Year 2019, Volume 20 , Issue 37, Pages 739 - 764 2019-07-31

İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ İNKÂRININ SOSYAL BASKINLIK YÖNELİMİ VE EKOLOJİK ADİL DÜNYA İNANCI İLE İLİŞKİSİ
The Associations of Social Dominance Orientation and Ecological Belief in a Just World with Climate Change Denial

Gözde KIRAL UÇAR [1] , Meral GEZİCİ YALÇIN [2] , Gamze ÖZDEMİR [3]


Bu çalışmada, İklim Değişikliği İnkârı Ölçeği Türkçe alanyazına kazandırılmış olup iklim değişikliği inkârının cinsiyete ve eğitim düzeyine göre değişip değişmediği araştırılmıştır. Ayrıca, iklim değişikliği inkârının ekolojik adil dünya inancı ve sosyal baskınlık yönelimiyle ilişkisi incelenmiştir. Araştırmaya yaşları 18 ile 78 arasında değişen (Ortalama = 28.57, SS = 10.36; % 70,5’i kadın) toplam 275 kişi katılmıştır. Bulgular, iklim değişikliği inkârının eğitim düzeyine göre değiştiğini göstermiştir. Lisansüstü eğitim düzeyindeki katılımcıların iklim değişikliğini inkâr etme eğilimlerinin önlisans öğrencisi, önlisans mezunu ve lisans öğrencisi katılımcıların bulunduğu gruba oranla daha az olduğu görülmüştür. Ayrıca, iklim değişikliği inkârının ekolojik adil dünya inancı ve sosyal baskınlık yönelimi ile pozitif yönde ilişkili olduğu görülmüştür. Son olarak, sosyal baskınlık yöneliminin ekolojik adil dünya inancı ve iklim değişikliği inkârı arasındaki ilişkide aracı bir role sahip olduğu bulunmuştur. Elde edilen bulgular alanyazın ışığında tartışılmıştır.

