HASAN BASRİ ÇANTAY: BİR PSİKOBİYOGRAFİ DENEMESİ
Abstract
On dört asırlık İslam medeniyetini doğru okumanın yollarından birisi de bu medeniyetin yetiştirdiği mümtaz şahsiyetleri ele alıp incelemektir. Çünkü her medeniyet kendisini oluşturan din, kültür, gelenek, tarih gibi unsurların yanı sıra yetiştirdiği örnek insan modelleri sayesinde varlıklarını sürdürebilmiştir. Bilhassa milletlerin buhranlı dönemlerinde bu şahsiyetlerin topluma yön veren, mücadele azmini güçlendiren, sürükleyici güç ve motivasyon faktörü olmaları onları daha da önemli kılmaktadır. Zor zamanlarda bu sorumluluğu yüklenmek medeniyetin, geleneğin, inancın devamını sağlamak açısından hayati bir rol üstlenmek anlamına da gelmektedir. Bu çalışmada geleneksel ve kültürel değerlerimizin psikolojik yapıtaşlarını ortaya koyan İslam âlimlerinden biri olan Hasan Basri Çantay'ın zor zamanların insanı olarak geçirdiği sıkıntılar, intihar düşüncesi ve zihinsel yorgunluğu ele alınacaktır. Aynı zamanda Hasan Basri Çantay'ın döneminde yaşamış olan Mehmet Akif Ersoy, Elmalılı Hamdi Yazır gibi aydınlarımızdan da bu bağlamda örnekler verilecektir. Çalışmanın ikinci kısmında gayesi insan davranışlarını açıklama ve anlama olan modern psikoloji biliminin verileri ışığında bu bilgiler ele alınıp analiz edilecek, varoluşçu psikoterapinin gösterdiği nihai dört kaygıdan biri olan; kaygı ve ölüm kaygısı ve ayrıca kültürel psikiyatri çerçevesinde Hasan Basri Çantay'ın intihar düşüncesi ve zihinsel yorgunluğunun nedenleri tartışılacaktır.
Keywords
Hasan Basri Çantay, Psikoloji, Varoluşçu Psikoterapi, Zihinsel Yorgunluk, Bunalım
References
- Anderson, William, James, “Psikobiyografinin Metodolojisi”, Çev. Gökhan Kağnıcı, Tarih Okulu Dergisi, İzmir, 2010, S. 7, s. 77-97
- Ayhan, Halis, Türkiye'de Din Eğitimi, İstanbul: Dem yay., 2004.
- Beyazyüz, Murat, Cemil Meriç’in Psikolojisi, Ankara: Aşina Kitaplar Yayınları, 2007.
- Blankenship, Kelly, M., Anxiety Disorders, (İn Psychiatry Of İntellectual Disability: A Practical Manual), Ed. Julie, P., Gentile, Wiley-Blackwell İnc., NJ, USA. 2012.
- Budak, Selçuk, Psikoloji Sözlüğü, Bilim ve Ankara: Sanat Yay., 2000.
- Buhari, Kitabu't-Tabir, Trs.,1 Çantay, Hasan Basri, Kara Günler ve İbret Levhaları, İstanbul: Ahmed Said Matbaası, 1964.
- Çetin, Özer, “Hasan Basri Çantay'ın Kişiliği”, Dicle Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, Diyarbakır, 2010, C. 12, Sayı: 2, 1-31
- Derman, M., Uğur, Ömrümün Bereketi, İstanbul: Kubbealtı Neşriyat, 2011.
- Düzdağ, M. Ertuğrul, Mehmed Akif Mısır Hayatı ve Kur'an Meali, 3. Baskı, İstanbul: Şule Yay., 2009.
- Frankl, Victor, Duyulmayan Anlam Çığlığı, (Çev. Selçuk Budak), Ankara: Öteki Yay., 1994.