Turizm Sektöründe Robotların Kullanımı: Sosyal Etkilerin Uygulama İstekliliğine Etkisi
Abstract
Turizm sektöründeki hızlı teknolojik gelişmeler, yapay zekâ destekli hizmet robotlarının kullanımını yaygınlaştırmıştır. Türkiye genelinde 533 potansiyel turistle gerçekleştirilen araştırmada, sosyal etkinin hizmet robotlarını kullanma isteği üzerindeki etkisi oldukça güçlü ve istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur (β=0.929; R²=0.254). AFA ve DFA sonuçları, kullanılan ölçeklerin geçerlilik ve güvenilirlik açısından yüksek iç tutarlılığa sahip olduğunu göstermiştir. Demografik değişkenlere göre özellikle cinsiyet ve eğitim düzeyinde algılanan yenilikçilikte anlamlı farklılıklar tespit edilmiş; eğitim seviyesi yükseldikçe robotların daha yenilikçi algılandığı belirlenmiştir. Bulgular, teknolojik kabul sürecinde sosyal normların bireysel değerlendirmelerden daha etkili olduğunu ortaya koymaktadır.
Keywords
Hizmet Robotları, Sosyal Etki, Uygulama İsteği, Algılanan Yenilikçilik
Ethical Statement
References
- Açıksözlü, Ö. (2021), “Turizm işletmelerinde robotik emek-(Endüstri 4.0 - Yapay zekâ ve robot teknolojileri)”, içinde D. Bozok (Editör), Detay Yayıncılık.
- Açıksözlü, Ö. ve Bozok, D. (2021), “Applications for The Use of “Robot” in Services in Tourism Enterprises”, Akademik Sosyal Araştırmalar Dergisi, 9(119), ss. 413-428.
- Açıksözlü, Ö. ve Yalçın, M. (2025), “Konaklama İşletmelerinde Robotlar: Avantajlar ve Dezavantajlar”, Turkish Studies, 20(4), ss. 1187-1217. https://dx.doi.org/10.7827/TurkishStudies.82775
- Agnew, C. R. (2014), Social Influence on Close Relationships: Beyond the Dyad, Cambridge University Press.
- Ajzen, I. (1991), “The Theory of Planned Behavior”, Organizational Behavior and Human Decision Processes, 50(2), ss. 179-211.
- Akın Robotics (2021), “Hizmet Robotu”, https://www.akinrobotics.com/hizmet-robotu-servis-robotu-3 (Erişim Tarihi: 07.08.2021).
- Alkaabi, A., Jabeen, F., Dwivedi, A., ve Jose, S. (2025), “Artificial Intelligence Adoption in The Service Industry: Investigating the Role of Perceived Usefulness and Ease of Use”, International Journal of Productivity and Performance Management, ss. 1-23.
- Ardhiati, Y., Prasetya, L. E., Kurniawan, F. W. ve Priyambodo, B. (2021), “Virtual Tourism: An Imaginary Art Museum of Soekarno’s Painting Collection Series”, International Journal of Glocal Tourism, 2(3), ss. 177-184.
- Asiltürk Okutan, Y. (2024), “Dijital Dönüşümün Turizme Yansımaları: Avantaj ve Dezavantajlarıyla Turizm İşletmelerinde Yapay Zekâ Kullanımı”, Bozok Sosyal Bilimler Dergisi, 3(2), ss. 52-65.
- Atar, A. (2019), “Dijital Dönüşüm ve Turizme Etkileri”, Sezgin, M., Özdemir Akgül, S. ve Atar, A.(Editörler), Turizm 4.0 Dijital Dönüşüm, ss. 100-113, Ankara: Detay Yayıncılık.