TR
EN
Cerrahi Alet Üretiminde Duyusal Rejim ve Kalibrasyon: Usta-Çırak Etkileşimlerinde Örtük Bilgi
Abstract
Bu makale Samsun sahasından elde edilen bulgulara dayanarak, cerrahi alet üretiminde usta-çırak etkileşimi yoluyla örtük bilginin nasıl edinilip aktarıldığını incelemektedir. Çalışma, usta-çırak etkileşiminde gözlem-taklit-tekrar-kalibrasyon zincirini başat aktarım mekanizmaları olarak kavramsallaştırırken; hikâye anlatımını, koordinasyonun ve kalite sürekliliğinin sağlanmasını destekleyen tamamlayıcı bir pratik olarak konumlandırmaktadır. Yöntem olarak yarı yapılandırılmış görüşmeler, katılımcı gözlem ve video-etnografi birlikte kullanılmıştır. Bulgular, atölyede dokunsal geri bildirim, işitsel ritim ve görsel kontrolün hizalanmasıyla kurulan bir duyusal rejim üzerinden bedenleşmiş öğrenmenin gerçekleştiğini; okuldan işyerine geçişte yazılı/kural temelli şemaların bedenleşmiş şemalara dönüştüğünü göstermektedir. Ayrıca çalışma, örgütsel öğrenme yazınına, örtük bilgiyi yalnızca bir içerik olarak değil, aynı zamanda işin icrası sırasında kalibre edilen ilişkisel bir süreç olarak ele alan bir çerçeve önermektedir.
Keywords
Supporting Institution
Deutsche Forschungsgemeinschaft/ German Research Foundation (DFG)
Project Number
551920228
Ethical Statement
Deutsche Forschungsgemeinschaft (DFG) tarafından finanse edilen MediCluster araştırma projesi, 21 Temmuz 2025 tarihinde Max Weber Vakfı Etik Komitesi tarafından incelenmiş ve onaylanmıştır. Komite, insan verileriyle çalışmaya ilişkin tüm etik konuların en yüksek etik standartlara göre belirlenmesi ve ele alınmasını onaylamıştır. Onay Referansı: 2025-03 MediCluster Sahinol OII.
Thanks
Samsun’daki saha çalışmamıza verdikleri değerli destek için başta Bahadır ve Şahinol aileleri olmak üzere tüm katkı sunanlara içtenlikle teşekkür ederiz. Samsun’da görüşmelerimize zaman ayıran ve deneyimlerini paylaşan tüm katılımcılara minnettarız.
Gülşah Başkavak'ın desteğiyle yapılan görüşmeler ve saha araştırması; kendisine de ayrıca teşekkür ederiz.
Bu makaleye sundukları değerli görüş ve yorumları için Gülşah Başkavak’a ve Uğur Kocager’e teşekkür ederiz.
Ayrıca, makalenin niteliğini önemli ölçüde artıran dikkatli değerlendirmeleri ve yapıcı geri bildirimleri için hakemlere teşekkür ederiz.
Bu çalışma, Deutsche Forschungsgemeinschaft (DFG, Alman Araştırma Topluluğu) tarafından finanse edilmiştir – Proje Numarası: 551920228.
Araştırma, Max Weber Vakfı’na bağlı Orient-Institut Istanbul bünyesinde yürütülmüştür.
References
- Al-Zoubi, M. O., Masa’deh, R. E., & Twaissi, N. (2025). Exploring the relationship among structured-on-the job training, mentoring, job rotation, work environment factors and tacit knowledge transfer. VINE Journal of Information and Knowledge Management Systems, 55(1), 240–267. https://doi.org/10.1108/VJIKMS-06-2022-0199
- Alonso, D. A., & Kok, S. (2021). Knowledge and the family firm through generations: A knowledge-based approach in various geographic contexts. Knowledge Management Research & Practice, 19(2), 239–252. https://doi.org/10.1080/14778238.2020.1762254
- Andersson, J., & Östman, L. (2015). A transactional way of analysing the learning of “tacit knowledge”. Interchange, 46(3), 271–287. https://doi.org/10.1007/s10780-015-9252-8
- Armbrecht, F. R., Chapas, R. B., Chappelow, C. C., Farris, G. F., Friga, P. N., Hartz, C. A., McIlvaine, M. E., Postle, S. R., & Whitwell, G. E. (2001). Knowledge management in research and development. Research-Technology Management, 44(4), 28–28. https://doi.org/10.1080/08956308.2001.11671438
- Barney, J. (1991). Firm resources and sustained competitive advantage. Journal of Management, 17(1), 99–120.
