SALGIN DÖNEMİNDE SOSYOLOJİK ARAŞTIRMANIN İMKÂN VE SINIRLILIKLARI: COVID-19’UN PSİKOSOSYAL GÖRÜNÜMLERİNE YÖNELİK HATAY ÖRNEĞİNDE BİR GÖMÜLÜ TEORİ DENEMESİ

Ferhat Arık; Işıl Avşar Arık

doi:10.18490/sosars.1090642

SALGIN DÖNEMİNDE SOSYOLOJİK ARAŞTIRMANIN İMKÂN VE SINIRLILIKLARI: COVID-19’UN PSİKOSOSYAL GÖRÜNÜMLERİNE YÖNELİK HATAY ÖRNEĞİNDE BİR GÖMÜLÜ TEORİ DENEMESİ

Öz

COVID-19 salgını günlük yaşamları etkilediği gibi, salgınla mücadele kapsamında uygulanan “fiziksel mesafe” kuralı sosyal bilimlerde gerçekleştirilen araştırmaların saha kısmını da etkilemiştir. Alınan önlemler kapsamında bu süreçte kaçınılmaz olarak sosyal araştırmalarda uzaktan iletişim imkânı veren teknoloji aracılı etkileşim (TAE) araçları kullanılmıştır. Eldeki çalışma salgın döneminde gerçekleştirilmiş olan sosyolojik bir araştırmanın araştırma sürecine odaklanarak, salgın sürecinin etkilerini; imkân ve sınırlılıkları metodolojik imkânlar ve kısıtlılıklar bağlamında tartışmaktadır. Nitel araştırma desenlerinden gömülü teori metodolojisi (GTM) kullanılarak gerçekleştirilmiş olan araştırmada salgının sosyo-ekonomik ve psikolojik çıktıları hedeflenmiş, bununla birlikte metodolojik olarak gömülü teorinin temel prensipleri, oluşan bu yeni durumu çalışmak yönünde bir fırsata dönüştürülmüştür. Bu süreç sahaya erişimin kıt kaynakları olan zaman ve maddi unsurlar açısından imkânlar sunmasına rağmen özellikle nitel araştırmaların önemli özelliklerinden yüz yüze görüşme ve katılımcıyı yerinde gözlemleme imkânının olmaması ve bu yüzden sosyal bağlamın yerinde incelenememesi, sürecin en önemli metodolojik sınırlılığı olarak ortaya çıkmıştır. Buradaki sınırlılık çalışma kapsamında çevrimiçi ve çevrimdışı yapılan gözlemler ve memo yazımı ile giderilmeye çalışılmıştır. Sonuç olarak salgın sürecinde sosyolojik araştırmaların sahadan uzaklaşmasının ve dijital dünyaya kaymasının “yeni normal” olarak değerlendirilmesi ve kalıcılık sağlaması konusunda özellikle nitel araştırmaların mantığı açısından endişeler dile getirilmiştir. Söz konusu süreci yeni normal olarak inşa etmek yerine sürecin salgın döneminde sosyolojik araştırmaların sınırlılığı kapsamında ele alınması gerektiği vurgulanmıştır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Benfield, J. A., & Szlemko, W. (2006). Internet-Based Data Collection: Promises and Realities. Journal of Reserach Practice, 2 (2).
Charmaz, K. (2006). Constructing Grounded Theory: A Practical Guide Through Qualitative Analysis. London, Thousand Oaks, New Delhi: Sage Publications.
Charmaz, K. (2009). Shifting the Grounds: Constructivist Grounded Theory Methods. Morse, M. J. (Ed.) içinde, Developing Grounded Thory Second Generation (ss.127-147), Walnur Greek: Left Coast Press.
Charmaz, K. (2015). Gömülü (Grounded) Teori Yapılandırma: Nitel Analiz Uygulama Rehberi. Rabia Hoş (Çev. Ed.). Ankara: Seçkin Yayıncılık.
Creswell, J. W. (2015). Nitel Araştırma Yöntemleri: Beş Yaklaşıma Göre Nitel Araştırma Ve Araştırma Deseni. Mesut Bütün, Selçuk Beşir Demir (Çev. Ed.). Ankara: Siyasal Kitabevi.
Deakin, H., & Wakefield, K. 2014. Skype Interviewing: Reflections of Two PhD Researchers. Qualitative Research, 14(5) 603– 616. DOI: 10.1177/1468794113488126.
Fine, G. A., & Johnson, J. E. (2020). Ethnography in The Time Of COVID-19, American Sociological Association, 48 (3), Pp. 8-9.
Glaser, B.G., & Strauss, A.L. (1965). Awareness of Dying. Chicago: Aldine.

