Tarihî Türk Lehçelerinde (8-15. yy.) Ok ve Okçuluk ile İlgili Kavramlar Üzerine Bir İnceleme

Throughout the centuries-long journey of Turkish language and culture, a rich vocabulary has been accumulated regarding arrows and archery, which have an important place in both the social and cultural lives of the Turks and their military and political spheres. In this field, every detail has been given importance and a new term has been coined for every object and action. The arrow, which is so important for the Turks, was reflected in their language, and terms related to arrows and archery have appeared in works in every period of the Turkish language since the Orkhon Inscriptions. In this study, it was examined how the vocabulary related to arrows and archery was reflected in the works belonging to the historical periods of the Turkish language (Orkhon Turkish, Old Uyghur Turkish, Karakhanid Turkish, Khwarezmian Turkish and Kipchak Turkish), and it was tried to testify where the 238 identified terms appeared in the works with text fragments, The page/leaf numbers of these examples are indicated. In addition, these terms obtained from historical texts, according to their subjects, include "general terms related to arrows, types of arrows, terms related to parts of arrows, general terms related to bows, types of bows, terms related to parts of bows, materials used in making bows and arrows, archery". They were classified under the headings of "professional names related to archery, terms used for arrow and bow cases, technical terms related to archery, injuries to the hands due to arrow shooting errors, and verbs related to archery", and the origins of the terms that are not of Turkish origin are indicated and the suffixes they received are shown.

Türk dilinin ve kültürünün yüzyıllardır süregelen yolculuğu boyunca Türklerin gerek sosyal ve kültürel yaşamlarında gerekse askerî ve siyasî alanlarında önemli bir yeri olan ok ve okçuluk ile ilgili zengin bir söz varlığı birikimi meydana gelmiştir. Bu alanda her ayrıntıya önem verilmiş, her nesne ve eylem için yeni bir terim türetilmiştir. Türkler için bu denli önemli olan ok onların dillerine yansımış, ok ve okçulukla ilgili terimler Orhon Yazıtları’ndan beri Türk dilinin her döneminde eserlerde yer almıştır. Bu çalışmada ok ve okçuluk ile ilgili söz varlığının Türk dilinin tarihî dönemlerine (Orhon Türkçesi, Eski Uygur Türkçesi, Karahanlı Türkçesi, Harezm Türkçesi ve Kıpçak Türkçesi) ait olan eserlere nasıl yansıdığı incelenmiş, tespit edilen 238 terimin eserlerde nerede geçtiği metin parçaları ile tanıklandırılmaya çalışılmış, verilen bu örneklerin sayfa/varak numaraları belirtilmiştir. Bunların yanı sıra tarihî metinlerden elde edilen bu terimler konularına göre “ok ile ilgili genel terimler, ok türleri, okun bölümleri ile ilgili terimler, yay ile ilgili genel terimler, yay türleri, yayın bölümleri ile ilgili terimler, ok ve yay yapımında kullanılan maddeler, okçuluk ile ilgili meslek adları, ok ve yay mahfazaları için kullanılan terimler, okçuluk ile ilgili teknik terimler, ok atma hatalarından dolayı elde oluşan zedelenmeler, ve okçuluk ile ilgili fiiller” başlıkları altında sınıflandırılmaya tabi tutulmuş ve Türkçe kökenli olmayan terimlerin kökeni belirtirmiş, aldıkları ekler gösterilmiştir.