The Climate Change Denial Scale was adapted to Turkish. Moreover, group differences in climate change denial regarding gender and educational level were investigated. Further, it was aimed to examine the relationships between climate change denial, ecological belief in a just world (EBJW), and social dominance orientation (SDO). The sample consisted of 275 participants aged from 18 to 78 years old (M =28.57, SD =10.36; 70.5% women). The results revealed that there was a significant effect of education in climate change denial scores. Participants with a postgraduate degree were less likely to deny climate change than the participants who had a two-year degree and were undergraduates. Further, results showed that climate change denial was positively associated with both EBJW and SDO and SDO mediated the relationship between EBJW and SDO. Implications are discussed.
  • Baier, Monika vd. (2013). “Ecological Belief in a Just World”. Social Justice Research, C. 26, S. 3, s. 272-300.
  • Björnberg, Karin Edvardsson vd. (2017). “Climate and Environmental Science Denial: A Review of the Scientific Literature Published in 1990-2015”. Journal of Cleaner Production, S. 167, s. 229-241.
  • Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi (1992). United Nations Framework Convention on Climate Change: Text. Geneva: UNEP/WMO.
  • Bizer, George Y. vd. (2012). “Belief in a Just World and Social Dominance Orientation: Evidence for a Mediational Pathway Predicting Negative Attitudes and Discrimination Against Individuals with Mental Illness”. Personality and Individual Differences, C. 52, S. 3, s. 428-432.
  • Brenkert-Smith, Hannah vd. (2015). “Climate Change Beliefs and Hazard Mitigation Behaviors: Homeowners and Wildfire Risk”. Environmental Hazards, C. 14, S. 4, s. 341-360.
  • Byrne, Barbara M. (2010). Structural Equation Modeling with AMOS: Basic Concepts, Applications, and Programming. New York: Routledge.
  • Clayton, Susan vd. (2016). “Justice and Environmental Sustainability”. Handbook of Social Justice Theory and Research. Ed: Clara Sabbagh ve Manfred Schmitt. New York: Springer, s. 369-386.
  • Duckitt, John (2001). “A Dual-Process Cognitive-Motivational Theory of Ideology and Prejudice”. Advances in Experimental Social Psychology, S. 33, s. 41-113.
  • Feygina, Irina vd. (2010). “System Justification, the Denial of Global Warming, and the Possibility of ‘System-Sanctioned Change’”. Personality and Social Psychology Bulletin, C. 36, S. 3, s. 326-338.
  • Häkkinen, Kirsti ve Nazar Akrami (2014). “Ideology and Climate Change Denial”. Personality and Individual Differences, S. 70, s. 62-65.
  • Hayes, Andrew F. (2018). Introduction to Mediation, Moderation, and Conditional Process Analysis: A Regression-Based Approach. New York: Guilford.
  • Hayes, Nicky (2011). Doing Psychological Research: Gathering and Analysing Data. New York: Open University Press.
  • Hu, Saiquan vd. (2017). “How Political Ideology Affects Climate Perception: Moderation Effects of Time Orientation and Knowledge”. Resources, Conservation and Recycling, S. 127, s. 124-131.
  • Hu, Li-tze ve Peter M. Bentler (1999). “Cutoff Criteria for Fit Indexes in Covariance Structure Analysis: Conventional Criteria Versus New Alternatives”. Structural Equation Modeling: A Multidisciplinary Journal, C. 6, S. 1, s. 1-55.
  • IBM Corporation (2016). SPSS for Windows, Version 24.0. Armonk, New York: IBM Corp.
  • Intergovernmental Panel on Climate Change [IPCC] (2014). “Summary for Policymakers”. Climate Change 2014: Impacts, Adaptation, and Vulnerability. Part A: Global and Sectoral Aspects. Contribution of Working Group II to the Fifth Assessment Report of the Intergovernmental Panel on Climate Change. Ed: Field, C.B., V.R. Barros, D.J. Dokken, K.J. Mach, M.D. Mastrandrea, T.E. Bilir, M. Chatterjee, K.L. Ebi, Y .O. Estrada, R.C. Genova, B. Girma, E.S. Kissel, A.N. Levy, S. MacCracken, P. R. Mastrandrea ve L.L. White. Cambridge, United Kingdom, New York: Cambridge University, s. 1-32.
