İKİNCİL TRAVMATİK STRESİN MESLEK ELEMANLARI ÜZERİNDEKİ ETKİLERİ: BİR DERLEME ÇALIŞMASI
Abstract
Yıkıcı olaylara maruz kalan bireylerle çalışan
meslek elemanlarının (arama kurtarma ekipleri, acil servis çalışanları,
psikolog, sosyolog ve sosyal hizmet uzmanları gibi.) yaşadığı ikincil travmatik
stresin ortaya çıkarıldığı ve çeşitli değişkenlerle olan ilişkilerinin
incelendiği araştırmaların son yıllarda giderek arttığı görülmektedir. Bu
çalışmada, Türkiye’de 2007 ile 2017 yılları arasında yapılmış 15 çalışma ele
alınarak araştırmaların örneklem, yöntem, bulgular ve tartışmaları
karşılaştırılmıştır. İkincil travmatik stresin, cinsiyet, deneyim yılı ve
meslek grubu açısından farklılaştığı görülmüş, başa çıkma becerileri,
tükenmişlik gibi bireysel faktörlerle ilişkili olduğu görülmüştür. Ele alınan
15 araştırmada ikincil travmatik stresin, deneyimle arttığı, psikologlarda
diğer meslek elemanlarına göre daha düşük, kişisel travma öyküsü bulunanlarda
daha yüksek olduğu, eğitim düzeyi arttıkça azaldığı bulgulanmıştır. Cinsiyet
farkına ilişkin bulgular ise tartışmalıdır. Araştırmaların çelişkili bulguları,
ikincil travmatik stresin önlenmesi ve ikincil travmatik strese müdahale
anlamında sunulan çözüm önerileri bir araya getirilerek yorumlanmıştır.
Keywords
References
- APA (2015). DSM V Tanı Ölçütleri El Kitabı. Çev: Ertuğrul Köroğlu, Ankara: Hekimler Yayın Birliği.
- Baird, Katie ve Amanda C. Kracen (2006). “Vicarious Traumatization and Secondary Traumatic Stress: A Research Synthesis”. Counselling Psychology Quarterly, C. 19, S. 2, s. 181-188.
- Baysak, Erkan (2010). Acil ve Yoğun Bakım Çalışanlarında Travma Sonrası Stres Bozukluğu, Stresle Başa Çıkma Tarzları, Tükenmişlik ve İlişkili Etkenler. Uzmanlık Tezi. Ankara: Gazi Üniversitesi.
- Birinci, Gökçe Gürdil ve Gülsen Erden (2016). “Yardım Çalışanlarında Üstlenilmiş Travma, İkincil Travmatik Stres ve Tükenmişliğin Değerlendirilmesi”. Türk Psikoloji Dergisi, C. 31, S. 77, s. 10-26.
- Bride, Brian E. (2007). “Prevalence of Secondary Traumatic Stress Among Social Workers”. The Social Worker, S. 52, s. 63-70.
- Choi, Ga-Young (2011). “Organizational Impacts on the Secondary Traumatic Stress of Social Workers Assisting Family Violence or Sexual Assault Survivors”. Administration in Social Work, C. 35, S. 3, 225-242.
- Creamer, Terri Lynn ve Becky J. Liddle (2005). “Secondary Traumatic Stress Among Disaster Mental Health Workers Responding to the September 11 Attacks”. Journal of Traumatic Stress, C. 18, S. 1, 89-95.
- Çakmak, Hakan vd. (2009). “Kocaeli İli 112 Acil Yardım Birimlerinde Çalışan Personelin Marmara Depreminden Etkilenme ve Olası Afetlere Hazırlık Durumlarının Saptanması”. Akademik Acil Tıp Dergisi, S. 2, s. 83-89.
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
Psychology
Journal Section
Research Article
Authors
Publication Date
January 31, 2019
Submission Date
May 29, 2018
Acceptance Date
August 27, 2018
Published in Issue
Year 2019 Volume: 20 Number: 36
Cited By
TRAVMATİZE OLMUŞ MAĞDURLARI TEMSİL EDEN AVUKATLARDA İKİNCİL TRAVMATİK STRES OLUŞUMU
OHS ACADEMY
https://doi.org/10.38213/ohsacademy.777212A neglected aspect of refugee relief works: Secondary and vicarious traumatic stress
Journal of Traumatic Stress
https://doi.org/10.1002/jts.22796Secondary Traumatic Stress in Interpreters in Psychotherapy – A New Research Area?
Hacettepe Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi
https://doi.org/10.32600/huefd.1198409Views of Psychological Counselors Involved in Post-Earthquake Psychosocial Support Activities Regarding the Support Process
Sakarya University Journal of Education
https://doi.org/10.19126/suje.1374488Examination of psychological capital and secondary traumatic stress levels of professionals attended to disaster studies
Sociological Spectrum
https://doi.org/10.1080/02732173.2024.2305963Manifestations and drivers of secondary trauma among service providers working with Syrian refugees: A mixed-methods study from Istanbul, Turkey
International Social Work
https://doi.org/10.1177/00208728241277924ACİL SERVİS ÇALIŞANLARININ İKİNCİL TRAVMATİK STRES VE TÜKENMİŞLİK DÜZEYLERİNİN PSİKOLOJİK DAYANIKLILIĞA ETKİSİ
Samsun Sağlık Bilimleri Dergisi
https://doi.org/10.47115/jshs.1524499Who Is More Traumatized? Secondary Traumatic Stress Among Mental Health Professionals Working with People Affected by the February 6, 2023 Türkiye Earthquakes
Journal of Interpersonal Violence
https://doi.org/10.1177/08862605251355975Media-Induced Secondary Traumatic Stress: The Case of the Kahramanmaras Earthquake in Turkey
European Journal of Mental Health
https://doi.org/10.5708/EJMH.19.2024.0028Secondary Traumatic Stress Levels of Professionals Providing Psychosocial Support Services After Disaster
Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi
https://doi.org/10.32709/akusosbil.1755766