Glaser, B. G. (1978). Theoretical Sensitivity. Mill Valley, The Sociology Press, CA.
Howlett, M. (2021). Looking at the ‘Field’ Through A Zoom Lens: Methodological Reflections on Conducting Online Research During A Global Pandemic. Qualitative Research, Pp. 1-16. DOI: 10.1177/1468794120985691.
Jaroszewski, S. (2020). Essential Skills for Researchers During COVID-19: Agility and A Quick Pivot. American Sociological Association, 48 (3), Pp. 11-12.
Lobe, B., Morgan, D. And Hoffman, K. A. (2020). Qualitative Data Collection in An Era of Social Distancing, International. Journal of Qualitative Methods, 19: 1–8.
Matthewman, S. And Huppatz, K. (2020). A Sociology of Covid-19. Journal Of Sociology, 56(4) 675– 683. DOI: 10.1177/1440783320939416.
McCoyd, J. L. M. & Kerson, T. S. (2006). Conducting Intensive Interviews Using Email: A Serendipitous Comparative Opportunity. Qualitative Social Work, 5(3): 389–406.
Perlstadt, H. (2020). Sociology as A Lens on The Pandemic and Responses To It. American Sociological Association, 48 (3), Pp. 28-29.
Rahman, S. A., Tuckerman, L. Vorley, T., & Gherhes, C. (2021). Resilient Research İn The Field: Insights and Lessons from Adapting Qualitative Research Projects During The COVID-19 Pandemic. International Journal of Qualitative Methods, 20: 1–16. DOI: 10.1177/16094069211016106.
Ward, P. R. (2020). A Sociology of The Covid-19 Pandemic: A Commentary And Research Agenda For Sociologists. Journal Of Sociology, 56(4) 726– 735. DOI: 10.1177/1440783320939682.
Willig, C. (2013). Introducing Qualitative Research in Psychology. Open University Press, New York.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Sosyoloji

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Ferhat Arık
0000-0003-4524-2292
Türkiye

Işıl Avşar Arık Bu kişi benim
0000-0002-3974-693X
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

20 Mart 2022

Gönderilme Tarihi

15 Aralık 2021

Kabul Tarihi

15 Mart 2022

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2022 Cilt: 25 Sayı: 1

DOI

https://doi.org/10.18490/sosars.1090642

IZ

https://izlik.org/JA87MT23TX

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Arık, F., & Avşar Arık, I. (2022). SALGIN DÖNEMİNDE SOSYOLOJİK ARAŞTIRMANIN İMKÂN VE SINIRLILIKLARI: COVID-19’UN PSİKOSOSYAL GÖRÜNÜMLERİNE YÖNELİK HATAY ÖRNEĞİNDE BİR GÖMÜLÜ TEORİ DENEMESİ. Sosyoloji Araştırmaları Dergisi, 25(1), 112-122. https://doi.org/10.18490/sosars.1090642

AMA

1.Arık F, Avşar Arık I. SALGIN DÖNEMİNDE SOSYOLOJİK ARAŞTIRMANIN İMKÂN VE SINIRLILIKLARI: COVID-19’UN PSİKOSOSYAL GÖRÜNÜMLERİNE YÖNELİK HATAY ÖRNEĞİNDE BİR GÖMÜLÜ TEORİ DENEMESİ. SAD / JSR. 2022;25(1):112-122. doi:10.18490/sosars.1090642