  • Jamieson, Dale (2007). “The Heart of Environmentalism”. Environmental Justice and Environmentalism: To Social Justice Challenge to the Environmental Movement. Ed: Ronald Sandler ve Phaedra C. Pezullo. Cambridge, MA: Massachusetts Institute of Technology, s. 85-101.
  • Jylhä, Kirsti M. ve Nazar Akrami (2015). “Social Dominance Orientation and Climate Change Denial: The Role of Dominance and System Justification”. Personality and Individual Differences, S. 86, s. 108-111.
  • Jylhä, Kirsti M. vd. (2016). “Denial of Anthropogenic Climate Change: Social Dominance Orientation Helps Explain the Conservative Male Effect in Brazil and Sweden”. Personality and Individual Differences, S. 98, s. 184-187.
  • Kals, Elisabeth ve Yvonne Russell (2001). “Individual Conceptions of Justice and Their Potential for Explaining Proenvironmental Decision Making”. Social Justice Research, C. 14, S. 4, s. 367-385.
  • Karaçanta, Hatice (2002). Üniversite Öğrencilerinin Sosyal Baskınlık Yönelimi ve Başka Bazı Değişkenler Açısından Karşılaştırılması. Doktora Tezi. Ankara: Ankara Üniversitesi.
  • Kiral Ucar, Gözde vd. (2016). “The Ecological Belief in a Just World and Environmental Behavior”. 31st International Congress of Psychology, Yokohama, Japan, 24-29th July 2016. International Journal of Psychology, S. 51, s. 567.
  • McCright, Aaron M. ve Riley E. Dunlap (2011). “Cool Dudes: The Denial of Climate Change Among Conservative White Males in the United States”. Global Environmental Change, C. 21, S. 4, s. 1163-1172.
  • Milfont, Taciano L. vd. (2013). “Environmental Consequences of The Desire to Dominate and Be Superior”. Personality and Social Psychology Bulletin, C. 39, S. 9, s. 1127-1138.
  • Panno, Angelo vd. (2018). “Mindfulness, Pro-environmental Behavior, and Belief in Climate Change: The Mediating Role of Social Dominance”. Environment and Behavior, C. 50, S. 8, s. 864-888.
  • Pratto, Felicia vd. (1994). “Social Dominance Orientation: A Personality Variable Predicting Social and Political Attitudes”. Journal of Personality and Social Psychology, C. 67, S. 4, s. 741-763.
  • Reese, Gerhard ve Lisa Jacob (2015). “Principles of Environmental Justice and Pro-Environmental Action: A Two-Step Process Model of Moral Anger and Responsibility to Act”. Environmental Science and Policy, S. 51, s. 88-94.
  • Sano, Junji vd. (2019). “Prediction of Vertical and Horizontal Distribution of Vegetation Due to Climate Change in the Eastern Mediterran Region of Turkey”. Climate Change Impacts on Basin Agro-ecosystems. Ed: Tsugihiro Watanabe, Selim Kapur, Mehmet Aydın, Rıza Kanber ve Erhan Akça. Charm: Springer, s. 201-222.
  • Sidanius, Jim ve Felicia Pratto (1999). Social Dominance: An Intergroup Theory of Social Hierarchy and Oppression. New York: Cambridge University.
  • Stanley, Samantha K. vd. (2017). “Dimensions of Social Dominance and Their Associations with Environmentalism”. Personality and Individual Differences, S. 107, s. 228-236.
  • Syme, Geoffrey J. vd. (2000). “Ecological Risks and Community Perceptions of Fairness and Justice: A Cross‐Cultural Model”. Risk Analysis, C. 20, S. 6, s. 905-916.
  • Türkiye İstatistik Kurumu [TUİK]. “İç Göç İstatistikleri” http://tuik.gov.tr/PreTablo.do?alt_id=1067 (Erişim Tarihi: 15.02.2019).
  • _______ (2016). İstatistiklerle Türkiye 2015. Ankara: TÜİK.
  • _______ (2017). “Seragazı Emisyonları 475,1 Mt CO2 Eşdeğerine Yükseldi” http://tuik.gov.tr/basinOdasi/haberler/2017_22_20170427.pdf (Erişim Tarihi: 20.02.2019).
  • Watson, James E. M. (2014). “Human Responses to Climate Change Will Seriously Impact Biodiversity Conservation: It's Time We Start Planning for Them”. Conservation Letters, C. 7, S. 1, s. 1-2.
Primary Language tr
Subjects Psychology
Published Date Temmuz
Journal Section Articles
Authors