- Bartol, K. M., & Srivastava, A. (2002). Encouraging knowledge sharing: The role of organizational reward systems. Journal of Leadership & Organizational Studies, 9(1), 64–76.
- Bechky, B. A. (2003). Sharing meaning across occupational communities: The transformation of understanding on a production floor. Organization Science, 14(3), 312–330. http://www.jstor.org/stable/4135139
- Bell, P. (2001). Content analysis of visual image. In T. Van Leewen & C. Jewitt (Eds.), The handbook of visual analysis (pp. 10–34).
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
Sociology and Social Studies of Science and Technology
Journal Section
Research Article
Publication Date
May 28, 2026
Submission Date
November 5, 2025
Acceptance Date
December 28, 2025
Published in Issue
Year 2026 Number: 51
APA
Uçarol, A. B., & Şahinol, M. (2026). Cerrahi Alet Üretiminde Duyusal Rejim ve Kalibrasyon: Usta-Çırak Etkileşimlerinde Örtük Bilgi. Sosyoloji Dergisi, 51, 31-56. https://doi.org/10.59572/sosder.1818271
AMA
1.Uçarol AB, Şahinol M. Cerrahi Alet Üretiminde Duyusal Rejim ve Kalibrasyon: Usta-Çırak Etkileşimlerinde Örtük Bilgi. JOS. 2026;(51):31-56. doi:10.59572/sosder.1818271
Chicago
Uçarol, Ayşe Berna, and Melike Şahinol. 2026. “Cerrahi Alet Üretiminde Duyusal Rejim Ve Kalibrasyon: Usta-Çırak Etkileşimlerinde Örtük Bilgi”. Sosyoloji Dergisi, nos. 51: 31-56. https://doi.org/10.59572/sosder.1818271.
EndNote
Uçarol AB, Şahinol M (May 1, 2026) Cerrahi Alet Üretiminde Duyusal Rejim ve Kalibrasyon: Usta-Çırak Etkileşimlerinde Örtük Bilgi. Sosyoloji Dergisi 51 31–56.
IEEE
[1]A. B. Uçarol and M. Şahinol, “Cerrahi Alet Üretiminde Duyusal Rejim ve Kalibrasyon: Usta-Çırak Etkileşimlerinde Örtük Bilgi”, JOS, no. 51, pp. 31–56, May 2026, doi: 10.59572/sosder.1818271.
ISNAD
Uçarol, Ayşe Berna - Şahinol, Melike. “Cerrahi Alet Üretiminde Duyusal Rejim Ve Kalibrasyon: Usta-Çırak Etkileşimlerinde Örtük Bilgi”. Sosyoloji Dergisi. 51 (May 1, 2026): 31-56. https://doi.org/10.59572/sosder.1818271.
JAMA
1.Uçarol AB, Şahinol M. Cerrahi Alet Üretiminde Duyusal Rejim ve Kalibrasyon: Usta-Çırak Etkileşimlerinde Örtük Bilgi. JOS. 2026;:31–56.
MLA
Uçarol, Ayşe Berna, and Melike Şahinol. “Cerrahi Alet Üretiminde Duyusal Rejim Ve Kalibrasyon: Usta-Çırak Etkileşimlerinde Örtük Bilgi”. Sosyoloji Dergisi, no. 51, May 2026, pp. 31-56, doi:10.59572/sosder.1818271.
Vancouver
1.Ayşe Berna Uçarol, Melike Şahinol. Cerrahi Alet Üretiminde Duyusal Rejim ve Kalibrasyon: Usta-Çırak Etkileşimlerinde Örtük Bilgi. JOS. 2026 May 1;(51):31-56. doi:10.59572/sosder.1818271