Bildungsromanlarda Kahramanın Sonsuz Yolculuğu

Hayatın her alanı, insan için bir yolculuğu ve mücadeleyi temsil etmektedir. Bu, insanlığın üretmiş olduğu tüm anlatıların da temelini oluşturmaktadır. Her anlatının aynı örüntülere sahip tek bir hikâye olduğunu ifade eden Joseph Campbell, sıradan insanın kahraman olma sürecini Kahramanın Sonsuz Yolculuğu (1949) adlı eserinde işlemiştir. Yol, yolculuk ve kahraman ekseninde bir örüntüyü imleyen yazar, kahramanların anlatılarda geçirdikleri süreçleri ana hatlarıyla "Yola Çıkış", "Erginlenme" ve "Dönüş" aşamaları biçiminde bir sınıflandırmaya tabi tutmuştur. Modern zamanların bireysel duruşlarıyla özellikle roman türünde kendini gösteren kahramanlarının da belirli bir yolculuktan geçerek kendi hayatlarında ve toplumlarında bir yer edinmeleri söz konusudur. Bu minvalde, Campbell'ın kadim anlatılar üzerinden kurguladığı aşamaların, Alman edebiyatında ortaya çıkan Bildungsromanlar'daki kahramanların yolculuğu ile büyük oranda benzerlikler gösterdiği söylenebilir. Zira insanın toplum içerisinde kabul görmesi için yüzyıllar boyunca birtakım ritüeller ve eğitimler gerçekleştirilmiştir. Türk edebiyatında da örneklerine rastlanılan Bildungsromanların ve Campbell'ın Kahramanın Sonsuz Yolculuğu'nda ileri sürdüğü örüntünün, kahramanın serüvenini içermekte ve izlediği yolun belirli bir kazanımla sonlanmakta olduğu görülmektedir. Bu bağlamda geleneksel ve modern anlatıların kahramanlarının nasıl bir motivasyonla yola çıktığı, hangi engellerle karşılaştığı ve nasıl bir dönüşüm yaşadıkları soruları akla gelmektedir. Çalışmada bunların cevabını bulmak amacıyla modern Türk edebiyatından Hakan Günday'ın Daha (2013), Hasan Ali Toptaş'ın Heba (2013), Orhan Pamuk'un Kafamda Bir Tuhaflık (2014) ve Abdullah Ataşçı'nın Yara Bende (2018) adlı eserleri seçilmiştir. Söylem analizi yönteminin kullanılacağı araştırmada, seçilen roman örnekleri üzerinden kahramanın yolculuğunun, Bildungsroman türü ve Campbell'ın anlatı örüntüsündeki biçimlerinin ortaklıklarına ve ayrılıklarına ışık tutulmaya çalışılacaktır.

Every lane of life represents a journey and challenge for human beings. This journey itself also creates the base of all narratives that are produced by humankind. Joseph Campbell who states that every narrative is the same one and only story that has the same patterns, treated the process of become a hero of ordinary people in his work of The Hero’s Journey (1949). Indicating a pattern on the axis of “The Road” , “ The Journey”, and “The Hero”, Campbell classifed the processes of which heroes goes through in narratives in principles of “Taking the Road”, “Inititation” and “Return” stages. It’s a matter of subject that heroes that manifest themselves with their individual standings of modern times especially in novel genre, also take place in their societies as well as their lifes by going through a certain journey. In this respect, It can be said that, processes that Campbell built over archaic narratives have a vast scale of similarities with journies of heroes in the Bildungroman that emerged in German literature. Because, for centuries, some rituals and trainings have been practiced in order people to be accepted in a society. It is seen that Bilgdungsromans, examples of which are also encountered in Turkish literature, and the pattern suggested by Campbell in “The Hero’s Journey” include the hero’s adventure the path that is followed ends up with a certain achievement. In this context, it comes to mind of questions of what kind of motivation the heroes of traditional and modern narratives take out the journey with, what obstacles they encountered and what kind of tranformation they experienced. In this study, the works of modern Turkish literature Hakan Gunday’s Daha (2013), Hasan Ali Toptas’s Heba (2013), Orhan Pamuk’s Kafamda Bir Tuhaflık (2014) and Abdullah Atascı’s Yara Bende (2018) have been selected in order to find answers to these questions. In the research in which the discourse anylsis method will be used, commonalities and separations of hero’s journey with Bildungsroman genre and Campbell’s forms in the narrative pattern will be englightened over selected examples of novels.