Orcid: 0000-0001-5888-1101
Author: Gözde KIRAL UÇAR (Primary Author)
Institution: ÇANAKKALE ONSEKİZ MART ÜNİVERSİTESİ, FEN VE EDEBİYAT FAKÜLTESİ, PSİKOLOJİ BÖLÜMÜ
Country: Turkey


Orcid: 0000-0002-8751-3428
Author: Meral GEZİCİ YALÇIN
Institution: BOLU ABANT İZZET BAYSAL ÜNİVERSİTESİ, FEN-EDEBİYAT FAKÜLTESİ, PSİKOLOJİ BÖLÜMÜ
Country: Turkey


Orcid: 0000-0002-2665-9773
Author: Gamze ÖZDEMİR
Institution: ÇANAKKALE ONSEKİZ MART ÜNİVERSİTESİ, FEN VE EDEBİYAT FAKÜLTESİ, PSİKOLOJİ BÖLÜMÜ
Country: Turkey


Dates

Publication Date : July 31, 2019

Bibtex @research article { sosbilder535560, journal = {Uludağ Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi}, issn = {1302-2423}, eissn = {2564-6834}, address = {Uludağ Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü 16059 Nilüfer-Görükle-Bursa}, publisher = {Bursa Uludağ University}, year = {2019}, volume = {20}, pages = {739 - 764}, doi = {10.21550/sosbilder.535560}, title = {İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ İNKÂRININ SOSYAL BASKINLIK YÖNELİMİ VE EKOLOJİK ADİL DÜNYA İNANCI İLE İLİŞKİSİ}, key = {cite}, author = {KIRAL UÇAR, Gözde and GEZİCİ YALÇIN, Meral and ÖZDEMİR, Gamze} }
APA KIRAL UÇAR, G , GEZİCİ YALÇIN, M , ÖZDEMİR, G . (2019). İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ İNKÂRININ SOSYAL BASKINLIK YÖNELİMİ VE EKOLOJİK ADİL DÜNYA İNANCI İLE İLİŞKİSİ. Uludağ Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi , 20 (37) , 739-764 . DOI: 10.21550/sosbilder.535560
MLA KIRAL UÇAR, G , GEZİCİ YALÇIN, M , ÖZDEMİR, G . "İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ İNKÂRININ SOSYAL BASKINLIK YÖNELİMİ VE EKOLOJİK ADİL DÜNYA İNANCI İLE İLİŞKİSİ". Uludağ Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi 20 (2019 ): 739-764 <https://dergipark.org.tr/en/pub/sosbilder/issue/46266/535560>
Chicago KIRAL UÇAR, G , GEZİCİ YALÇIN, M , ÖZDEMİR, G . "İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ İNKÂRININ SOSYAL BASKINLIK YÖNELİMİ VE EKOLOJİK ADİL DÜNYA İNANCI İLE İLİŞKİSİ". Uludağ Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi 20 (2019 ): 739-764
RIS TY - JOUR T1 - İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ İNKÂRININ SOSYAL BASKINLIK YÖNELİMİ VE EKOLOJİK ADİL DÜNYA İNANCI İLE İLİŞKİSİ AU - Gözde KIRAL UÇAR , Meral GEZİCİ YALÇIN , Gamze ÖZDEMİR Y1 - 2019 PY - 2019 N1 - doi: 10.21550/sosbilder.535560 DO - 10.21550/sosbilder.535560 T2 - Uludağ Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi JF - Journal JO - JOR SP - 739 EP - 764 VL - 20 IS - 37 SN - 1302-2423-2564-6834 M3 - doi: 10.21550/sosbilder.535560 UR - https://doi.org/10.21550/sosbilder.535560 Y2 - 2019 ER -
EndNote %0 Uludağ Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ İNKÂRININ SOSYAL BASKINLIK YÖNELİMİ VE EKOLOJİK ADİL DÜNYA İNANCI İLE İLİŞKİSİ %A Gözde KIRAL UÇAR , Meral GEZİCİ YALÇIN , Gamze ÖZDEMİR %T İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ İNKÂRININ SOSYAL BASKINLIK YÖNELİMİ VE EKOLOJİK ADİL DÜNYA İNANCI İLE İLİŞKİSİ %D 2019 %J Uludağ Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi %P 1302-2423-2564-6834 %V 20 %N 37 %R doi: 10.21550/sosbilder.535560 %U 10.21550/sosbilder.535560
ISNAD KIRAL UÇAR, Gözde , GEZİCİ YALÇIN, Meral , ÖZDEMİR, Gamze . "İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ İNKÂRININ SOSYAL BASKINLIK YÖNELİMİ VE EKOLOJİK ADİL DÜNYA İNANCI İLE İLİŞKİSİ". Uludağ Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi 20 / 37 (July 2019): 739-764 . https://doi.org/10.21550/sosbilder.535560
AMA KIRAL UÇAR G , GEZİCİ YALÇIN M , ÖZDEMİR G . İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ İNKÂRININ SOSYAL BASKINLIK YÖNELİMİ VE EKOLOJİK ADİL DÜNYA İNANCI İLE İLİŞKİSİ. Uludağ Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi. 2019; 20(37): 739-764.
Vancouver KIRAL UÇAR G , GEZİCİ YALÇIN M , ÖZDEMİR G . İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ İNKÂRININ SOSYAL BASKINLIK YÖNELİMİ VE EKOLOJİK ADİL DÜNYA İNANCI İLE İLİŞKİSİ. Uludağ Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi. 2019; 20(37): 764-739.