Esneklik ve Güvencesizlik Kıskacındaki Emek: Mersin’deki İndirim Marketlerinde Çalışan Genç Prekarya Mensupları

Bu araştırma, esnekleşen işgücü piyasalarıyla birlikte yaygınlaşan güvencesiz çalışma ve prekaryalaşma olgusunu, Türkiye’nin Mersin ilindeki indirim marketlerinde (A-101, BİM ve ŞOK) çalışan bireylerin deneyimleri üzerinden incelemektedir. Çalışmanın temel amacı, neoliberal politikaların etkisiyle birlikte artan işgücü piyasası esnekliğinin ve güvencesiz çalışmanın, genç ve yükseköğrenim sahibi çalışanlar üzerindeki somut etkilerini ortaya koymak; bu bağlamda prekaryalaşma sürecini sektörel ve yerel düzeyde analiz etmektir. Literatürde emeğe dair temel güvencelerden yoksun olan istihdam biçimlerini tanımlamak için kullanılan prekarya kavramı, günümüzde küresel bir eğilim olarak öne çıkmakta ve özellikle eğitimli genç nüfus içerisinde artan bir yaygınlık göstermektedir. Bu bağlamda, araştırma Mersin’de faaliyet gösteren indirim marketlerinde çalışan, yükseköğrenim sahibi gençlerin işgücü piyasası esnekliği ve güvencesiz çalışma koşulları çerçevesinde şekillenen prekaryalaşma deneyimlerini ele almaktadır. Araştırma verileri, Mersin’de anılan indirim marketlerinde çalışan 28 katılımcı ile gerçekleştirilen yarı yapılandırılmış görüşmeler yoluyla elde edilmiştir. Elde edilen bulgular, yükseköğrenim sahibi genç çalışanların prekaryalaşmanın tipik özellikleri olan istihdam, iş, çalışma, vasıfların yeniden üretimi, gelir ve temsil güvencesi gibi alanlarda ciddi sorunlar yaşadıklarını ortaya koymaktadır. Mezun oldukları alanlarda profesyonel gelişim ve kariyer fırsatı bulamayan, geçici ve düşük ücretli işlerde istikrarsız gelir beklentisiyle çalışan bu genç prekarya mensupları, güvencesiz statüleri nedeniyle yalnızca ekonomik değil, aynı zamanda sosyal açıdan da kırılgan ve savunmasız bir konumda yer almakta; güvenli bir sosyal gelecek inşa etme imkânlarından büyük ölçüde yoksun kalmaktadırlar. Bu çalışma, Türkiye’de yükseköğrenim görmüş gençlerin düşük vasıflı sektörlerdeki istihdam deneyimlerine odaklanarak, prekarya literatürüne yerel ve sektörel özgüllük açısından önemli bir katkı sunmaktadır.