Diyetle K Vitamini Alımı Bilişsel Performansı Etkiler mi?
Abstract
K vitamini yağda çözünen bir vitamin olup doğada filokinon (K1) ve menakinon (K2) formlarında bulunmaktadır. Menadion (K3) formu ise sentetik analog olarak kullanılmaktadır. K vitamini, metabolizmada K vitaminine bağımlı proteinlerin karboksilasyonundan sorumludur. Genellikle kan koagülasyonü üzerine rolü olduğu bilinen K vitamininin günümüzde kardiyovasküler hastalıklar, osteoporoz, vasküler kalsifikasyon, kanser, diyabet ve glisemik kontrol ile de ilişkisi olduğu gösterilmiştir. Son yıllarda ise beyinde miyelinizasyonun yoğun olduğu bölgelerde Menakinon-4 (MK-4) formunda bulunduğu saptanmış ve bilişsel performans ile bazı nörodejeneratif hastalıkların patogenezinde rol alabileceği belirtilmiştir. Bu etkisini Gas-6 ve protein S gibi proteinler aracılığıyla veya nöronları oksidatif stres hasarına karşı koruyarak gösterdiği düşünülmektedir. Atriyal fibrilasyon (AF) hastalarının sıklıkla kullandığı antikoagülanların ve K vitamini antagonisti olmayan antikoagülanların bilişsel performans ve demans üzerine etkisi ise tartışmalıdır. Bu derleme makalede K vitamini ve antikoagülanların bilişsel performans üzerine etkileri ele alınmıştır.
Keywords
References
- 1. Lamson DW, Plaza SM. The anticancer effects of vitamin K. Altern Med Rev 2003;8(3):303-318.
- 2. Schwalfenberg GK. Vitamins K1 and K2: the emerging group of vitamins required for human health. J Nutr Metab 2017;Article ID 6254836. http://doi.org/10.1155/2017/6254836.
- 3. Iwamoto J. Vitamin K2 therapy for postmenopausal osteoporosis. Nutrients 2014;6:1971-1980.
- 4. Siltari A, Vapaatalo H. Vascular calcification, vitamin K and warfarin therapy-possible or plausible connection?. Basic Clin Pharmacol Toxicol 2018;122(1):19-24.
- 5. Shea MK, Kritchevsky SB, Hsu FC, Nevitt M, Booth SL, Kwoh K, et al. The association between vitamin K status and knee osteoarthritis features in older adults: the health, aging and body composition study. Osteoarthritis Cartilage 2015;23(3):370-378.
- 6. Dahlberg S, Ede J, Schött U. Vitamin K and cancer. Scand J Clin Lab Invest 2017;77(8):555-567.
- 7. van Ballegooijen AJ, Beulens JW. The role of vitamin K status in cardiovascular health: evidence from observational and clinical studies. Curr Nutr Rep 2017;6:197-205.
- 8. Suna G, Ayaz A. K vitamininin kardiyovasküler sağlık üzerine etkisi: güncel yaklaşımlar. Bes Diy Derg 2017;45(1):61-69.
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
Health Care Administration
Journal Section
Review
Publication Date
March 16, 2020
Submission Date
June 27, 2019
Acceptance Date
December 26, 2019
Published in Issue
Year 2020 Volume: 10 Number: 1