Toplumsal Cinsiyet ve Çalışma Yaşamında Kadın: Yapısal Eşitsizliklerin Çok Boyutlu Analizi
Abstract
Çalışma yaşamı, toplumsal ilişkilerin ve güç dinamiklerinin en belirgin şekilde yeniden üretildiği kamusal alandır. Bu makale, tarihsel, kavramsal ve kuramsal bir çerçevede, toplumsal cinsiyetin kadınların işgücü piyasasına katılım ve ilerleme süreçlerini nasıl yapılandırdığını derinlemesine analiz etmektedir. Biyolojik farklılıkların ötesinde, ataerkil sistemlerce inşa edilen roller, kadınların ücret eşitsizliği, mesleki ayrışma, çifte vardiya ve cam tavan sendromu gibi çok boyutlu engellerle karşılaşmasına neden olmaktadır. Makale, Fonksiyonalist, Çatışmacı ve özellikle Feminist kuramların (Liberal, Marksist ve Radikal) sunduğu analizleri sentezleyerek, eşitsizliğin sadece ekonomik değil, aynı zamanda kültürel ve politik bir sorun olduğunu ortaya koymaktadır. Yapılmış olan bu çalışma; Türkiye'deki toplumsal cinsiyet eşitliğinin sağlanmasının, sadece yasal reformlarla değil, aynı zamanda toplumsal zihniyetin dönüştürülmesi gibi köklü politika müdahaleleri gerektirdiğini savunmaktadır. Temel sonuç, cinsiyetlendirilmiş toplumsal iş bölümünün, modern ekonomilerde dahi kadın emeğini ikincilleştiren ve sömüren birincil mekanizma olarak işlev görmeye devam ettiğidir.
Keywords
Toplumsal Cinsiyet, Kadın Emeği, Cinsiyet Ayrışması, Ataerkillik
References
- Berik, G. (2011). Türkiye’de Kadınların Eğitimi, İşgücü Piyasası Katılımı ve Ücretleri. TÜSİAD Yayınları. İstanbul.
- Butler, J. (1990). Gender Trouble: Feminism and the Subversion of Identity. New York: Routledge.
- Connell, R. W. (2005). Masculinities. Cambridge: Polity Press.
- Çağatay, N. (1994). “Kadınların Çalışma Hayatına Katılımı”. İçinde: S. Özbudun ve H. Hacımirzaoğlu (Ed.), Kadın Emeği: Sorunlar, Politikalar ve Örgütlenme (ss. 23-45). İstanbul: İletişim Yayınları.
- Cherry, A. L. (2005). Examining Global Social Welfare Issues. Belmont: Thomson Brooks/Cole.
- Demirbilek, S. (2007). “Cinsiyet ayrımcılığının sosyolojik açıdan incelenmesi”. Finans Politik & Ekonomik Yorumlar Dergisi, 44(511), 16-27.
- Dökmen, Y.Z., (2004). Toplumsal cinsiyet sosyal psikolojik açıklamalar. Ankara: Sistem Yayıncılık. Ekin, N. (1979). Çalışma Ekonomisi. İstanbul: İstanbul Üniversitesi Yayınları.
- Gezgin, A. (2013). “Çalışma Kavramının Tarihsel Gelişimi ve Sosyolojik Anlamı”. Çalışma ve Toplum, 1(36), 57-78.
- Giddens, A. (2008). Sosyoloji. Ankara: Kırmızı Yayınları.
- Hartmann, H. (2006). “The Unhappy Marriage of Marxism and Feminism: Towards a More Progressive Union”. İçinde: A. M. Jaggar & I. M. Young (Eds.), A Companion to Feminist Philosophy. Malden: Blackwell Publishing.