Seffzek, K. (2016). Characteristics of extended availability for work: The role of demands and resources. International Journal of Stress Management, 22(3), 276-297. https://doi.org/10.1037/str0000014
Diaz, I., Chiaburu, D., Zimmerman, R., & Boswell, W. (2012). Communication technology: Pros and cons of constant connection to work. Journal of Vocational Behavior, 80(2), 500-508. https://doi.org/10.1016/j.jvb.2011.08.007
EPRS. (2021). Thinking about future EU policy, the future of work – Trends, challenges and potential initiatives. Briefingç. https://www.europarl.europa.eu/thinktank/en/document/EPRS_BRI(2021)679097 (Erişim Tarihi: 28 Nisan 2024).
Erlandson, D. A., Harris, E. L., Skipper, B. L., & Allen, S. D. (1993). Doing naturalistic inquiry. Sage.
Froger-Michon, C., & Sihler, M. (2016). Right to disconnect enshrined in French labour law. CMS Francis Lefebvre Avocats. https://cms.law/en/fra/publication/right-to-disconnect-enshrined-in-french-labour-law (Erişim Tarihi: 28 Nisan 2024).
Giurge, L. M., & Bohns, V. K. (2021). You don’t need to answer right away! Receivers overestimate how quickly senders expect responses to non-urgent work emails. Organizational Behavior and Human Decision Processes, 167, 114-128. https://doi.org/10.1016/j.obhdp.2021.08.002
Giurge, L. M., Whillans, A. V., & West, C. (2020). Why time poverty matters for individuals, organisations, and nations. Nature Human Behaviour, 4, 993-1003. https://doi.org/10.1038/s41562-020-0920-z
Heinzelmann, R. (2017). Accounting logics as a challenge for ERP system implementation: A field study of SAP. Journal of Accounting and Organizational Change, 13(2), 162-187. https://doi.org/10.1108/JAOC-10-2015-0085
Hesselberth, P. (2018). Discourses on disconnectivity and the right to disconnect. New Media & Society, 20(5), 1994-2010. https://doi.org/10.1177/1461444817711449
Kaya, T. (2024). İşçinin ulaşılabilir olmama hakkı. Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 28(1), 233-269. https://doi.org/10.34246/ahbvuhfd.1314881
Lee, S., Zhou, Z. E., Xie, J., & Guo, H. (2021). Work-related use of information and communication technologies after hours and employee fatigue: The exacerbating effect of affective commitment. Journal of Managerial Psychology, 36(6), 477-490. https://doi.org/10.1108/JMP-12-2019-0677
MacCormick, J. S., Dery, K., & Kolb, D. G. (2012). Engaged or just connected? Smartphones and employee engagement. Organizational Dynamics, 41(3), 194-201. https://doi.org/10.1016/j.orgdyn.2012.03.007
Mansour, S., Mohanna, D., & Tremblay, D.G. (2022). The dark side of hyperconnectivity in the accounting profession. Journal of Accounting & Organizational Change, 18(5), 685-703. https://doi.org/10.1108/JAOC-12-2020-0211
Mazmanian, M., Orlikowski, W. J., & Yates, J. (2013). The autonomy paradox: The implications of mobile email devices for knowledge professionals. Organization Science, 24(5), 1337-1357. https://doi.org/10.1287/orsc.1120.0806
Merriam, S. B. (2015). Qualitative research: A guide to design and practice (S. Turan, Çev.). Nobel.
Parlement Européen. (2021). Résolution du Parlement européen du 21 janvier 2021 contenant des recommandations à la Commission sur le droit à la déconnexion. https://www.europarl.europa.eu/doceo/document/TA-9-2021-0021_FR.html (Erişim Tarihi: 24 Mayıs 2024).
Patton, M. Q. (2018). Nitel araştırma ve değerlendirme yöntemleri (M. Bütün & S. B. Demir, Çev., 2. Baskı). Pegem Akademi.
Polkinghorne, D. E. (1989). Phenomenological research methods. In R. S. Valle, & S. Halling (Eds.), Existential-phenomenological perspectives in psychology (pp. 41-60). Springer. https://doi.org/10.1007/978-1-4615-6989-3_3
Prost, M., & Zouinar, M. (2015). De l’hyper-connexion à la déconnexion: Quand les entreprises tentent de réguler l’usage professionnel des e-mails. Open Edition Journals, 17(1), 1-2. https://doi.org/10.4000/pistes.4454
Punch, K. F. (2016). Sosyal araştırmalara giriş: Nicel ve nitel yaklaşımlar (D. Bayrak, H. B. Arslan, & Z. Akyüz, Çev.). Siyasal Kitapevi.
Richardson, K. M., & Thompson, C. A. (2012). High tech tethers and work-family conflict: A conservation of resources approach. Engineering Management Research, 1(1), 29-43. http://dx.doi.org/10.5539/emr.v1n1p29
Saldaña, J. (2019). Nitel araştırmacılar için kodlama el kitabı (A. T. Akcan, & S. N. Şad, Çev.). Pegem Akademi.
Schieman, S., & Young, M. C. (2013). Are communications about work outside regular working hours associated with work-to-family conflict, psychological distress and sleep problems?. Work & Stress, 27(3), 244-261. https://doi.org/10.1080/02678373.2013.817090
Sonnentag, S., & Fritz, C. (2015). Recovery from job stress: The stressor-detachment model as an integrative framework. Journal of Organizational Behavior, 36(S1), 72-103. https://doi.org/10.1002/job.1924
Stich, J. F. (2020). Flexible working and applicant attraction: A person–job fit approach. Personnel Review, 50(1), 358-378. https://doi.org/10.1108/PR-12-2019-0672
Strauss, A., & Corbin, J. (1990). Basics of qualitative research: Grounded theory procedures and techniques (2nd Edition). SAGE.
Syvertsen, T. (2020). You are the problem! Everybody online and self-regulation. In T. Syvertsen (Ed.), Digital detox: The politics of disconnecting (pp. 49-71). Emerald Publishing Limited. https://doi.org/10.1108/978-1-78769-339-520201004
Van Manen, M. (1990). Researching lived experience: Human science for an action sensitive pedagogy. State University of New York Press.
Van Zoonen, W., Verhoeven, J. W. M., & Vliegenthart, R. (2017). Understanding the consequences of public social media use for work. European Management Journal, 35(5), 595-605. https://doi.org/10.1016/j.emj.2017.07.006
Von Bergen, C. W., & Bressler, M. S. (2019). Work, non-work boundaries and the right to disconnect. The Journal of Applied Business and Economics, 21(2), 51-69. https://doi.org/10.33423/jabe.v21i1.1454
Widdicks, K., Ringenson, T., Pargman, D., Kuppusamy, V., & Lago, P. (2018). Undesigning the internet: An exploratory study of reducing everyday internet connectivity. 5th International Conference on Information and Communication Technology for Sustainability, 52, 384-397. https://doi.org/10.29007/s221
Yıldırım, A., & Şimşek, H. (2018). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri (11. Baskı). Seçkin Yayıncılık.
Yue, C. A. (2022). The paradox of using public social media for work: The influence of after-hours work communication on employee outcomes. Journal of Business Research, 149, 748-759. https://doi.org/10.1016/j.jbusres.2022.05.079

