KAMU OKULLARININ İKTİSADİ YAPI VE İŞLEYİŞİNİN İNCELENMESİ

Örgüt yönetiminin önemli bir alanını oluşturan ekonomik işleyiş, okul yöneticilerinin sorumluluğunda olan ve yönetilmesi gereken bir olgudur. Etkili okul yönetimi bakımından okulların iktisadi işleyişinin eğitim yönetimi araştırmalarına daha fazla konu olmasının gerekliliği ortaya çıkmaktadır. Milli Eğitim Bakanlığı’nın 2023 Eğitim Vizyonu belgesinde de bu konuya önemli bir yer ayrılarak okulların bütçeleri ile ilgili çalışmalar planlanmıştır. Bu bağlamda bu araştırma ile kamu okullarının iktisadi yapı ve işleyişinin incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırma nitel araştırma deseninde olup veriler yarı yapılandırılmış görüşme formuyla toplanmıştır. Elde edilen veriler betimsel analiz tekniğiyle analiz edilerek çeşitli tema ve kategorilere ulaşılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre kamu okullarının temel gelir kaynakları “kamu ödenekleri, okul aile birliği, veliler, öğretmenler ve kantin” gelirleridir; okulların ihtiyaçları hem ayni hem de nakdi yardımlarla karşılanmaktadır; okulların gider türleri “temizlik, bakım onarım, sarf malzeme giderleri, materyal, araç-gereç, nakliye-ulaşım, jeneratör” gibi giderlerdir; okullarda kaynakların yönetiminde hesap verebilirlik, şeffaflık, faturalandırma ve karara katma gibi durumlara dikkat edilmektedir; okullarının iktisadi yönetiminde “gelir-gider dengesizliği, velilerin gerekli yardımı yapmaması, okulun kamu ödeneğinin olmayışı, beklenmedik giderler, okul aile birliğinin olmayışı” gibi problemlerle karşılaşılmaktadır; 2023 eğitim vizyonunun öngördüğü “okul gelişim bütçesi” hedefi olumlu ancak uygulanabilirliği zor bir hedeftir.

Economic functioning, which constitutes an important part of organizational management, is a phenomenon that is under the responsibility of school principals that must be managed. In terms of effective school management, it becomes clear that the economic functioning of schools should be more subject to educational management research. In the 2023 Education Vision document of the Ministry of National Education, an important place was given for this issue and studies on the budgets of schools were planned. In this respect, the aim of this study is to examine the economic functioning of public schools. The research is a qualitative research design and the data were collected through a semi-structured interview form. The data were analyzed with descriptive analysis technique and various themes and categories were reached. According to the results of the research, the main sources of income of public schools are “public budgets, school-parent unity, parents, teachers and canteen”; the needs of schools are met by both in-kind and cash benefits; the costs of schools are “cleaning, maintenance, consumables, materials, tools, transportation, generators; in resource management in schools attention is paid to accountability, transparency, billing and decision-making; problems in the economic management of the schools such as income-expense imbalance, lack of parents' help, lack of public funding, unexpected expenses, lack of family unity; the “school development budget” target envisaged by the 2023 education vision is seen as positive but difficult to implement.