Malatya İlinde Çalışan Öğretmenlerin Sağlık Okuryazarlığı Düzeylerinin ve İlişkili Faktörlerin Belirlenmesi
Abstract
Amaç
Sağlık okuryazarlığı (SOY) sağlığa ilişkin bilgilere erişim, bu bilgilerin anlaşılması ve uygulanması süreçlerini kapsayan bilişsel ve sosyal bir beceridir. Öğretmenlerin SOY düzeyleri, çalıştıkları ve içinde bulundukları sosyal ortam nedeni ile hem kendileri hem toplum açısından oldukça önemlidir. Kesitsel nitelikteki bu araştırmada Malatya ilinde çalışan öğretmenlerin SOY düzeyinin ve ilişkili faktörlerin belirlenmesi amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntemler
Bu çalışma, Malatya İl Milli Eğitim Müdürlüğü’ne bağlı okullarda çalışan öğretmenlere uygulandı. Malatya’da Milli Eğitim Müdürlüğüne bağlı okullarda çalışan toplam öğretmen sayısı 11.851’di. Toplam 1000 kişiye ulaşılması hedeflenen araştırmada 875 katılımcının cevapları değerlendirildi. Anket formu 4 bölümden oluşmaktaydı. Birinci bölümünde; 16 sorudan oluşan sosyo - demografik sorular bulunmaktaydı. İkinci (47 soru), üçüncü (12 soru) ve dördüncü (11 soru) bölümlerinde veri toplama aracı olarak Sağlık-Sen Türkiye Sağlık Okuryazarlığı Araştırması için Türkçe'ye çevrilen Avrupa Sağlık Okuryazarlığı Araştırması Anketi (HLS-EU-Q) kullanıldı.
Bulgular
Çalışma grubunun yaş ortalaması 37,69±7,95 yıl, %52,57’si kadındı. Genel SOY indeksi puan ortalaması 33,36±8,44 olarak tespit edilen grubun %49,60’ı yetersiz veya sorunlu SOY kategorisinde yer almaktaydı. Eğitim, ekonomik durum ve genel sağlık durumuna göre SOY düzeylerinin farklı olduğu tespit edildi (p<0,05).
Sonuç
Toplumun yüksek eğitim seviyesine sahip bireylerinden olan öğretmenlerin, yaklaşık yarısının yetersiz veya sorunlu SOY düzeyinde olduğu görülmektedir. Öğretmenlerin SOY düzeylerinin tespiti çalışmalarının artırılması ve bu tespitler neticesinde gerekli müdahalelerin yapılması gerekmektedir.
Keywords
References
- 1. Kickbusch I, Pelikan JM, Apfel F, Tsouros AD, editors. Health literacy: the solid facts. Copenhagen: World Health Organization Regional Office for Europe; 2013. 73 p.
- 2. Pleasant A, Kuruvilla S. A tale of two health literacies: public health and clinical approaches to health literacy. Health Promotion International 2008;23(2):152–9.
- 3. Sørensen K, Van den Broucke S, Fullam J, Doyle G, Pelikan J, Slonska Z, et al. Health literacy and public health: a systematic review and integration of definitions and models. BMC public health 2012;12(1):80.
- 4. Bilir N. Sağlık okur-yazarlığı/Health literacy. Turkish Journal of Public Health 2014;12(1):61–68.
- 5. Williams MV, Baker DW, Parker RM, Nurss JR. Relationship of functional health literacy to patients’ knowledge of their chronic disease: A study of patients with hypertension and diabetes. Archives of Internal Medicine 1998;158(2):166.
- 6. Ad Hoc Committee on Health Literacy for the Council on Scientific Affairs, American Medical Association. Health Literacy: Report of the Council on Scientific Affairs. JAMA 1999;281(6):552–7.
- 7. Bohlman LN, Panzer AM, Kindig DA. Health Literacy: A Prescription to End Confusion. Washington, D.C.: National Academies Press 2004 [Erişim: 10.09.2019]. Web: http://www.nap.edu/catalog/10883
- 8. Nutbeam D. Helth promotion glossary. Health Promotion International 1998;13(4):349–64.
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
Health Care Administration
Journal Section
Research Article
Authors
Serdar Deniz
*
0000-0002-6941-4813
Türkiye
Recep Bentli
Türkiye
Merve Tuğçe Kalkanlı
This is me
Türkiye
Betül Fırıncı
This is me
Türkiye
Fatih Yalınız
This is me
Türkiye
Ekrem Demir
This is me
Türkiye
Ayşe Ferdane Oğuzöncül
Türkiye
Muhsin Akbaba
Türkiye
Publication Date
March 16, 2020
Submission Date
October 22, 2019
Acceptance Date
January 2, 2020
Published in Issue
Year 2020 Volume: 10 Number: 1
Cited By
Health Literacy and The Use of Primary Health Care Services of Inpatients with Musculoskeletal Complaints
Eurasian Journal of Family Medicine
https://doi.org/10.33880/ejfm.2020090303Bir Aile Sağlığı Merkezi’ne Kayıtlı Bireylerde Sağlık Okuryazarlığı Seviyesi ve İlişkili Faktörler
Hacettepe Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Dergisi
https://doi.org/10.31125/hunhemsire.966349Coronavirus-19 phobia and health literacy in adults: A descriptive-correlational study
Journal of Clinical Medicine of Kazakhstan
https://doi.org/10.23950/jcmk/12260The correlation between health literacy and mental health literacy in Turkish Society
Perspectives in Psychiatric Care
https://doi.org/10.1111/ppc.13146EXAMINATION OF THE RELATIONSHIP BETWEEN THE HEALTH LITERACY LEVEL AND HEALTH ANXIETY OF INDIVIDUALS DURING THE COVID-19 PANDEMIC
İşletme Bilimi Dergisi
https://doi.org/10.22139/jobs.1210184Hastane çalışanlarında sağlık okuryazarlık düzeyinin belirlenmesi
TOGÜ Sağlık Bilimleri Dergisi
https://doi.org/10.52369/togusagbilderg.1208431Pandemi Sürecinde Okul Öncesi Öğretmeni Adaylarının ve Çocuk Gelişimi Lisans ile Ön Lisans Öğrencilerinin Sağlık Okuryazarlık Düzeylerinin İncelenmesi
Bandırma Onyedi Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi
https://doi.org/10.38120/banusad.1432489The relationship between parental health literacy and primary school students’ anthropometric measurements and general health status
BMC Pediatrics
https://doi.org/10.1186/s12887-025-05445-7Cyberchondria, Covid-19 phobia, and well-being: a relational study on teachers
La Medicina del Lavoro
https://doi.org/10.23749/mdl.v113i3.12661LİSE ÖĞRETMENLERİNDE SAĞLIK OKURYAZARLIĞININ DUMANSIZ HAVA SAHASINA YÖNELİK TUTUM İLE İLİŞKİSİ: KESİTSEL ÇALIŞMA
Samsun Sağlık Bilimleri Dergisi
https://doi.org/10.47115/jshs.1563484Examining the Relationship Between Health Literacy and Vaccine Hesitancy: The Case of Prospective Science Teachers
Journal of Consumer Health on the Internet
https://doi.org/10.1080/15398285.2026.2613197