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Human Resources Management

Journal Section

Research Article

Authors

Fatma Zehra Yıldız ^*
0000-0002-0631-6589
Türkiye

Publication Date

July 30, 2024

Submission Date

June 26, 2024

Acceptance Date

July 28, 2024

Published in Issue

Year 2024 Volume: 5 Number: 2

DOI

https://doi.org/10.54733/smar.1505325

IZ

https://izlik.org/JA67SB38ZC

APA

Yıldız, F. Z. (2024). Aradığınız Kişiye Şu An Ulaşılamıyor: Çalışanların Ulaşılabilir Olmama Haklarına İlişkin Nitel Bir Araştırma. Sosyal Mucit Academic Review, 5(2), 270-292. https://doi.org/10.54733/smar.1505325

AMA

1.Yıldız FZ. Aradığınız Kişiye Şu An Ulaşılamıyor: Çalışanların Ulaşılabilir Olmama Haklarına İlişkin Nitel Bir Araştırma. SMAR. 2024;5(2):270-292. doi:10.54733/smar.1505325

Chicago

Yıldız, Fatma Zehra. 2024. “Aradığınız Kişiye Şu An Ulaşılamıyor: Çalışanların Ulaşılabilir Olmama Haklarına İlişkin Nitel Bir Araştırma”. Sosyal Mucit Academic Review 5 (2): 270-92. https://doi.org/10.54733/smar.1505325.

EndNote

Yıldız FZ (July 1, 2024) Aradığınız Kişiye Şu An Ulaşılamıyor: Çalışanların Ulaşılabilir Olmama Haklarına İlişkin Nitel Bir Araştırma. Sosyal Mucit Academic Review 5 2 270–292.

IEEE

[1]F. Z. Yıldız, “Aradığınız Kişiye Şu An Ulaşılamıyor: Çalışanların Ulaşılabilir Olmama Haklarına İlişkin Nitel Bir Araştırma”, SMAR, vol. 5, no. 2, pp. 270–292, July 2024, doi: 10.54733/smar.1505325.

ISNAD

Yıldız, Fatma Zehra. “Aradığınız Kişiye Şu An Ulaşılamıyor: Çalışanların Ulaşılabilir Olmama Haklarına İlişkin Nitel Bir Araştırma”. Sosyal Mucit Academic Review 5/2 (July 1, 2024): 270-292. https://doi.org/10.54733/smar.1505325.

JAMA

1.Yıldız FZ. Aradığınız Kişiye Şu An Ulaşılamıyor: Çalışanların Ulaşılabilir Olmama Haklarına İlişkin Nitel Bir Araştırma. SMAR. 2024;5:270–292.

MLA

Yıldız, Fatma Zehra. “Aradığınız Kişiye Şu An Ulaşılamıyor: Çalışanların Ulaşılabilir Olmama Haklarına İlişkin Nitel Bir Araştırma”. Sosyal Mucit Academic Review, vol. 5, no. 2, July 2024, pp. 270-92, doi:10.54733/smar.1505325.

Vancouver

1.Fatma Zehra Yıldız. Aradığınız Kişiye Şu An Ulaşılamıyor: Çalışanların Ulaşılabilir Olmama Haklarına İlişkin Nitel Bir Araştırma. SMAR. 2024 Jul. 1;5(2):270-92. doi:10.54733/smar.1505325

Cited By

Çalışanlar İçin Örgütsel Adaletin Anlamı ve Önemi Üzerine Nitel Bir Araştırma

Sosyal Mucit Academic Review

https://doi.org/10.54733/smar.1606789

A Qualitative Study on Remote Workers' Work-Life Balance

Sosyoekonomi

https://doi.org/10.17233/sosyoekonomi.2026.01.05

This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.