Research Article

Yabancı Dil Öğreniminde Sözdizimsel Yanlışların Analizi

Volume: 9 Number: 2 August 29, 2024
EN TR

Yabancı Dil Öğreniminde Sözdizimsel Yanlışların Analizi

Abstract

Derin yapıdaki anlamların gün yüzüne çıkmasında yardımcı olan araçların incelenmesi ve eğitim sürecine dahil edilmesi dil öğrenicilerinin hedef dil sistemini yapısal bakımdan kavraması hem de anlam oluşturucu bağdaşıklıkları belirlemesi açısından önemlidir. Kültürel olguların ve bakış açılarının her ulusta farklılaşması gibi sözdizimi yapılarında da her dil için geçerli bir standart yapı yoktur. Dil öğrenicisinin “o dilde düşünebilme yetisini” geliştirmesi, hedef dildeki dil konuşucularının bakış açısını öğrenmesi anlamı oluşturan sözdizim yapısının kavranmasıyla ilişkilidir. Türkçe sözdiziminde cümlenin devinimini, hareketini, eylemini gösteren esas öge sonda yer alırken Rusça’da genellikle yüklem öznenin hemen yanında cümle ortasında yer alır. Rusçadaki tamlayan ve tamlanan sıralamalarında ve edat sıralamalarında farklı sözdizim yapıları görülür. Bu durum Rusça öğreniminde Türk öğrencilerin zorlandıkları bir durum olabilmektedir. Hem Türkçe hem de Rusça’da şekil merkezli sözdiziminden çok anlam merkezli bir dizilim olduğu söylenebilir. Anlamı ön plana çıkaran bu yaklaşımın Rusça dil öğrenimine esneklik sağlamasının yanı sıra süreci zorlaştırdığı da söylenebilir. Çalışmada nitel araştırma yöntemi kullanılmıştır. İkinci dil ediniminde sözdizim kapsamında ana dili etkisinin ölçülmesi hedeflenmiştir. Gönüllülük esasına dayanan çalışmada anadili Türkçe olup Rusça öğrenen B1 düzeyindeki 25 öğrenci katılımcı olarak yer almıştır, katılımcılardan hazır verilmiş cümle ögeleriyle tümce oluşturmaları, boş bırakılmış cümle ögesini tespit etmeleri ve sorulara cevap vermeleri istenmiştir. Sadece sözdizim yanlışlarının saptandığı çalışmada sözlük kullanımı serbest bırakılmıştır. Yapılan hataların sebepleri üzerinde durularak elde edilen sonuçlar bağlamında pedagojik bulgulara ulaşılmıştır.

Keywords

sözdizimi, dilbilgisi, hata analizi, anadil etkisi, derin yapı, yüzey yapı

References

  1. Black, Carter. (Der.) (2023). Dil Düşünce ve Bellek. Noam Chımsky, Steven Pinker, Elizabeth Loftus. Ankara: Gece Kitaplığı.
  2. Gece, K. Mehmet. (2015). Türkçe Sözdiziminin Temel Mantığı.Ondokuz Mayıs University Journal of Educatıon Faculty,Cilt: 8 Sayı: 1, s.97–104.
  3. Hengirmen, Mehmet. (2009). Dilbilgisi ve Dilbilim Terimleri Sözlüğü. Ankara: Engin Yayınları. İmer, Kamile & Kocaman, Ahmet & Özsoy, A. Sumru (2019). Dilbilim Sözlüğü. İstanbul: Boğaziçi Üniversitesi Yayınevi.
  4. Korkmaz, Zeynep (2019). Dil Bilgisi Terimleri Sözlüğü. Ankara: TDK Yayınları.
  5. Kozan, Olena (2017). Yabancı dil/çeviri eğitiminde karşıtsal çözümleme: biçim-işlev-anlam üçlüsü. Dil Dergisi, 168, 65-81.
  6. Lee, Barry (Der.) (2021) Dil felsefesi. Ankara: Fol Yayınları.
  7. Thraks, Dıonysıos. (2017). Gramer Sanatı. (Çev.: Eyüp Çoraklı) İstanbul: Alfa Yayınları.
  8. Vardar, Berke (2002). Açıklamalı Dilbilim Sözlüğü. İstanbul: Multilingual Yayınları.
APA
Ozdemir, N. (2024). Yabancı Dil Öğreniminde Sözdizimsel Yanlışların Analizi. Söylem Filoloji Dergisi, 9(2), 1133-1148. https://doi.org/10.29110/soylemdergi.1490836
AMA
1.Ozdemir N. Yabancı Dil Öğreniminde Sözdizimsel Yanlışların Analizi. Söylem. 2024;9(2):1133-1148. doi:10.29110/soylemdergi.1490836
Chicago
Ozdemir, Nurgul. 2024. “Yabancı Dil Öğreniminde Sözdizimsel Yanlışların Analizi”. Söylem Filoloji Dergisi 9 (2): 1133-48. https://doi.org/10.29110/soylemdergi.1490836.
EndNote
Ozdemir N (August 1, 2024) Yabancı Dil Öğreniminde Sözdizimsel Yanlışların Analizi. Söylem Filoloji Dergisi 9 2 1133–1148.
IEEE
[1]N. Ozdemir, “Yabancı Dil Öğreniminde Sözdizimsel Yanlışların Analizi”, Söylem, vol. 9, no. 2, pp. 1133–1148, Aug. 2024, doi: 10.29110/soylemdergi.1490836.
ISNAD
Ozdemir, Nurgul. “Yabancı Dil Öğreniminde Sözdizimsel Yanlışların Analizi”. Söylem Filoloji Dergisi 9/2 (August 1, 2024): 1133-1148. https://doi.org/10.29110/soylemdergi.1490836.
JAMA
1.Ozdemir N. Yabancı Dil Öğreniminde Sözdizimsel Yanlışların Analizi. Söylem. 2024;9:1133–1148.
MLA
Ozdemir, Nurgul. “Yabancı Dil Öğreniminde Sözdizimsel Yanlışların Analizi”. Söylem Filoloji Dergisi, vol. 9, no. 2, Aug. 2024, pp. 1133-48, doi:10.29110/soylemdergi.1490836.
Vancouver
1.Nurgul Ozdemir. Yabancı Dil Öğreniminde Sözdizimsel Yanlışların Analizi. Söylem. 2024 Aug. 1;9(2):1133-48. doi:10.29110/soylemdergi.1490836

Cited By

RUSÇA KONUŞMA KÜLTÜRÜNE ÖZGÜ KALIP SÖZLER

Uluslararası Dil Edebiyat ve Kültür Araştırmaları Dergisi

https://doi.org/10.37999/udekad.1720079