Chicago

Arık, Ferhat, ve Işıl Avşar Arık. 2022. “SALGIN DÖNEMİNDE SOSYOLOJİK ARAŞTIRMANIN İMKÂN VE SINIRLILIKLARI: COVID-19’UN PSİKOSOSYAL GÖRÜNÜMLERİNE YÖNELİK HATAY ÖRNEĞİNDE BİR GÖMÜLÜ TEORİ DENEMESİ”. Sosyoloji Araştırmaları Dergisi 25 (1): 112-22. https://doi.org/10.18490/sosars.1090642.

EndNote

Arık F, Avşar Arık I (01 Mart 2022) SALGIN DÖNEMİNDE SOSYOLOJİK ARAŞTIRMANIN İMKÂN VE SINIRLILIKLARI: COVID-19’UN PSİKOSOSYAL GÖRÜNÜMLERİNE YÖNELİK HATAY ÖRNEĞİNDE BİR GÖMÜLÜ TEORİ DENEMESİ. Sosyoloji Araştırmaları Dergisi 25 1 112–122.

IEEE

[1]F. Arık ve I. Avşar Arık, “SALGIN DÖNEMİNDE SOSYOLOJİK ARAŞTIRMANIN İMKÂN VE SINIRLILIKLARI: COVID-19’UN PSİKOSOSYAL GÖRÜNÜMLERİNE YÖNELİK HATAY ÖRNEĞİNDE BİR GÖMÜLÜ TEORİ DENEMESİ”, SAD / JSR, c. 25, sy 1, ss. 112–122, Mar. 2022, doi: 10.18490/sosars.1090642.

ISNAD

Arık, Ferhat - Avşar Arık, Işıl. “SALGIN DÖNEMİNDE SOSYOLOJİK ARAŞTIRMANIN İMKÂN VE SINIRLILIKLARI: COVID-19’UN PSİKOSOSYAL GÖRÜNÜMLERİNE YÖNELİK HATAY ÖRNEĞİNDE BİR GÖMÜLÜ TEORİ DENEMESİ”. Sosyoloji Araştırmaları Dergisi 25/1 (01 Mart 2022): 112-122. https://doi.org/10.18490/sosars.1090642.

JAMA

1.Arık F, Avşar Arık I. SALGIN DÖNEMİNDE SOSYOLOJİK ARAŞTIRMANIN İMKÂN VE SINIRLILIKLARI: COVID-19’UN PSİKOSOSYAL GÖRÜNÜMLERİNE YÖNELİK HATAY ÖRNEĞİNDE BİR GÖMÜLÜ TEORİ DENEMESİ. SAD / JSR. 2022;25:112–122.

MLA

Arık, Ferhat, ve Işıl Avşar Arık. “SALGIN DÖNEMİNDE SOSYOLOJİK ARAŞTIRMANIN İMKÂN VE SINIRLILIKLARI: COVID-19’UN PSİKOSOSYAL GÖRÜNÜMLERİNE YÖNELİK HATAY ÖRNEĞİNDE BİR GÖMÜLÜ TEORİ DENEMESİ”. Sosyoloji Araştırmaları Dergisi, c. 25, sy 1, Mart 2022, ss. 112-2, doi:10.18490/sosars.1090642.

Vancouver

1.Ferhat Arık, Işıl Avşar Arık. SALGIN DÖNEMİNDE SOSYOLOJİK ARAŞTIRMANIN İMKÂN VE SINIRLILIKLARI: COVID-19’UN PSİKOSOSYAL GÖRÜNÜMLERİNE YÖNELİK HATAY ÖRNEĞİNDE BİR GÖMÜLÜ TEORİ DENEMESİ. SAD / JSR. 01 Mart 2022;25(1):112-2. doi:10.18490/sosars.1090642